Bij superjacht hoort een duikboot

Wie op 1000 meter diepte wrakken, kwallen en zeemonsters wil bekijken vanuit een acrylglazen bol, moet even aankloppen bij U-boat Worx in Breda. Dit bedrijf bouwt sinds 2005 kleine duikbootjes voor particulieren. Ze zijn populair bij eigenaren van superjachten.

Door Tobias Pieffers
‘Het voelt alsof je op ontdekking gaat, maar tegelijkertijd is het heel rustgevend', zegt Erik Hasselman, salesmanager bij U-boat Worx. Zelf is hij tot een diepte van 100 meter afgedaald. ‘Je verwacht dat het pikdonker is, maar het was juist heel mooi blauw.' Of dat op 1000 meter diepte ook zo is weet hij niet. ‘Waarschijnlijk niet.' Wel kent hij verhalen over mensen die vreemdgevormde diepzeehaaien langs hun duikboot zagen zwemmen.

U-Boat Worx verkoopt de vaartuigen aan miljonairs, onderzoekers en ondernemers in de toeristische sector. Het basismodel kost 800.000 euro. Er worden er gemiddeld vier per jaar afgeleverd. Het apparaat is trendy en de Nederlandse jachtbouwindustrie speelt hierop in door schepen benedendeks te voorzien van een speciaal duikbootdok.

Hoe het werkt
Afhankelijk van het type verschillen de afmetingen en het uiterlijk. Een driepersoons duikboot, die tot 100 meter diep kan duiken, de C-Quester 3, is een kleine vijf meter lang en zowel zo'n 2,50 meter breed als hoog. De drukresistente romp van de duikboten is gemaakt van of een combinatie van staal en acryl of volledig van acryl. Lithium-ionen-accu's verzorgen de elektrische voortstuwing. De duikbootjes beschikken over vier thrusters van elk 1,3 kW, twee horizontale en twee verticale, want het duiken en stijgen gebeurt alleen verticaal.

• Ontdek de onderwaterwereld met eigen onderzeeboot

‘Je kunt het vergelijken met een lift', zegt Hasselman. Van oppervlakte naar 1000 meter diepte duurt ongeveer een half uur. De duikboten zijn uitgerust met ballasttanks, de C-Quester 3 heeft er vier. Wanneer deze tanks volledig zijn gevuld met lucht drijft de duikboot aan het wateroppervlak met genoeg vrijboord om tijdens het in- en uitstappen droog te blijven. Wanneer de ballasttanks zijn gevuld met water zweeft het bootje neutraal in het water, ‘alsof het nul kilo weegt'. Dan worden de verticale thrusters ingezet om af te dalen. Gevaren wordt met de horizontale thrusters. Hard gaat dat niet. Onder water kan maximaal twee knopen worden gehaald, aan de oppervlakte vier. ‘Dat lijkt langzaam, maar onder water ervaar je snelheden heel anders', zegt Hasselman.

Stijgen op verschillende manieren. Met de verticale thrusters en door de ballasttanks vol te blazen met lucht vanuit een drukvat. Ook kan een 100 kilo zwaar gewicht, dat onder aan de sub hangt, worden losgekoppeld.

De duikboten zijn leverbaar met tal van accessoires. Ze zijn leverbaar met grijparmen, externe lampen, HD video- en fotocamera's.

Luxueus
De duikbootjes kunnen dieper duiken dan duikers met een normale wetsuite en veel comfortabeler. Zo kan de zeebodem ook prima in driedelig pak worden verkend, want de duikboot is van airconditioning voorzien en in de cabine heerst een druk van 1 atmosfeer. Er zitten leren stoelen in de cabine, er is een iPod-aansluiting zodat de ervaring kan worden versterkt met muziek en de optionele champagnekoeler moeten we ook niet vergeten. Zie je jezelf al zitten op 1000 meter diepte? Kijkend naar een groep kwallen die vrolijk voor op en neer bewegen op de melodieuze klanken van, zeg Mozart. Dat kan toch op zijn minst duiken in stijl worden genoemd.

Veiligheid
De doorzichtige acrylglazen koepel wordt met pneumatische kleppen op de O-ring van de romp gedrukt. Tijdens het duiken houden deze kleppen de koepel de eerste paar meter waterdicht. Daarna neemt de natuurlijke waterdruk het over. Dat klinkt niet veilig, maar volgens Hasselman is ‘niks tegen die vloeistofsdruk in te brengen. Roestvrijstalen beugels over de koepel beschermen deze tegen botsen en stoten. Hasselman: ‘Dit systeem voldoet en gaat verder dan de classificeringseisen.'

• Champagne, Mozart en diepzeehaaien

In de romp zijn twee onafhankelijke ‘life support monitors' geïnstalleerd die constant de luchtkwaliteit controleren. Visuele en audio-alarmen geven aan wanneer aandacht is vereist of gevaar dreigt. Daarnaast is er een reserve ‘life support system' dat voor 96 uur aan extra overlevingstechniek bezit, zoals zuurstof, stikstof-absorptiemiddelen, voedsel en water. ‘Het grootste gevaar dat is dat je vast komt te zitten', zegt Hasselman. ‘Daarom is het verplicht een bemande volgboot  aan het wateroppervlak te hebben. De duikboot beschikt over twee akoestische transducers, zodat je in zo'n geval gelijk hulp kunt inschakelen. Aan boord van de volgboot kunnen ook gegevens als positie, koers en andere navigatie-informatie worden ontvangen. En de duikboot heeft ook een veiligheidsboei met 150 meter kabel en een pingersysteem dat elke seconde een signaal met de positie uitzendt.'

Jongensdroom
Voor het varen met een sub van U-boat Worx is geen vaarbevoegdheid vereist. Wel krijgt de eigenaar een cursus van drie weken. ‘Daarin leer je het besturen van de sub, de parameters waarop je moet letten, de alarmen die je kunt krijgen en het gebruik van de navigatieapparatuur.'

Breda lijkt geen voor de hand liggende vestigingsplaats voor een duikbootfabrikant, maar U-boat Worx-oprichter Bert Houtman komt nu eenmaal uit die regio. ‘Hij liep in de jaren ‘80 al met het idee duikboten beschikbaar te maken voor de gewone man', zegt marketingmedewerkster Charlotte Schroots in een interview. ‘Het idee is geïnspireerd op de verhalen van Kuifje. Professor Zonnebloem bouwde ook allerlei rare duikbootjes.'