Nieuwe gasolie gevoeliger voor bacteriën

Gasolie voor de binnenvaart is sinds 1 januari gevoeliger voor micro-organismen omdat er geen of nauwelijks (max 0,001%) zwavel in zit. Zwavel is antiseptisch en dat verlaagde tot voor kort de kans op bacteriële besmetting. Wanneer er biologische componenten aan zwavelvrije gasolie worden toegevoegd neemt de gevoeligheid nog verder toe. Biologische brandstof is hygroscopisch (trekt meer water aan) en is daardoor gevoeliger voor vlok- en bacterievorming.

Erik de Vries, directeur van bunkerorganisatie NOVE, raadt aan gasolie te kopen bij bunkerbedrijven die aan de VOS (Stichting Vignet Olie Scheepvaart)-specificaties voldoen (VOS ULS 2011). Zij verkopen gasolie zonder biologische component. Omdat deze gasolie, via opslagtanks of leidingen, wel in contact kan komen met biologische componenten is maximaal 0,3% biologische toevoeging toegestaan. De VOS gasolie voldoet aan de EN 590 specificaties die voor het wegverkeer gelden. ‘Verschil is eigenlijk alleen dat de diesel voor het wegverkeer tot 7% biologische componenten mag bevatten en de gasolie voor de binnenvaart niet.' Daarom wordt in dit verband gesproken over EN590 B0.'

De Vries verwacht dat er op termijn een verplichte biologische toevoeging voor gasolie komt. ‘Maar dat is nu niet aan de orde. België gaat er niet in mee. Zolang dat het geval is hoeft het in Nederland ook niet, om concurrentievervalsing te voorkomen. Biologische toevoegingen maken de gasolie namelijk duurder.'

• Advies: bunker alleen gasolie met EN 590 specificaties

Met de Vereniging van Importeurs van Verbrandingsmotoren (VIV) en het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart (CBRB) pleit Nove daarnaast voor een test om te kijken of biologische componenten in de binnenvaart veilig aan de brandstof kunnen worden toegevoegd.

Schoon houden
De Vries verwacht echter dat ‘good housekeeping', het goed schoon houden van tanks, leidingen en filters, problemen kan voorkomen. Die kunnen namelijk ontstaan wanneer tijdens de overslag of opslag vocht bij de gasolie komt. ‘In een vochtige omgeving, op de grens van olie en water, kunnen bacteriën groeien, ook wanneer er geen biologische componenten in zitten.'

• ‘Goed schoonhouden tanks voorkomt problemen'

Omdat condensvorming in de tanks van schepen nu eenmaal niet is uit te sluiten, raadt De Vries aan te zorgen voor goede aftapmogelijkheden onder bunker en dagtanks en de waterzakken regelmatig af te tappen. ‘Op moderne schepen zijn de aftappunten meestal goed bereikbaar, bij oudere schepen is dat niet altijd het geval. Verder zijn vaste aansluitingen bij vulopeningen en inlaat belangrijk en voorkomen goedgekeurde ontluchtingskanalen dat door golfslag of opspattend water vocht via de ontluchtingskanalen in de tanks komt.'

Smerende functie
Directeur Marco Kirsenstein van de VIV wijst er in een notitie op dat zwavel ook een smerende functie heeft. Brandstof zonder zwavel kan dus een nadelig effect hebben op de motor. ‘Een toevoeging (lubricant) in zwavelarme brandstoffen moet dit effect opvangen.' Net als NOVE adviseert de VIV om brandstof te bunkeren die voldoet aan de EN 590 norm. ‘Deze brandstoffen zijn uitstekend geschikt voor verbranding in de dieselmotor door de uitgebreide specificaties van onder meer het cetaangetal en de smeringsindex.'

Een biologische component in de EN 590 brandstof is volgens de VIV geen probleem voor het verbrandingsproces in de dieselmotor. ‘Wel worden bijzondere eisen gesteld aan opslag, transport, behandeling en filtering van biodiesel. Wanneer dat niet correct wordt uitgevoerd is het mogelijk dat er door de biologische bijmenging in de brandstof wildgroei van bacteriën ontstaat. Daardoor kunnen de brandstoffilters dichtslaan en de brandstof verzuren. Deze verzuring is al snel schadelijk voor het brandstof-inspuitsysteem.' De VIV raadt daarom aan de motorfabrikant om advies te vragen voordat deze brandstof wordt gebruikt.

Met de introductie van de nieuwe brandstof is het van groot belang dat de gebruiker erop toeziet dat de bestelde specificatie ook in de bunker wordt geleverd. Geadviseerd wordt een monster te nemen uit de straal of bunkerflow (een zogeheten druppel monster) en dat te laten onderzoeken. Het beste kan zo'n monster met een etiket op een koele en donkere plek worden bewaard. Bij motorproblemen kan dan worden gecontroleerd of deze te maken hebben met de kwaliteit van de brandstof.

Gasolie waarvan de helderheid en lubricity (smerende werking) niet aan de EN 590 of VOS normen voldoet kan schadelijk zijn voor brandstofpompen en injectoren. Wanneer gasolie een lagere Cetaanindex heeft leidt dat tot slechtere verbranding, wat een snellere vervuiling van de motorolie en vervuiling van motoronderdelen kan veroorzaken. Gasolie met een te lage cetaanindex is vaak te herkennen aan een sterker dan normaal rokende motor.