Op zonne-energie de wereld rond

's Werelds grootste op zonne-energie aangedreven schip, de Tûranor PlanetSolar, is 7 mei tentoongesteld ter gelegenheid van de 821ste Hafengeburtstag van Hamburg. Het schip is 100% emissie- en geluidsvrij. Volgens Lars Nickel, Hoofd Verkoop en Marketing bij Imtech Marine Germany, is PlanetSolar een mijlpaal op de weg naar duurzame vaartuigen.

De 31 meter lange PlanetSolar afgemeerd in Hamburg. De proefvaarten met het schip zijn zo voorspoedig verlopen dat eerder aan de wereldreis kan worden begonnen dan gepland. (Foto Tobias Pieffers)

1/2

Gerelateerd nieuws

Sluizen Terneuzen breken record

VT worstelt zich een plek in Panama

14.000 teu containerschip op LNG

Belgische reders zweten crisis uit

Meer over

Techniek

Door Tobias Pieffers
De futuristisch ogende catamaran PlanetSolar is uitgerust met min of meer klassieke technologie die beschikbaar is op de markt.

• Catamaran Tûranor PlanetSolar gepresenteerd in Hamburg

• Reis van 50.000 kilometer met gang van 7,5 knopen 

‘Doel van het schip is te demonstreren dat de hernieuwbare energiebronnen wind en zon, in combinatie met de nu verkrijgbare technologieën, die energie-efficiëntie verbeteren, betrouwbaar zijn en hoge prestaties kunnen leveren', stelt de organisatie PlanetSolar op haar website. Om dit te bewijzen gaat de organisatie een 50.000 kilometer lange wereldreis met het vaartuig maken. De PlanetSolar zou daarmee het eerste ‘zonneschip' zijn dat de aardbol rondt.

Het schip
De catamaran is met een lengte van 31 meter en een breedte van 15 meter officieel het grootste zonne-energie aangedreven schip ter wereld en weegt 85 ton. Het schip is bedekt met 825 zonnepanelen die samen 38.000 fotovoltaïsche cellen bevatten en een totale oppervlakte van 537 vierkante meter beslaan. Aan boord bevindt zich 's werelds grootste lithium-ion accu, met een energieopslagcapaciteit van 1,3 MW/h en een gewicht van 11 ton. Het schip wordt voortgestuwd door twee 10 kW sterke elektromotoren die beide een vijfbladsschroef met een diameter van 2 meter aandrijven. De topsnelheid van het 12,5 miljoen dollar kostende schip bedraagt 14 knopen.

De vierkoppige bemanning zou oorspronkelijk in april 2011 aan de wereldreis beginnen en zich tot die tijd bezighouden met verschillende tests en het bezoeken van verschillende havens ter promotie van het project. Maar doordat de tot nu toe uitgevoerde tests zulke goede resultaten hebben laten zien overweegt de organisatie de start van de wereldreis te vervroegen naar september dit jaar.

De 50.000 kilometer lange reis gaat 140 dagen duren bij een vaart van 7,5 knopen. De route loopt grotendeels langs de evenaar omdat daar de maximale hoeveelheid zonlicht beschikbaar is. Het schip zal onderweg stoppen in steden als New York, San Francisco, Singapore en Abu Dhabi om daar zowel het project zelf als het gebruik van zonne-energie te promoten.

Een droom
Het hele project is een idee van de Zwitser Raphaël Domjan, de kapitein van het schip, die sinds 2004 bezig is met de verwezenlijking van zijn droom de eerste zonne-energie aangedreven wereldreis te maken. Om sponsors te overtuigen van het belang bracht hij een groep enthousiastelingen bijeen om hem te volgen in dit avontuur. Hij vond hierbij ook steun van Jean Verne, de achterkleinzoon van de wereldberoemde Franse schrijver Jules Verne en de Franse solozeiler Jean-Luc van den Heede, die vier keer de wereld rond zeilde. In februari 2008 was de financiering van het project rond en begon de bouw van het schip.

Handelsvloot
Domjan heeft visioenen over een compleet emissievrije wereldhandelsvloot. De hedendaagse koopvaardijvloot bestaat grofweg uit 45.000 schepen. Deze vloot is verantwoordelijk voor 3% van de wereldwijde CO2-emissie. De zeevaart heeft daarmee al de laagste uitstoot per tonkilometer van alle transportmiddelen. Maar ze is tegelijkertijd ook verantwoordelijk voor 15% van de wereldwijde NOx-emissie. Domjan is overtuigd dat een toenemend gebruik van duurzame energiebronnen, zal zorgen voor een forse verlaging van de uitstoot.

Het is niet realistisch te denken dat de koopvaardijvloot kan overschakelen op zonne-energie, maar volgens Imtech Marine Group kan de energetische efficiëntie van de hedendaagse vloot nog wel sterk worden verbeterd. Onder meer door toepassing van 'waste heat recovery systems', dit zijn systemen waarbij de restwarmte van uitlaatgassen wordt gebruikt voor het aandrijven van turbines om energie op te wekken, en het herontwerpen  van de scheepslijnen om zo de weerstand van het water te verminderen.

Imtech Marine Group is op de catamaran verantwoordelijk voor de implementatie en inbedrijfstelling van de technologie die zorgt voor het opladen van de lithium-ion accu, het alarm- en monitoringsysteem en de bekabeling. Het Nederlandse concern loopt naar eigen zeggen, voorop in 'groene' technologie aan boord van schepen. Zo werkt het bijvoorbeeld ook mee aan de Rainbow Warrior III, het nieuwe actieschip van Greenpeace, waarbij het gebruik van zeilen, een speciaal ontworpen romp en een waste heat recovery system als de 'groene' voorzieningen fungeren.
Andere milieuvriendelijke oplossingen die nu al gerealiseerd zijn,  zijn het gebruik van skysails en brandstofcel-technologie.