Van Voorden bouwt zeer stille schroef

Gieterij Van Voorden in Zaltbommel heeft een nieuw, zeer stil, schroeftype ontworpen voor toepassing op grote jachten en passagiersschepen. De bladen van de schroef hebben een sterk gewelfde vorm, met name rond het middelste gedeelte van de schroefbladen. Die welving zorgt dat het water het blad beter volgt, waardoor minder cavitatie optreedt.

Gieterij Van Voorden toonde op de Construction & Shipping Industrybeurs in Gorinchem voor het eerst een Next Generation propeller. Vooral het middelste deel van de bladen heeft meer welving dan normaal, waardoor het langsstromende water het bladoppervlak zo goed volgt dat er nauwelijks of geen vliescavitatie ontstaat. (Foto Hans Heynen)

1/1

Gerelateerd nieuws

Versluis sr. verbouwt loodsboot en doopt haar Nelson Mandela

40.000 pk en nog steeds een kleintje

America's Cup voorbeeld voor Team X

‘Het waait nergens zo hard als in de haven'

Meer over

Techniek

‘We hebben de nieuwe schroef op een groot jacht uitgeprobeerd en het geluid kwam tijdens de proefvaart niet boven de 47 dB uit. Dan heb je dus geen last meer van achtergrondgeruis van de schroeven  binnen of op dek', zegt ir. Sjouke Sipkema van Van Voorden. ‘Dan hoor je alles wat er om je heen gebeurt. We noemen het de Next Generation propeller.'

De schroefbladen leveren rond het midden van de bladcirkel hun maximale stuwkracht. De bladen zijn daar het breedst en de spoed is er groot. Aan het uiteinde is het bladoppervlak kleiner en de spoed geringer. Bij de tips leveren de bladen dus niet meer zoveel kracht. ‘De snelheid waarmee ze door het water snijden is daar hoog en om de cavitatie tegen te gaan moet de spoed kleiner zijn.'

De bladen van het Next Generation schroeftype hebben rond het midden een sterk welvende vorm. Die welving loopt van intredende kant naar uittredende kant. De instroomhoek van het blad is bij de intredende kant zo sterk omgebogen dat hij parallel ligt aan de instroomrichting van het intredende water. Het blad heeft daardoor aan de intredende kant zelfs een negatieve spoedhoek. Het blad buigt dan vrij snel rond, waarna de spoed naar achteren toe geleidelijk groter wordt en het water aan de uittredende kant stevig naar achteren wordt gedrukt.

Vliescavitatie
De welvende vorm zorgt dat het water het schroefprofiel aan de drukzijde strak volgt, zodat geen vliescavitatie optreedt. Vliescavitatie, waarbij op delen van het blad een heel dun laagje (vlies) cavitatie ontstaat, kan in principe weinig kwaad. ‘Maar wanneer die vliescavitaties allemaal langs het blad naar de tips stromen stropen ze op en ontstaan er rond de tips hinderlijk tipwervels die eventuele bestaande cavitatie bij de tips versterkt', zegt Sipkema. Om cavitatie rond de tips te voorkomen zijn de bladen van de Next Generation-schroef ook vrij sterk naar achteren getrokken.

Sipkema heeft de schroef zelf ontwikkeld met gebruikmaking van simulatieprogramma's uit eigen ontwikkeling en van het Marin in Wageningen. ‘Ik heb er een kleine drie jaar aan gewerkt. Vroeger moest je series modelproeven doen, maar nu is het mogelijk de effecten van een groot aantal schroefprofielen snel virtueel te berekenen en trends te vinden. Dat maakt het ontwerpen een stuk minder kostbaar. Marin is in staat om de volgstroom van een bepaald schip te berekenen. Dat maakt het berekenen van de optimale welving voor een bepaald schip een stuk eenvoudiger. Je kunt dan in korte tijd vele optimalisatie-runs maken.'

Hoger rendement
Het nieuwe schroeftype slaat volgens de fabrikant internationaal aan. ‘We hebben sinds kort de Italiaanse megajachtbouwer Benetti als klant', zegt Sipkema. ‘We maken voor twee planerende motorjachten en voor zes waterverplaatsers van deze leidende Italiaanse jachtbouwer schroeven. Je praat dan over schepen van 45 tot 65 meter. We zijn lang beziggeweest Benetti als klant binnen te halen. We hebben ze nu overtuigd van het feit dat wij een stillere schroef maken. Daar komt bij dat we in Nederland goede referenties hebben. We leveren dit schroeftype aan grote jachtbouwers in Nederland, zoals De Vries, Hakvoort en Moonen. We leverend de schroeven ook, zij het met iets minder welving, aan Damen voor plaatsing op de bijlboegschepen.'

De schroef haalt ook een hoger rendement dan tot nu toe ontworpen schroeven. In de praktijk blijken snelvarende schepen zomaar enkele knopen sneller te varen. Bedoeling is dit schroeftype zo door te ontwikkelen dat hij in de nabije toekomst ook geschikt is voor gebruik in een straalbuis. Dan wordt hij ook een interessant alternatief voor de hoogbelaste en cavitatiegevoelige binnenvaartschroeven.

Superior
Van Voorden heeft onlangs de kwaliteit van de van de Superior straalbuizen verbeterd. ‘Ze bestaan nu uit minder segmenten, het oppervlak is gladder en de lasnaden zijn zo goed als onzichtbaar. Dat maakt de buizen efficiënter en stiller, want elke bultje of kuiltje verstoort immers de stroming', zegt Sypkema. (HH)

Neem nu een gratis abonnement op de Nieuwsbrief. U krijgt dan twee keer per week alle maritieme nieuws in uw emailpostbus.