Offshoresector lijkt crisisbestendig

Nederlandse bedrijven in de offshore-industrie merken weinig van de economische crisis en de sector verwacht dat de activiteiten de komende decennia verder toenemen. Dat bleek op het door Management Producties georganiseerde symposium Rotterdam Offshore Industry ‘10, dat 3 juni in Sociëteit De Maas in Rotterdam werd gehouden.

In Sociëteit De Maas werd vorige week het symposium Rotterdam offshore industry '10 gehouden. (Foto Hans Heynen)

1/2

Gerelateerd nieuws

IJsgang: Rijkswaterstaat opent stuwen in Neder-Rijn en Lek

Uitbreiding vaarverbod Friesland

Stuur uw ijsfoto's (63)

Groter dan Eeborg worden ze niet bij Niestern Sander

Meer over

Offshore

Door Hans Heynen
‘Reders en werven hebben het nu moeilijk', zei dagvoorzitter Michiel Wijsmuller, directeur van Offshore Ship Designers, in zijn inleiding. ‘De offshoresector vormt hierop een uitzondering.' Om dat zo te houden moet de Nederlandse offshore-industrie wel stevig blijven investeren in innovatie. ‘Dat is belangrijk. Misschien kan iemand een betere blow-out preventer ontwikkelen.'

• Onderzeese mijnbouw neemt komende decennia grote vlucht

• Grote behoefte aan innovatieve technieken 

Johan Pennekamp, voorzitter van de Central Dredging Association (Ceda), noemde het leggen van kabels en pijpleidingen, de bouw van kunstmatige eilanden, de aanleg van getijdecentrales en de delfstofwinning in diep water als activiteiten die de komende decennia voor werk zullen zorgen. ‘Er is een groeiende vraag naar zeldzame delfstoffen. De landmijnen raken uitgeput en de oceaanbodem ligt vol ertsen, vaak in hoge concentraties.'

Als voorbeeld noemde Pennekamp mangaanknollen en kobaltrijke afzettingen op onderzeese vulkanische bergen. Maar ook zink, nikkel, koper, goud, iridium, palladium, thorium, uranium, lood en molybdeen liggen op de oceaanbodems. Mijnbouwbedrijven, zoals Nautilus Minerals, hebben al honderden miljoenen geïnvesteerd in de ontwikkeling van onbemande machines voor onderzeese mijnbouw. Er zijn echter nog veel problemen te overwinnen. ‘De zeebodem ziet er vaak uit als een maanlandschap en bij een druk van 200 bar verlopen snijprocessen erg slecht. Vervolgens moet het erts naar boven worden gebracht.'
Directeur Michael Kahn van Jumbo Shipping & Offshore, ziet de diepzeemijnbouw als een van de toekomstige markten voor zijn bedrijf, evenals de plaatsing van onderwatermolens voor getijdecentrales.

Poolgebieden
In Delft wordt onderzoek gedaan naar onderzeese mijnbouw. Rond de TU-Delft zit volgens Pennekamp een hele cluster van bedrijven met kennis en capaciteit. ‘Voldoende om innovaties op dit gebied van de grond te trekken.'
Ook het ingraven van steeds grotere kabels, vaak in de bevroren zeebodems rond de Poolgebieden, vereist nieuwe technieken. ‘De kabels moeten daar goed worden beschermd tegen ijsgang.'

Volgens Rob Luijnenburg, van bodemonderzoeksbureau Fugro, vereist het werken in Poolgebieden ook voor zijn bedrijf ontwikkeling van nieuwe technieken, bijvoorbeeld  om onder het ijs onderzoek te verrichten. Een ROV, een onbemande duikrobot, moet daar meerdere dagen onder water kunnen opereren. ‘Een op afstand bestuurde ROV kan op de oceaan wel drie dagen onder water blijven en komt, wanneer de accu's leeg raken, weer naar boven. In een ijsveld is het naar boven komen echter niet zo gemakkelijk en is ook de plaatsbepaling moeilijk, omdat de apparatuur wordt gehinderd door het ijs.'

Gashydraten
Om de aanwezigheid van bodemschatten vast te stellen neemt Fugro ook bodemmonsters voor haar opdrachtgevers. ‘Op een aantal plaatsen liggen grote concentraties gashydraten. Naar schatting bevatten die twee keer zoveel gas als de hele bekende wereldvoorraad.' 
De hydraten lijken op bevroren modder, waarin het gas zit opgesloten. De druk op de zeebodem is daar zeker 200 bar. ‘Wanneer je daarvan een monster omhoog haalt valt de druk weg. Dan ontsnapt het gas en blijft een soort modder over. Monsters moeten dus onder 200 bar druk worden gehouden.' Fugro heeft hier inmiddels een methode voor.
Hoewel Europa denkt dat het nog zeker 20 jaar duurt voor het winnen van gashydraten loont, doet Fugro voor de Koreanen al uitgebreide onderzoeken op tien verschillende plaatsen. China gaat over een paar jaar testen doen met het winnen van gas uit gashydraten.

Breukvlakken
Voor het leggen van kabels en pijpleidingen op zeebodems bij geologisch breukvlakken zijn ook speciale technieken nodig die voorkomen dat de kabels bij een aardverschuiving breken. Ook voor het goedkoper aanleggen van windmolenparken in dieper water en op plaatsen waar de zeebodem niet goed vlak is moeten betere technieken worden ontwikkeld.

Nederlandse gasvelden

ROTTERDAM
Hoewel wereldwijd sprake is van groeiende offshore-activiteit, raken de gas- en olievoorraden op het Nederlandse continentale plat de komende decennia steeds verder uitgeput.

‘Economische Zaken en TNO rekenen op een teruggang van de aardgasproductie vanaf 2010', stelt secretaris generaal Bram van Mannekes van de Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Productie Associatie (Nogepa), waar alle op het Nederlandse plat actieve bedrijven lid van zijn.
‘We kunnen het tempo van die teruggang echter vertragen door innovaties', zegt Van Mannekes. ‘Door 1,5 miljard per jaar te investeren in betere winningsmethoden moet het volgens EZ mogelijk zijn om over 20 jaar nog 30 miljard kubieke meter gas per jaar te winnen. Dat lijkt mij een erg optimistische schatting, maar 20 miljard moet haalbaar zijn.'

Zonder innovaties zal de productie de komende decennia zeker de helft minder zijn. Om de levensduur van bestaande velden te verhogen en de exploitatie van kleine velden rendabel te maken zijn goedkopere en lichtere boorplatformen nodig, betere horizontale boortechnieken en bijvoorbeeld zeepinjectie om bij goeddeels lege velden een blokkering van de gasaanvoer door water te voorkomen.

Van Mannekes ziet ook synergievoordelen met de windmolenparken. ‘Daarvoor wordt een elektriciteitsnet op zee aangelegd, waar de offshore-industrie gebruik van kan maken. Wanneer er veel energie wordt opgewekt in windparken kunnen platformen op groene stroom overschakelen. Productieplatformen in de buurt van een elektriciteitsnet zouden gas met generatoren meteen kunnen omzetten in elektriciteit die dan via de elektrakabels naar land wordt gebracht.'

Met deze ‘offshorecentrales' zouden schommelingen in het windenergienet kunnen worden opgevangen en zijn minder pijpleidingen nodig om gas naar de kust te brengen. Tenslotte kunnen de lege velden voor CO2-opslag worden gebruikt.

Omdat de platformen door deze technieken langer in bedrijf blijven, worden de kosten van het afbreken van de rond 150 installaties in het Nederlandse deel van de Noordzee, over een langere periode gespreid. Die kosten worden nu geschat op 2 tot 4 miljard euro. (HH)