Cobra blust dwars door staalplaat heen

Het brandweerkorps van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) heeft een geavanceerd blussysteem aangeschaft waarmee branden in een afgesloten ruimte kunnen worden bestreden zonder die ruimte te betreden.

Brandweerlieden van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond demonstreerden 24 augustus in Hoogvliet het nieuwe Cobra blussysteem. (Foto VRR)

1/1

Gerelateerd nieuws

Voorwoning ms Keale door brand vernield

Jan Blanken-dok weer in gebruik

Brand Hafnia Seaways op Noordzee geblust

Hulpdiensten oefenen op Lek

Meer over

Techniek

De hogedrukspuit van het Cobra blussysteem is in staat stalen wanden en betonnen muren te doorboren, door tijdelijk grit aan het bluswater toe te voegen. Zo kunnen branden in machinekamers, opslagtanks, leidingen, containers, woonruimtes en bedrijfshallen effectiever en veiliger worden bestreden dan tot nu toe.

Het sinds 1 augustus operationele systeem is inzetbaar van de Waalhaven tot de Tweede Maasvlakte. In de brandweerkazerne aan de Leemkuil in Hoogvliet gaf de brandweer 22 augustus een demonstratie. Daarbij werd een brand in een container in no time van buitenaf geblust.

Backdraft
‘Voordeel van dit systeem is dat de brandweer geen risico loopt op backdraft', zegt Willem Nater uit Krimpen aan de IJssel, importeur van het blussysteem. ‘In een gesloten ruimte verbranden vrijkomende rookgassen maar gedeeltelijk door het gebrek aan zuurstof. De temperatuur van die gassen loopt echter op tot 800 graden. Wanneer een brandweerman vervolgens een deur opent, stroomt er zuurstof naar binnen en vliegt alles in één keer in de fik. Dan schiet er een steekvlam naar buiten. Als je geluk hebt boven je hoofd, maar je kunt er ook middenin terechtkomen. Backdraft is een killer van de eerste orde.'

Het gevaar voor backdraft of ‘flash over' is te herkennen aan bruine of gele rook en het trillend ‘ademen' van de ruimte, waarbij de rook door snelle drukwisselingen via kleine openingen afwisselend naar buiten stroomt en naar binnen wordt gezogen.

Luttele seconden
Het blussysteem doorboort in luttele seconden de wand van een brandende ruimte. Het systeem werkt met een lans, waaruit onder zeer hoge druk een water- of gritwaterstraal spuit. De gritwaterstraal doorboort in twintig seconden een twaalf millimeter dikke staalplaat. Het doorboren van een container neemt nog geen tien seconden in beslag. ‘Ik heb zelf in 1,45 minuten een gaatje gemaakt in staal van twintig millimeter', zegt Nater.

De lans maakt een gaatje met een diameter van vijf millimeter. ‘Er zitten twee trekkers op de lans, één voor het water en een tweede voor het toevoegen van grit', zegt Nater. ‘Zolang er geen gat in de wand zit, komt het water golvend terug en sta je in een nevel van water en grit. Je moet dus wel beschermende kleding dragen. Zodra je erdoor bent stopt het terugkaatsen en heb je helder zicht. Dan kun je ook stoppen met het  toevoegen van grit.'

Door het gaatje spuit de lans dan, onder een druk van 200 tot 300 bar, een waternevel naar binnen die de temperatuur in een ruimte binnen enkele minuten van 700 à 800 graden Celsius koelt tot 80 à 100 graden.

De waterstraal bestaat uit minuscule druppeltjes die met een snelheid van 200 meter per seconde door het gaatje schieten. Deze nevel blijft zeven meter in een jetstraal bij elkaar, waarna de druppeltjes alle kanten uitwaaieren over een oppervlak van twintig tot dertig meter. De koude druppeltjes koelen de ruimte en vullen die met stoom. ‘De doeltreffendheid is groot en je hebt maar weinig water nodig. Een container- huiskamer- of machinekamerbrand, met een plafondtemperatuur van 750° Celsius, daalt binnen één minuut tot onder de honderd graden met circa vijftig liter water.'

Mangat
Door de snelle werking kan het systeem levensreddend zijn voor personen die in een brandende ruimte vast zitten. Om die reden hebben brandweerkorpsen van diverse vliegvelden in het buitenland een systeem aangeschaft.

Het boren gebeurt met speciaal grit, dat pas voorbij de plunjerpomp aan de waterstroom wordt toegevoegd. ‘De plunjerpomp kan daar niet tegen', zegt Nater. ‘Het grit zit in een apart drukvat.' Om verstopping van de nozzle te voorkomen is zeer fijn grit nodig. ‘Het abrasieve grit komt van de Zweedse staalindustrie. Het bestaat voor de helft uit ijzeroxide en voor dertig procent uit siliconenoxide. Verder zit er aluminium- en mangaanoxide doorheen.'

Het is ook mogelijk grote gaten te snijden met de gritspuit. ‘Je kunt rond het eerste gat een vijftig millimeter diameter gat snijden, door de lans rond een vast punt te draaien. Daar past dan precies een twee duims brandslang doorheen om een ruimte met water of een watergelmix te vullen. Indien nodig kun je ook een mangat snijden.'

Leidingbrand
Het snijden vindt zonder merkbare temperatuurstijging plaats, wat het systeem geschikt maakt voor gebruik in brandbare en explosieve omgevingen. ‘Wij hebben het systeem al een keer ingezet bij een complexe brand in een leidingsysteem van een chemisch bedrijf bij Pernis', zegt René van der Beek van de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond. ‘De brand was moeilijk onder controle te krijgen. We hebben toen de Cobra op de leidingplaat gezet en de zaak was in no time geblust.'

De dikte van een wand maakt volgens Van der Beek niet zoveel uit. ‘Een tien centimeter dikke muur penetreer je ook snel.'

De Cobra is in het hele gebied, dus ook in de Botlek en Europoort, 24 uur per dag inzetbaar. ‘Het is zo opgebouwd dat het als complete unit op een schip kan worden gezet als dat nodig is. We hebben eerst één unit gekocht om ervaring op te doen met de verschillende toepassingen. Gaandeweg leer je dan de mogelijkheden kennen. Zo hebben we ook al een brand geblust in een auto waarvan de deuren niet meer open gingen. Via een gaatje in de achterbak was de brand in een paar seconden geblust.'

Zweedse vinding
Het Cobra-systeem is ontwikkeld in Zweden. Omdat het snijden koud gebeurt, is het systeem geschikt voor het blussen van branden in oliereservoirs, gasleidingen of tankers. Het systeem kan los worden geplaatst in kleine wagens en vaartuigen of als stationair systeem worden ingebouwd. De Zweedse marine heeft dat gedaan in haar nieuwe stealth Visby-korvetten.

Een unit wordt in principe geleverd met een generator met een vermogen van 37 kW. Het systeem van de Rijnmondse brandweer heeft nu een slang van honderd meter en een slang van tachtig meter. Gekoppeld is de actieradius vanaf de unit dus 180 meter. Omdat het een dunne slang is, kan deze makkelijk worden meegetrokken.

Voordeel van het systeem is dat de eerst aankomende brandweerlieden meteen met blussen kunnen beginnen. Ze hoeven niet te wachten tot de hele ploeg is gearriveerd en klaar is. Omdat van buiten wordt geblust is er veel minder gevaar voor de brandweermannen. De aanschaf van het Cobra systeem maakt onderdeel uit van een door Binnenlandse Zaken ingezette proef. De aanschaf is dan ook grotendeels gefinancierd door dit Ministerie. (HH)