De Majesteit op de werf

Stoomschip De Majesteit ligt voor groot onderhoud bij scheepswerf Nederlof in Geertruidenberg. ‘Het is een uniek schip dat je heel moeilijk op de helling zet. Gelukkig kan dat hier’, zegt Klemens Key, eigenaar van de raderstoomboot. Het 80-meter lange schip van 800 ton staat op 11 wagens. De breedte is nogal ongewoon met maar liefst 15,60 meter.

Tiny Nieuwenhuijsen en Klemens Key (rechts) en op scheepswerf Nederlof met op de achtergrond De Majesteit. (Foto’s Tessa Heerschop)

1/4

Gerelateerd nieuws

Tankerbrand op Rijn bij Sinzig

Haven uitgediept voor kraanreus

Zevende generatie Meyer in directie scheepswerf

Gemeente Grave komt met nieuw voorstel voor redding scheepswerf

Meer over

Scheepsbouw en reparatie

Door Tessa Heerschop
Door een speciale techniek wordt het gewicht van het schip verdeeld op de hellingwaardes. Een slipkoppeling op de lieren zorgt ervoor dat bij te hoge druk de lier uit zichzelf stopt. ‘Zo komt er geen schade aan het schip, maar ook niet aan de helling', legt werfeigenaar Tiny Nieuwenhuijsen uit.

• Groot onderhoud en een nieuwe hekschroef

Het is de eerste keer dat het 85-jaar oude schip op de Brabantse werf ligt. ‘Vroeger waren er heel veel werven in Rotterdam, maar de scheepsbouw en nieuwbouw verdwijnt naar het buitenland. De Majesteit is een stijf schip, eigenlijk kan alleen een zeevaartwerf dit aan. Voorheen konden we ook naar IHC Merwede in Hardinxveld-Giessendam, maar die hebben geen hellingen meer. We hebben ook nog gekeken naar Neptune, maar dat is een vrij jonge onderneming. In deze werf hadden we vertrouwen en het is maar drie uur varen vanaf Rotterdam', zegt Key. ‘We hebben aardig wat ervaring met passagiersschepen', vult Nieuwenhuijsen aan. ‘De werklui gaan met sloffen over hun schoenen aan boord, want niets mag vies worden.'

Verf
Het vlak van het oude raderstoomschip wordt grondig aangepakt. Teren mag al lang niet meer, wat een doorn in het oog is van Key. ‘Een betere conservering dan teer is er niet. Ik ken schepen uit 1900 waarvan het vlak nog in originele staat is, door de teer.' De aangepaste eisen maken van werfeigenaar Nieuwenhuijsen een expert op het gebied van verf. ‘We vragen altijd eerst advies aan de verfleverancier, ik heb soms het gevoel dat ik meer verstand van verf dan ijzer heb. En dan heb ik het nog niet eens over de kosten. Er gaat zo 1200 liter verf doorheen à 10 euro per liter. Het kost echt enorm veel geld.' Toch ziet hij ook de noodzaak van de veilige verf in. ‘Vroeger was je na het teren helemaal zwart en verbrand in je gezicht. Je merkte dat het slecht voor het milieu was.'

Naast milieuvriendelijke verf, werkt het schip met nog een aantal schone technieken. ‘Vroeger gebruikten we buitenboordwater voor de stoomketel, nu hebben we een gesloten kringloop. Het condensaat wordt opgevangen en de olie wordt uit het water gefilterd. Daarnaast varen we met zwavelvrije olie. Er gaat 300 liter per uur doorheen als we vol aan varen, maar het is een groot schip', aldus Key.

Machinist
De Majesteit krijgt op de werf een hekschroef, voor betere wendbaarheid. ‘Het schip wordt pas goed bestuurbaar met snelheid. Met de nieuwe schroef kunnen we beter manoeuvreren.' De raderboot kan 24 km per uur varen. ‘Ze snijdt door het water en veroorzaakt nauwelijks golfslag', zegt Key.

• ‘Ze snijdt door het water en veroorzaakt nauwelijks golfslag'

In de machinekamer krijgen de machinisten nog ouderwets aanwijzingen via de telegraaf. De kapitein geeft door of de stoom moet worden opgevoerd of verminderd. ‘De schipper denkt dat hij aanlegt, maar vaak hangt de machinist met zijn hoofd uit de patrijspoort en beslist hij de koers.' In de machinekamer zijn altijd twee machinisten aanwezig. Key ziet het liefst dat iedereen allround is en zorgt er daarom voor dat de machinisten ook hun vaarbewijs halen. ‘Varen is een samenspel tussen schipper en machinist en ik wil dat iedereen begrip voor elkaar heeft. Ook is het interessant om af te wisselen.'

Om te varen, wordt er twee dagen van te voren 12.000 liter water onder stoom gebracht. Omdat het schip nu op de werf ligt, wordt beetje bij beetje de stoom afgeblazen. ‘In Rotterdam bellen de buren af en toe de brandweer als ze de stoom zien, omdat ze denken dat er brand aan boord is. Ook hier op de werf kijken mensen soms bezorgd', zegt Key. Het schip blijft nog tot eind augustus op de werf, daarna gaat ze weer varen in Rotterdam.