Watersporttrend is gemak en eenvoud

Crisis of geen crisis, ook dit jaar is er weer de Hiswa Amsterdam Boat Show in de Rai. De 55ste editie van het nationale watersportevenement loopt van dinsdag 2 maart tot en met zaterdag 7 maart.

Beursmanager Rikkert Graat combineert hobby en werk. (Foto Ernst van Deursen)

1/1

Gerelateerd nieuws

Nieuwe ligplaatsen in het Hartelkanaal

Boot Holland opent watersportseizoen

Accent op innovatie bij scheepsbouwsteun

Binnenvaart moet technisch vernieuwen

Meer over

Scheepsbouw en reparatie

Door Heere Heeresma jr.
Meer dan 300 jachtbouwers en toeleveranciers laten hun nieuwste producten zien in zeven beurshallen op 40.000 vierkante meter vloeroppervlak.

Vorig jaar trok de Hiswa nog 50.300 bezoekers, maar beursmanager Rikkert Graat houdt er rekening mee dat het dit jaar wat moeilijker kan worden. Dat is echter geen reden gas terug te nemen. Met speciale acties en attracties gooit hij de kop in de wind.

• Ook Hiswa krijgt crisis voor de kiezen

• ‘Zorg dat mensen een goed gevoel bij jouw product hebben'

• ‘Zelf kwast ter hand nemen is duidelijk een trend'

• ‘Zet niet iemand neer die dingen zegt die niet kloppen'

• Gegevens van standbezoekers noteren

Hoe wordt iemand beursmanager van de Hiswa?
Voor Rikkert Graat (1973) was het een kwestie van het combineren van hobby en werk. De fanatieke wedstrijdzeiler met een opleiding in de marketing ging werken bij zeiljachtontwerper en -bouwer Farr. Daarna volgde Hiswa Rai Multimedia BV, waar hij twee binnen- en twee buiten-Hiswa's organiseerde, die laatste twee in IJmuiden.

Tevens werkte hij in marketing & sales bij Gaastra, een bekend kledingmerk in watersportkringen. Sinds april vorig jaar is hij weer beursmanager van de Hiswa Amsterdam Boat Show en full time bezig met het bedenken van acties en attracties die de botententoonstelling nog aantrekkelijker moeten maken voor zowel bezoekers als exposanten.

‘Een beurs is in de eerste plaats een marktplaats', vertelt Graat. ‘Maar je moet ervoor zorgen dat die marktplaats ook een beetje levendig is. Beurzen transfomeren steeds meer naar evenementen. Het aanbod van exposanten is nog steeds belangrijk, maar de manier waarop het wordt gebracht en de beleving die mensen mee moeten krijgen is steeds belangrijker.

'Een belangrijke doelstelling van de Hiswa is de jeugd enthousiast maken voor de watersport. Daarom hebben we sinds 2007 een bassin waarin je kunt zeilen, roeien en kanoën. Nu kun je ook over een afstand van vijftig meter waterskiën en er is een apparaat waarmee je kunt wavesurfen. En we hebben een virtueel plein waar je op computers tegen elkaar kunt zeilen en jetskiën. Het is elk jaar weer een enorme uitdaging iets nieuws neer te zetten en bestaande activiteiten te verbeteren.'

Over uitdaging gesproken, hoe denkt Graat de crisis het hoofd te bieden?
Hij geeft toe dat het moeilijker is geworden. ‘Deelnemen aan een beurs is niet meer vanzelfsprekend. We zien dat exposanten in deze moeilijke tijd nog wel willen meedoen, maar dat de standoppervlakten kleiner worden en dat een deel van de exposanten zich wat later inschrijft, omdat ze nog moeten bekijken of het financieel haalbaar is en omdat ze de factuur eerder krijgen als ze zich vroeg inschrijven. En dat willen ze niet. We hebben een vroegboekkorting, waarbij bedrijven die zich voor eind september inschrijven een korting van twintig procent krijgen, en we hebben een Hiswa-ledentariefkorting van vijftien procent. Zestig à zeventig procent van de standhouders is lid van Hiswa.

‘Bedrijven kijken kritisch naar wat zo'n beurs hen oplevert. Wij hebben onlangs onderzoek laten doen naar het belang van een beurs in het marketingbeleid van watersportbedrijven en het blijkt dat beurzen by far nog het belangrijkst zijn, gevolgd door internet. Omdat het vaak om producten met een prijskaartje gaat, is het face to face-contact heel belangrijk. Het zijn producten met emotie en die kopen mensen niet van de ene op de andere dag. Mensen doen daar heel veel onderzoek naar en een beurs is de ideale plek om het aanbod bij elkaar te vinden. Alleen was het in de goede tijden makkelijker voor bedrijven, want mensen kwamen vanzelf wel terug. Nu moet je daar veel actiever achterheen.

'Daarom hamer ik er bij alle exposanten op dat ze de gegevens noteren van mensen die hun stand bezoeken. Stel, je bent een sloepenbouwer en je laat je boot zien, je laat de motor zien, je bespreekt de mogelijkheden en vervolgens gaan die mensen weg en heb je hun gegevens niet. Dat is dan een verloren kans. Geen follow-up. Veel exposanten zeggen: "Dat is veel te agressief, die mensen komen wel terug." Nee, dat is niet meer zo. Verzamel dus de gegevens van die mensen. Dat kan heel vriendelijk met: "Mag ik uw gegevens noteren? Dan kan ik u de informatie over onze producten toesturen en hoeft u er niet mee over de beurs te lopen." Of met: "Binnenkort organiseren we een open dag en ik zou het leuk vinden u daarvoor uit te nodigen."

'Dat zijn dingen die we stimuleren. Als je op de beurs staat, zorg dan dat je een goeie presentatie hebt. Dat je er netjes bij staat en informatie hebt voor je bezoekers. Zorg dat je standbemanning goed is geïnstrueerd. Zet niet iemand neer die dingen zegt die niet kloppen.'

Helpt de Hiswa exposanten bij het opzetten van hun stands?
‘Ja. Wij bieden standbouwkunde aan en proberen de beursvloer zo goed mogelijk in te delen. Daarnaast bieden we een uitgebreide PR-service en hulp bij het organiseren van persbijeenkomsten op de stands. De Hiswa is een landelijke show die veel aandacht krijgt, niet alleen in de watersportmedia maar ook in de landelijke media.'

Vindt er veel verkoop op de beurs plaats of is het vooral follow-up?
'Er vinden impulsaankopen plaats, alleen in deze tijd wat minder. Je ziet dat mensen zich informeren en soms al van tevoren weten waartussen ze willen kiezen, dat op de beurs met elkaar vergelijken en dan hun keus maken.'

Kun je een potentiële klant herkennen?
‘Nee. Met sommige mensen wissel je twee woorden en ze zeggen: "Oké, ik koop 'm", en andere mensen kom je elk jaar weer tegen en kopen je boot pas na vier jaar. Ik heb zelf ook in die wereld gezeten toen ik zeiljachten van het Zweedse merk Farr verkocht vanaf een miljoen euro. Op een beurs in Londen kwam er een Zweed kijken. Klein mannetje, rugzakje, ouderwets onderhemd en overal haar. Wilde een boot zien. Vond hij leuk, maar toch wat klein. "Nou", zei ik, "komt u volgende week naar de beurs in Düsseldorf, daar hebben we ze ook groter." Op de eerste dag in Düsseldorf belde hij al om negen uur 's ochtends, nog voor de beurs open was, en tekende dezelfde middag voor 1,4 miljoen euro voor een 56-voeter. Dat zag je niet aan hem af.

'Dus iedereen die geïnteresseerd is, moet je goed bedienen. En al kopen ze niet dit jaar, dan kopen ze misschien over vier of over zes jaar. Je moet zorgen dat die mensen een goed gevoel bij jouw product hebben. Iemand heeft nu misschien geen geld voor een sloep van 60.000 euro, maar over vier jaar heeft hij het wel. Als hij dan een goed gevoel bij je heeft, komt hij bij je terug. Je moet een relatie bouwen, de mensen serieus nemen.'

Is het geen probleem voor de Hiswa dat er bijna geen pleziervaartuigen worden gesloopt?
‘Het probleem van de watersport is een beetje dat de boten misschien wel te goed zijn gebouwd. Ze worden ook te weinig gebruikt, waardoor ze heel lang meegaan. Het beperkt de doorstroming van het product.'

Heeft de Hiswa last van de tweedehandsmarkt?
‘In die zin dat mensen wel een nieuwe boot willen kopen, maar dat ze hun oude boot niet kunnen verkopen. Verder hoefde je in het verleden heel weinig af te schrijven op boten. Een zeiljacht kon je drie jaar na aankoop bijna voor dezelfde prijs verkopen. Dat is niet meer zo. In deze tijd moet je afschrijven, wil je je boot kunnen verkopen. De vraag was wat minder omdat iedereen de handen op de knip hield. Nu begint het weer wat op gang te komen. Mensen denken: "Ik heb m'n baan nog, met die lage rente krijg ik bijna niks voor m'n spaargeld, laat ik er dan maar van genieten."'

Komen er ook financieringsmaatschappijen op de Hiswa?
‘Ja, verzekeringen en financiering, al is dat laatste wat lastiger geworden. Er zijn bedrijven die dat twee jaar geleden nog deden en nu niet meer, omdat ze vaak de middelen niet meer hebben. Banken en verzekeraars hadden in het verleden bijna allemaal een scheepshypotheek, maar nu niet meer'

Kan Graat al een watersporttrend voor dit jaar aanwijzen?
‘Een boot is natuurlijk een luxeproduct. Maar mensen stellen zich nu de vraag waarvoor ze hem gaan gebruiken. Je kunt bijvoorbeeld een sloep van zes meter kopen, maar ook van acht meter. Je ziet dat mensen daarnaar kijken en denken: ach, die van zes meter voldoet ook, ik hoef niet per se groter. Daarnaast zie je dat mensen vaker zelf onderhoud aan hun boot gaan doen.

'Dus doe-het-zelf is een belangrijk onderwerp. Daar hebben we een paviljoen voor met aanbieders van onderhoudsproducten die demonstraties geven. Dat heeft gewoon te maken met kostenbesparing. Een boot kost natuurlijk geld en je kan tegen de werf zeggen: "Verf maar weer", of je kunt zelf de kwast ter hand nemen. Dat is duidelijk een trend. In de goede tijden ruilden mensen hun schip om de vier jaar in voor iets nieuws en nu knappen ze hem zelf op.'

De populariteit van de motorsloep zet zich ook dit jaar door. Betekent dit dat mensen alleen nog maar een dagje willen varen en daarna van hun boot af willen?
‘Ja. Je ziet dat men het steeds drukker krijgt en meer vormen van vrijetijdsbesteding heeft. Mensen willen niet meer per se een week of een maand op een boot zitten, maar een paar mooie dagen er tussenuit. Dat zie je ook in de teruglopende verkoop van zeilpakken. Als het regent gaan mensen niet meer varen, maar lekker iets anders doen. Waar watersporters voorheen diehards waren, zijn het nu meer luxe-mensen. Die diehards zijn er nog steeds, maar de sloep heeft duidelijk een nieuwe groep watersporters getrokken. Zo'n sloep is lekker makkelijk, je vaart er zo mee weg, je kunt mensen meenemen. En aan het eind van de dag parkeer je hem in z'n box of trek je er een zeil overheen.'

Over zeil gesproken, hoe is de markt voor zeilboten?
‘We hebben een divers aanbod aan kajuitzeiljachten. Zeilers zijn over het algemeen de actievere watersporters, die veel fanatieker met hun hobby bezig zijn dan motorbootvaarders. Zeilers informeren zich continu over wat er nieuw is op de markt, zijn ook veel meer bezig met vervanging van materiaal, want zeilen en touwen slijten. Zeilers zijn veel gevoeliger voor innovaties en nieuwe producten.

'De trend dat men niet meer wekenlang op zijn boot wil zitten, zie je terug bij de trailerbare day sailers. Dat zijn grote open zeilboten, maar met een mooiere, traditionele belijning, heel sportief en soms met een klein kajuitje. Puur geschikt om een dagje mee te varen, maar je kan er ook met z'n tweeën op slapen. Daar hebben we er meer dan dertig van op de beurs staan. In de zeilwereld is het een opkomende trend.'

Is watersport overigens nog een overwegend blanke bezigheid?
‘Op de Hiswa van 2008 maakte sloepenbouwer Vioolsloep er bepaald geen geheim van dat cabaretier Najib Amhali een van hun sloepen had gekocht. Je ziet wel steeds meer donkere mensen op het water, maar het is nog overwegend een blank tijdverdrijf. Maar sloepen zijn een heel toegankelijk product waar nieuwe watersporters, dus ook niet-blanken, op een relaxte manier mee kunnen beginnen met varen.'

Zijn er bijzondere noviteiten op deze Hiswa?
‘We hebben aantal primeurs op het gebied van stalen motorboten, maar als je aan innovatie denkt dan zou ik de NYX noemen. Een motorjacht van aluminium met waterjets en een monohull uitlopend in een trimaran. Verder hebben we navigatiesystemen die steeds makkelijker te bedienen zijn, maar tegelijk ook professionele prestaties leveren. Aan de ene kant wordt het steeds luxueuzer en aan de andere kant steeds meer basic. De ene groep vaarders wil even weg van alle luxe die ze thuis heeft, de andere wil die juist niet missen.'

Zie ook:

Whike 2.0 primeur op Hiswa

BWA-RIB's nu in Nederland

AMCOM presenteert AIS-transponder

Komen de bouwers van binnenvaartachtige jachten dit jaar op de Hiswa?
‘Ja, het stoere, professionele uiterlijk is in opkomst. Traanplaat dekken. Trekjes van de sleepboot en de duwboot. Inderdaad, met een duwknie. Daarnaast zie je dat de aandacht naar de buitenruimte verschuift. Was bij de motorboot vroeger de binnenruimte belangrijk, nu ligt de focus veel meer op buiten. Je gaat varen om te genieten van de buitenlucht, van het water, en dat doe je niet achter glas. Je ziet steeds meer open kuipen, je ziet cabrioconstructies waardoor ruimten makkelijk open en dicht kunnen. Verder hebben we te maken met de vergrijzing; veel zeilers die overstappen op motorboten. Maar omdat die zeilers gewend zijn buiten te zitten, willen ze wel een motorboot met een open kuip. En het voordeel van een open kuip die je kan overkappen is dat je die grote bank achterin ook weer kan ombouwen tot slaapplek.'

En de speedboat, is die nog populair?
‘Daar gaat het wat moeilijker. Je ziet dat speedboatvaarders echt wel getroffen zijn door de recessie, ook in het aanbod. De speedboatbouwers hadden altijd hele grote stands, maar die zijn nu een stuk kleiner. En omdat veel speedboaten in Amerika worden gebouwd, waar de crisis nog een tandje harder is aangekomen, is een aantal merken ook gesneuveld.'

Zijn er ook elektrische en hybride boten op de Hiswa?
‘Zeker. De Greenline 33, bijvoorbeeld, die van meet af aan is ontwikkeld als hybride boot. Dat is echt het Prius-idee. Met een onderwaterschip dat daarop is afgestemd en een lang dak met zonnecellen erop voor het opladen. Ze hebben zeven prototypen gebouwd die op alle beurzen in de wereld worden getoond. Op basis van de feedback die ze op de beurzen krijgen gaan ze een definitief model maken.'

Krijg je subsidie op elektrisch en hybride varen?
‘Nee, op het water is dat niet van toepassing. Op boten heb je gelukkig geen vaarbelasting, dus daar kan de overheid geen vrijstelling op geven. We hebben op de beurs een paviljoen elektrisch varen en daarin worden we gesteund door de gemeente Amsterdam. Amsterdam heeft een voorlopersrol op het gebied van emissievrij varen en wil zich profileren met oplaadpunten voor de watersport die ze voorlopig gratis aanbieden.'

Hoe is de sinds 1 januari 2009 verplichte vuilwatertank in de watersport ontvangen?
‘In de watersport was er al een etiquette dat je niet loosde in de haven. Als dat gehandhaafd wordt is de vervuiling door watersporters niet extreem hoog. De natuur heeft ook wat nodig. De paling zie je bijna niet meer nu het water steeds schoner wordt. Jachthavens hebben uitpompinstallaties, maar die worden weinig gebruikt. Waar mensen vroeger naar het toilet van de jachthaven gingen, doen ze nu hun behoefte aan boord en als ze buiten de haven zijn pompen ze het overboord. De politie controleert niet eens of je een tank hebt. Alleen als je op heterdaad wordt betrapt bij doorspoelen in de haven kun je een boete krijgen.'

Ook beroepsvaarders zijn welkom op de Hiswa! Wie zijn kaartje via http://www.hiswarai.nl/ bestelt, kan bovendien zeer voordelig met de Nederlandse Spoorwegen naar de Hiswa en terug naar boord.