Open Topper van alle markten thuis

Een groep Werkendamse bedrijven heeft een multifunctioneel zeeschip ontwikkeld dat op vele fronten inzetbaar is. Het schip kan zwareladingstukken meenemen, assisteren bij de bouw van windmolenparken of als roroschip rollend materieel vervoeren. Het kan met en zonder luiken varen en zeer lange stukken via de achterklep inladen en wereldwijd over zee transporteren.

Het ruim vijf meter lange model van de door een groep Werkendamse bedrijven ontwikkelde duizendpoot Open Topper op de On & Offshore-beurs in Gorinchem. (Foto Hans Heynen)

1/1

Gerelateerd nieuws

Schuttevaer Motoren: Op de drempel van een revolutie

Belgisch-Nederlands akkoord over grote zeesluis Terneuzen

Geen rol AIS bij verbaliseren binnenvaart

Meer ‘blikschade' in haven Rotterdam

Meer over

Techniek

‘Wanneer je in deze tijd een schip wilt verkopen moet je met iets speciaals komen', zegt Marco Hoogendoorn van het aan Instalho gelieerde Holland Shipyards, dat met Concordia Shipyards de regie voert over het project. Willem van Berchum van de Werkendam Shipping Company, die eerder schepen als de Filia Antje en Filia Netje in de vaart bracht, ziet ruimte in de markt voor dit multifunctionele scheepstype, dat de werknaam Open Topper heeft gekregen. De deelnemende bedrijven toonden op de eerste On & Offshorebeurs in Gorinchem een ruim vijf meter lang model van het 111,60 meter lange en 16,50 meter brede schip.

Om lange stukken, zoals fundaties voor op zee te plaatsen windmolens, makkelijk te kunnen meenemen zijn brug en accommodatie op het voorschip gebouwd. Onder de accommodatie bevindt zich de ook voorin geplaatste machinekamer, met twee Wärtsilä hoofdmotoren van 2400 pk elk. Via een gezamenlijke tandwielkast en een zeventig meter lange as drijven ze de schroef aan. ‘Toen het project van start ging waren kleinere motoren makkelijker te krijgen', zegt ontwerper Peter van Wely van ASD Shipdesign hierover. ‘Het vergroot bovendien de betrouwbaarheid van de voortstuwing. Het schip kan immers ook met één motor varen. Dat is ook economisch als minder snel wordt gevaren.'

De lange schroefas ziet Van Wely niet als probleem. ‘Vroeger hadden schepen heel vaak een lange as. We maken hem bovendien van een lichte kunststof composietlegering met een hele lage wrijving. De lichte as maakt het ondersteunen makkelijker.'

Ramp
De voorlijke plaatsing van brug, machinekamer en accommodatie zorgt voor een ononderbroken laadvloer die overal even breed is. Zware stukken kunnen met rollend materieel over de versterkte achterklep het ruim in worden gereden.

De achterklep of ramp is ontwikkeld door Technical & Marine Services (TMS) uit Werkendam, een in ontwerp en bouw van kranen, funderingsmachines en baggerinstallaties gespecialiseerd bedrijf. ‘Wij verzorgen ook de bouw van de twee 120 tons kranen die aan stuurboord komen te staan, inclusief de fundaties', zegt Marco van der Wiel van TMS. ‘De twaalf meter lange laadklep kan een wieldruk van 250 ton aan en is op diverse werkhoogtes instelbaar. De klep kan ook het scheefhangen van het schip opvangen tijdens het laden en lossen en sluit tijdens het varen het achterschip hermetisch af nadat hij gesloten is.'

De kranen hebben een smalle fundatie zodat ze binnen het gangboord passen en niet in het ruim steken. ‘Dat vereist bij de bouw van de fundaties een zeer hoge en sterke kwaliteit laswerk.'

De kranen maken het mogelijk buitengaats te lossen, bijvoorbeeld bij offshorewerk, of te lossen in slecht geoutilleerde havens. De twaalf meter lange laadklep maakt het mogelijk om in dit soort havens ondieptes onder de wal te overbruggen wanneer materieel rijdend naar buiten moet worden gebracht.

Snel schip
Marco Hoogendoorn wijst ook op de hoge dienstsnelheid van zeventien knopen. ‘We wilden een snel schip. Dat maakt het geschikt voor haastklussen.' Die hogere snelheid heeft wel consequenties voor de vorm van het onderwaterschip, dat pas vrij ver naar het midden op de volle breedte komt en naar achteren toe al snel smaller wordt. Het schip is uitgerust met een bulb. ‘We hebben de romp laten optimaliseren door Marin. Daar zijn testen op schaal gedaan. De onderkant van het model dat we hier tonen is daarvan afkomstig. Met het model is bij Marin ook getest of het schip veilig met open luiken kan varen, een verplichte test voor dit type schepen.

Om zonder luiken te kunnen varen lopen de zijden over de volle lengte hoog door. ‘Je hebt daardoor ook veel volume onder de luiken. Je hoeft dus zelden nee te verkopen als lading in een afgesloten ruim moet worden vervoerd', zegt Van Wely. Het grote volume zorgt wel voor een relatief hoog brutotonnage (BRT), wat weer van invloed is op belastingen en havengelden. ‘Omdat je zonder luiken mag varen krijg je daar echter weer een korting op.'

Afbouw
Hoewel het schip in eerste instantie is bedoeld voor het vervoer van projectladingen, kan het ook worden gebruikt om als roroschip trucks, militaire uitrusting of ander rollend materieel te vervoeren en zelfs voor het vervoer van containers, bijvoorbeeld als retourlading. ‘Het schip is wereldwijd inzetbaar', zegt Karst van der Wiel van Holland Shipyards. ‘Multifunctionaliteit was het uitgangspunt bij het ontwerpproces.'

Op de pontonluiken kan ook lading worden geplaatst en de reling is aangepast en versterkt voor het sjorren van ladingstukken. Het schip steekt geladen ruim vijf meter. Bij die diepgang ligt de laadvloer nog boven de waterlijn.

Scheepstimmmerbedrijf Hoogendoorn is verantwoordelijk voor het intimmeren van de accommodaties. Het casco van de Open Topper moet in China of Oost-Europa worden gebouwd, de afbouw heeft dan in Nederland plaats. (HH)

Neem nu een gratis abonnement op de Nieuwsbrief. U krijgt dan twee keer per week alle maritieme nieuws in uw emailpostbus.