LNG is veilig, beschikbaar en schoon

Overschakeling op aardgas (LNG) wordt algemeen gezien als de belangrijkste mogelijkheid om de scheepvaart op korte termijn aanzienlijk schoner te maken. Dat kwam naar voren op LNG-seminars op 26, 27 en 28 mei van zowel Rolls Royce, Wärtsilä als het Centraal Bureau Rijn- en Binnenvaart (CBRB), waar bedrijven hun visie en kennis op de meest waarschijnlijke opvolger van de aardolie presenteerde.

Door Tobias Pieffers
De wereldolievoorraad bevat naar schatting nog zo'n 1000 miljard vaten olie. Met onze huidige consumptie is dit over ongeveer 35 jaar verbruikt. Bovendien leidt de verbranding van olie tot aanzienlijke vervuiling van de atmosfeer met klimaatverandering als gevolg. Het is dus belangrijk dat snel alternatieven worden gevonden. De fabrikanten van dieselmotoren zetten in op Liquefied Natural Gas (LNG) als één van de schoonste alternatieven die direct voor handen zijn.

• Komende decennia belangrijkste alternatief voor olie 

LNG is vloeibaar aardgas, dat wordt verkregen door het te koelen tot -162°Celsius. Het gas bestaat voor 99% uit methaan, aangevuld met ethaan, propaan, butaan en in een aantal gevallen stikstof, helium en water.
Er is voor zo'n 50 tot 60 jaar aardgas beschikbaar. Als de moeilijk winbare reserves worden meegerekend is dat circa 200 jaar. Die periode moet voldoende zijn om duurzamere technologieën, zoals brandstofceltechnologie, tot wasdom te brengen.

Waarom LNG
Alle technologie die nodig is om op LNG te varen is beschikbaar. Daarnaast vereist het voorlopig geen drastische ingrepen aan boord van bestaande schepen, aangezien de technologie bij de meeste motoren vrij gemakkelijk kan worden toegepast. Scheepsmotoren die op LNG in plaats van diesel draaien, stoten 99,9% minder zwavel (SOx), 90% minder stikstof (NOx), 97% minder fijnstof en 25% minder koolstofdioxide (CO2) uit. LNG voldoet daarmee ruimschoots aan de strengste milieueisen.
Behalve milieuvriendelijkheid heeft LNG ook het voordeel dat het een gering explosiegevaar heeft en van nature vervliegt. Dit maakt het een veilig middel.

Obstakels
Een nadeel van LNG is dat het, mede dankzij de cilindrische vorm van de tanks, vier keer zoveel tankruimte in beslag neemt als gasolie. Meer tankruimte betekent laadruimteverlies. Volgens Bram Kuyt, Director Project Management bij Wärtsilä, kan dit verlies bij binnenvaartschepen worden gereduceerd tot 3%.

De LNG-distributie is echter voorlopig het grootste obstakel voor de overschakeling op LNG-motoren. Er zijn nog nauwelijks bunkerstations die LNG leveren. Bovendien is het voor de binnenvaart verboden LNG te bunkeren uit tankwagens. ‘Het probleem is dat we geen ervaring hebben in het omgaan met LNG. Het Havenbedrijf Rotterdam wil hier eerst verder naar kijken, omdat veiligheid bij ons op de eerste plek komt', zei Ankie Janssen, Business Developer Energie en Procesindustrie bij Havenbedrijf Rotterdam.

Door het geringe aantal LNG-bunkerstations hebben aanbieders nu nog een monopoliepositie, waardoor de kostprijs van LNG nog vrij hoog is. Henning Mohn, risicomanager bij DNV, verwacht dat de prijs zal dalen als er meer spelers op de markt komen.

Dual-fuelmotor
Om het iets lagere acceleratievermogen van LNG-motoren te compenseren kan ook op een mix van aardgas en diesel worden gevaren. Het gaat hierbij om vermenging van LNG (80%) en diesel (20%) in de verbrandingskamer van de motor. Zo kan bijvoorbeeld, op momenten dat een snel reactievermogen gewenst is, diesel worden geïnjecteerd en op kruissnelheid alleen LNG.
Wärtsilä verkoopt een deel van haar nieuwe motoren al met een uitbreidingskit, zodat klanten in de toekomst gemakkelijk op LNG kunnen overstappen.

Bram Kuyt (Wärtsilä) betoogde tijdens zijn presentatie over LNG in de binnenvaart dat het hier niet om toekomstmuziek gaat. Zowel LNG als de technologie is beschikbaar. Om dit te bewijzen is Wärtsilä momenteel bezig met het project Ecoflow, dat de doelstelling heeft om in 2012 het eerste LNG-aangedreven binnenvaartschip te presenteren. De Europese binnenvaartvloot telt zo'n 15.000 schepen. Driekwart hiervan is ouder dan 20 jaar, wat het volgens Wärtsilä waarschijnlijk maakt dat na 2014 opnieuw een nieuwbouwgolf op gang komt. Als al deze schepen worden uitgerust met dual-fuelmotoren zou de binnenvaartsector snel aan duurzaamheid winnen.

In de zeevaart is het gebruik van LNG niet nieuw. Er zijn zo'n 20 schepen met LNG-motoren in de vaart. Het betreft voornamelijk ferry's en bevoorradingsschepen uit Noorwegen. Aangenomen wordt dat brandstofceltechnologie de fossiele brandstoffen op termijn helemaal gaat vervangen. Maar deze technologie bevindt zich nog in de experimentele fase.