Volop aan het werk in barre tijden

‘Er zijn de afgelopen jaren zoveel bestellingen geplaatst, dat er vooralsnog nog volop werk is op de Nederlandse werven', zegt Pascal van Kuijen, manager information services bij Scheepsbouw Nederland in Zoetermeer. ‘Er is werk tot minimaal 2010, met een doorloop voor sommige bedrijven tot in 2012.'

Directeur Cor Hoogendoorn van Instalho en Holland Shipyards: ‘Wie vindt dat er niets aan de hand is, is sinds kerst niet buiten geweest' (Foto Jacques Kraaijeveld)

1/1

Gerelateerd nieuws

Port Elizabeth is zesde tanker van De Leeuw BV

Accent op innovatie bij scheepsbouwsteun

Groter dan Eeborg worden ze niet bij Niestern Sander

Reünisten strijden voor behoud zeevaartschool

Meer over

Scheepsbouw en reparatie

In 2007 werden er in ons land 271 schepen afgebouwd, met een totale marktwaarde van 3,95 miljard euro. Dat was opnieuw een stijging in een oplopende trend van de afgelopen jaren. De verwachting is dat over het afgelopen jaar de cijfers nog gunstiger uitpakken. Op 14 mei maakt Scheepsbouw Nederland op haar jaarvergadering daarover meer bekend. ‘Begin dit jaar hebben collega's van mij een rondje gemaakt langs de werven om te inventariseren of er wat veranderd is in het beeld ten opzichte van vorig jaar. Er kwam naar voren dat de kredietcrisis een heftiger impact heeft dan we dachten. De verwachting is dat er bestellingen gaan uitvallen, omdat klanten hun orders niet gefinancierd krijgen. Gelukkig valt het in Nederland nog mee, omdat wij ons gespecialiseerd hebben in bepaalde schepen met veel specialistische kennis en innovatieve concepten. Wereldwijd is de order intake enorm gekelderd. De eerste drie maanden van dit jaar zijn er tussen de 300 en 350 schepen besteld. Normaliter is dat het aantal voor twee à drie weken. Zo zijn er in Duitsland alleen al vijftig tot zestig schepen gecanceld, voor containervervoer en bulktransport. Wij bouwen hier meer multipurpose schepen.'

Om in te spelen op een mogelijk slecht scenario hield Scheepsbouw Nederland half april wel alvast de workshop Annuleren van Contracten.

Volop aanvragen
‘Als je vindt dat er niets aan de hand is, dan ben je sinds de kerst niet meer buiten geweest', stelt Cor Hoogendoorn, directeur van zowel Instalho in Werkendam als Holland Shipyards in Hardinxveld-Giessendam. Op beide locaties is er overigens nog volop actie: recent is accommodatieschip Seafox uitgebreid met accommodaties, dat inmiddels bij Keppel Verolme ligt. In afbouw liggen de Emuna en Moana, twee coasters en het binnenvaartschip Vita Nova. Het eerste schip van 4500 ton is in opdracht van Emuna Shipping CV in Werkendam (Chr. Kornet) en gaat varen voor Wagenborg. Het tweede identieke schip wordt afgebouwd voor Moana Shipping CV in Papendrecht (J. Otten) en gaat varen voor Amasus. Het derde schip meet 135 x 11,45 meter en is een opdracht van de familie Hovestadt uit Werkendam.

‘We zitten tot oktober 2009 helemaal vol en tot de zomer van 2010 half. We zullen moeten bijstellen, ons niet alleen meer kunnen richten op standaardschepen, maar meer op zandzuigers, sleepboten, werkschepen en accommodatieschepen. Daar hebben we ook veel aanvragen voor lopen: voor heel verschillende opdrachten voor heel verschillende opdrachtgevers. En dat zijn er dermate veel, dat het wel heel gek zou zijn als we er niet iets van zouden meepikken.'

Stil vallen
‘Wat de activiteiten in Werkendam aangaat ben ik voor 2010 iets minder optimistisch, hoewel er nu nog vier binnenschepen in afbouw zijn. Het werk voor droge-ladingschepen zou daar weleens kunnen stilvallen. Er zijn nog wel schippers die een schip willen, maar het is natuurlijk niet leuk ze te laten bouwen als je weet dat je er geen geld mee gaat verdienen. Dat betekent dat we daar volgend jaar ook andersoortig werk zullen gaan doen. Ik denk dat 2010 een ander jaar wordt. Het is ook niet erg om een keer pas op de plaats te maken. Je kunt niet blijvend elk jaar twintig procent bovenop je omzet doen. Aan de andere kant: de markt is snel veranderd, dezelfde consumenten van 2007 leven nog, ik sluit dan ook niet uit dat we ook weer heel snel een positieve omslag kunnen maken.'

Lastig financieren
‘Wat je alom ziet is dat het lastiger is een schip te financieren. Dat merk je ook in onze sector', zegt directeur Jos van Woerkom van Damen Shipyards in Hardinxveld-Giessendam. Ogenschijnlijk lijkt er vooralsnog geen vuiltje aan de lucht. De komende anderhalf jaar levert Damen Shipyards nog tenminste negentien schepen af.

‘Je merkt wel dat je meer je best voor moet doen om werk binnen te halen. Vooral om je klanten te helpen de financiering rond te krijgen. Waar de banken eerder genoegen namen met twintig procent eigen geld, daar vragen ze nu veertig tot vijftig procent. Ik denk niet dat dat zo zal blijven. De banken moeten weer een keer het roer omgooien, want ze willen ook geld verdienen. Ze zullen dus op termijn minder terughoudend moeten worden. De klanten willen wel en de markt vraagt er ook om dat we door blijven bouwen.'

Vigilant
Voorlopig hebben Van Woerkom en zijn medewerkers dus nog de handen vol. De eerste van de negentien die op stapel staan is de Vigilant, een shoalbuster 3009 voor Rederij Engelsman in Makkum. Kort daarop volgen een soortgelijke sleper 2809 voor Sinbad Marine Services uit Ierland en de nieuwe veertaxi voor de gemeente Gorinchem. ‘Dan krijgen we nog de Kingfisher, een laatste in een serie van vier voor Damen Marine Services, die in contract gaat varen voor Van Oord. Vervolgens twee Multicats uit het Serko-project, waarvoor Damen Gorinchem de opdracht heeft binnengehaald van zeker twintig stuks. Dan volgen er drie Smit Tugs 2410, die we maken naar het ontwerp van de Deltawerf, dat nu onderdeel is van IHC Merwede. Die worden praktisch allemaal in Polen gebouwd en hier afgebouwd. De opleveringen daarvan zijn in september, december en maart volgend jaar. En dan nog een 3009, eentje voor Van Wijngaarden Marine: de Dintelstroom die ook nog dit jaar in de vaart komt. Verder een voor ST Marine, de grootste Multicat ooit, type  3013, voor wie we eerder de Odin bouwden, een 3612 voor Thijs Viegers in Andijk en dan nog een voor Herman Sr BV in Zwijndrecht. Dat wordt de Tarka, van het type 2709. En verder nog een shoalbuster voor de DAB VLOOT in België. Ik geloof dat ik ze daarmee alle negentien heb gehad. Daarnaast hebben we de opdracht voor twaalf RIB's met een optie voor nog eens vier. Dat zijn bijbootjes voor Defensie, die voor meerdere acties inzetbaar zijn.'

Zwaard van Damocles
‘Ik heb een heel tegengesteld gevoel', stelt directeur Patrick Janssens van Scheepswerf De Hoop in Lobith en Foxhol. ‘Aan de ene kant hebben we het nog nooit zo druk gehad, aan de andere kant merk je dat je steeds meer afhankelijk wordt van de mogelijkheid tot financiering van klanten. Dat laatste hangt als een zwaard van Damocles boven de markt. Je merkt dus dat er wel dat er her en der wat aan het verschuiven is. Maar we kunnen wel een stootje hebben. De laatste jaren hebben we, net als de meeste Nederlandse werven, behoorlijk goed gedraaid en daarmee hebben we tevens wat vet op de botten gekregen.

‘De vooruitzichten voor de komende paar jaar zijn vooralsnog goed. We hebben met onze huidige opdrachten werk tot begin 2012. Zo hebben we er recent nog weer een klus bij gekregen: de conversie van twee passagiersschepen tot accommodatieschepen op de werf in Lobith. Die gaan halverwege dit jaar naar Kazakstan voor de firma Wagenborg. Daarnaast een serie diving support-schepen en offshore supply-schepen voor een Mexicaanse opdrachtgever, die we in Lobith en Foxhol bouwen. En een offshore supportschip dat we voor de Nederlandse opdrachtgever Hanzevast Shipping maken. Een belangrijk gegeven binnen onze organisatie is ook de levering van engineeringopdrachten en bijbehorende componenten. Zeg maar een soort Ikea-pakketten die we her en der wegzetten in de wereld. Zo hebben we bijvoorbeeld ook een opdracht van de Japanse Niigata Shipyard, die op haar beurt het door ons ontworpen diving supportschip bouwt voor Hanzevast. Zolang we dit soort mooie projecten mogen doen en de financiers van onze klanten niet onverwacht afhaken, zitten we goed.'

Blijven investeren
‘We zitten momenteel volop in het werk', zegt ook Marco de Waal van De Waal BV Machinefabriek en Scheepstechniek in Werkendam. ‘Deze week zijn we zelfs met zes schepen tegelijk bezig om de schroefas en roeren in te bouwen.'

‘Dit jaar is de orderportefeuille zeer goed gevuld en voor 2010 en later hebben we al veel opdrachten binnen. We zien de toekomst met vertrouwen tegemoet. We gaan ook gewoon door met investeren in aanpassingen en vernieuwingen. In januari hebben we een nieuwe torenkraan geïnstalleerd. Vorige maand hebben we een nieuwe CNC roerkoningdraaibank in gebruik genomen. Die kan alle soorten assen en roerkoningen draaien tot een lengte van 3200 millimeter. Het voordeel is dat bij het wisselen van gereedschap voor de verschillende processen de bank niet stil komt te staan. In de machine bevindt zich een draaiplateau waardoor het proces zonder te stoppen kan doorlopen. En daarnaast is de nieuwe loods nu in aanbouw. De verwachting is dat die in juni klaar is. En wat mij betreft zijn de plannen aan de Beatrixhaven kade nog steeds concreet.'

Jacques Kraaijeveld

Meer over de beurs Construction & Shipping Industry in het dossier

Neem nu een gratis abonnement op de Nieuwsbrief. U krijgt dan twee keer per week alle maritieme nieuws in uw emailpostbus.