‘Kernenergie keert terug in handelsvaart'

Nucleair aangedreven schepen zullen in de toekomst een deel van de op stookolie varende intercontinentale handelsvloot vervangen. Dat voorspelde dr. Hermann Klein, lid van de Raad van Bestuur van Germanischer Lloyd, vorige week op een persbijeenkomst in Londen. ‘Ik ben overtuigd dat we nucleair aangedreven schepen zullen krijgen', zei Klein.

Schematisch aanzicht van een hogedrukreactor. Dit is een type kernreactor van de tweede generatie, waarbij water onder hoge druk (155 bar) wordt gebruikt als koeling en als moderator, om de bij kernsplitsing vrijkomende neutronen af te remmen. De hogedruk in de koelring voorkomt dat het water gaat koken. Het systeem is ontworpen voor de aandrijving van onderzeeboten. Legenda: 1) reactorvat; 2) splijtstofelementen; 3) regelstaven; 4) aandrijving van de regelstaven; 5) drukregelvat; 6) warmtewisselaar; 7) toevoer van koud water; 8) hogedrukturbine; 9) lagedrukturbine; 10) generator; 11) bekrachtiger; 12) condensor; 13) koelwater; 14) voorverwarmer; 15) koudwaterpomp; 16) koelwaterpomp; 17) pomp van de primaire kring; 18) aansluiting op het elektriciteitsnet; 19) stoom; 20) betonnen wand. (Illustratie Graphic Lab)

1/1

Gerelateerd nieuws

RWS opent woensdag de stuwen in Neder-Rijn en Lek

Binnenvaart moet technisch vernieuwen

14.000 teu containerschip op LNG

VT wint Binnenvaart Brandstof CO2mpetitie

Meer over

Scheepsbouw en reparatie

Door Hans Heynen
Ook John Carlton, hoofd maritieme techniek & onderzoek bij Lloyd's Register, verwacht dat kernenergie in de toekomst vaker zal worden gebruikt in de scheepvaart. Het Britse klassebureau ontwikkelt nieuwe klassenregels waaraan deze schepen straks moeten voldoen.

• Onder invloed van toenemende druk emissies terug te dringen

• Lloyd's Register onderzoekt mogelijkheden sinds 2007 

De toenemende druk op de scheepvaart om de emissies te reduceren ziet Klein als belangrijkste drijfveer achter een omschakeling op kernenergie. Klein is bang dat de scheepvaart er anders niet in slaagt om aan de emissie-eisen te voldoen, die in 2020 worden opgelegd. ‘Rond 60% van de huidige vloot is over tien jaar nog steeds operationeel en maar één derde van de wereldvloot zal dan bestaan uit met de laatste technieken uitgeruste tonnage.'

Op kernenergie varende schepen vereisen volgens Klein wel veranderingen in de logistieke keten. Er zullen mogelijk offshoreterminals nodig zijn, vanwaar shortsea-schepen, feeders en estuaire binnenschepen de lading naar de zeehavens en havens in het achterland vervoeren. Ook het bunkeren gaat anders bij schepen op kernenergie. Ze hoeven maar eens in de vijf jaar van nieuwe splijtstof te worden voorzien. Het veilig verwijderen van de oude en het aanbrengen van de nieuwe splijtstof neemt wel langer in beslag, wanneer het wordt gecombineerd met een grote service- en controlebeurt van de reactor, is een schip zeker een maand uit de vaart.

Kerncontainerschepen
Lloyd's Register onderzoekt sinds 2007 de mogelijkheden van een herintroductie van kernenergie in de handelsvaart. ‘De techniek voor het bouwen van nucleaire schepen is er', stelt Carlton. ‘Het onderzoek richt zich op de toepassing van nucleaire aandrijving op tankers, bulkcarriers, containerschepen en cruiseschepen.'

Lloyd's Register heeft ervaring met het certificeren van nucleaire installaties op het land en ontwikkelde veertig jaar geleden al de ‘Rules for the Nuclear Propulsion of Ships'. Deze regels zijn in de jaren '60 gebruikt voor de certificering van de door kernenergie aangedreven handelsschepen Savannah en Otto Hahn. Deze schepen waren technisch succesvol en werden verschillende jaren wereldwijd ingezet. Omdat kernenergie in die tijd veel duurder was dan stookolie, was het economisch gezien geen succes. Het milieu was nog geen thema.
‘Nu ligt de situatie heel anders', zegt Carlton. ‘De hoge olieprijzen en de verwachte introductie van verhandelbare CO2-emissierechten of belasting op de CO2-uitstoot, maken kernenergie competitief. De afgelopen decennia heeft de nucleaire voortstuwing zich bovendien gestaag verder ontwikkeld, vooral bij nucleaire ijsbrekers. Twee nucleaire ijsbrekers worden ook al gebruikt voor cruises met passagiers.'

Acceptatie
Lloyd's Register's onderzoekt al enige jaren de technische uitdagingen van nucleaire voortstuwing en werkt aan nieuwe veiligheidsregels voor het bunkeren van nieuwe splijtstof en het afvoeren van de oude. Ook gezondheidsaspecten, training van de bemanning, operationele risico's en regelgeving worden onder de loep genomen.
Belangrijkste punt is misschien wel de maatschappelijke acceptatie van kernenergie in de scheepvaart. ‘De maatschappij moet het vertrouwen hebben dat alle risico's onder controle zijn op deze schepen', zegt Carlton.

De meeste oppervlakteschepen en onderzeeboten die op kernenergie varen worden nu aangedreven door hogedrukreactoren (zie illustratie). Wanneer die correct worden onderhouden zijn ze zeer veilig.'
Daarnaast komen er de komende tijd nieuwe nucleaire technieken beschikbaar, zoals hoge-temperatuurreactoren, pebble-bedreactoren en een nieuwe generatie hogedrukreactoren.'