Sonar scant kilometer voor de boeg

Marine Electronics op Guernsey heeft voor BP een sonar met vooruitziende blik ontwikkeld. Het eerste exemplaar is in Dubai op een onder Britse vlag varende tanker van BP gemonteerd. De in de bulb ingebouwde sonar geeft een driedimensionaal videobeeld van de zeebodem voor het schip.

De See Echo, zoals de nieuwe sonar heet, kan obstakels op een kilometer voor de boeg detecteren. Dat verkleint het risico op schade door een gronding of aanvaring aanzienlijk. De sonar detecteert ook geheel of vrijwel geheel onder de oppervlakte van het water zwevende objecten, zoals containers. Daarvan slaan er jaarlijks rond 10.000 overboord. Bedoeling is binnenkort een tweede schip uit te rusten met de See Echo.

De See Echo waarschuwt de bemanning zodra onder water gevaarlijke obstakels opduiken. De sonar werkt met één signaalgever en één ontvanger. De signaalgever beweegt continu verticaal op en neer. De ontvanger beweegt continu horizontaal heen en weer. Op deze manier brengt de sonar de wateren voor de boeg als een taartpunt in beeld, met een verticale hoek van twintig graden en een horizontale hoek van negentig graden vanaf de boeg.

Via een glasvezelkabel is de ontvanger verbonden met de computer, die de echo's vertaalt in beelden die dan driedimensionaal worden weergegeven op een TFT-scherm op de brug. Het scherm toont de objecten onder water in relatie tot het naderende schip en de afstand tot de oppervlakte.

• BP installeert eerste exemplaar

• Ook alarmering bij ijs, walvissen en onder water zwevende containers

Het is mogelijk in te zoomen met het beeld of om minder ver vooruit te kijken. Het beeld kan worden gecombineerd met beelden van een elektronische kaart.

Walvisdetectie
De sonar registreert ook walvissen en andere grote zeedieren. De akoestische frequentie die de sonar gebruikt is niet schadelijk voor deze dieren. De frequentie is goedgekeurd door de Amerikaanse NOAA (National Oceanographic and Atmospherics Administration) en heeft geen of weinig impact op het maritieme leven.

De See Echo is ook handig voor schepen die opereren in poolgebieden. De 3D-weergave toont de dikte van de ijslaag of ijsschotsen voor de boeg. Dat maakt het makkelijker voor de kapitein om te beoordelen of het veilig is om een bepaald gebied te doorkruisen. Ook de grotendeels onder water liggende delen van een ijsberg kunnen zo zichtbaar worden gemaakt. Dat is interessant voor de vele cruiseschepen die tegenwoordig de poolwateren doorkruisen. Het zinken van het passagiersschip Explorer, in 2007, had zo kunnen worden voorkomen.

Inbouw
Voor de inbouw van de See Echo werd de bulb van de tanker uitgerust met een extra waterdicht compartiment. Voorin dit compartiment zit een sterk akoestisch, rechthoekig, raam, met een oppervlakte van ruim een vierkante meter. Het raam is gemaakt van kevlar en koolstofcomposiet. Via het akoestische raam kunnen de sonarsignalen de bulb ongehinderd verlaten en binnenkomen. Het raam volgt de ronding van de bulb niet. Volgens Marine Electronics zijn bulb en schip echter zo groot dat dit geen effect heeft op de hydrodynamica en het brandstofverbruik.

Het in 1983 opgerichte Marine Electronics heeft zich gespecialiseerd in het ontwerpen en bouwen van speciale sonarsystemen die, vaak in overleg met de klant worden gebouwd. Het bedrijf werkt veel voor de offshore olie- en gasindustrie. Wanneer het apparaat voldoende is getest in de praktijk brengt Marine Electronics de See Echo op de markt.

www.marine-electronics.co.