Vertragingen in vaarwegprojecten

Verkeer en Waterstaat heeft te weinig capaciteit om alle geplande vaarwegprojecten aan te kunnen pakken. Ook gooien juridische procedures en regelgeving roet in het eten. Daardoor loopt een aantal projecten vertraging op. Dat heeft staatssecretaris Tineke Huizinga vorige week geantwoord op vragen over de begroting van Verkeer en Waterstaat.

Een van de projecten die vertraging oploopt is het project Bovenloop IJssel. De vertraging bedraagt hier een jaar. ‘Het grootste knelpunt voor het scheepvaartverkeer op de Boven-IJssel is de diepgangsbeperking', meldt Huizinga. ‘Dit knelpunt wordt in 2010 opgelost met de zogenoemde onderhoudsimpuls. Gelet op de personele capaciteitsproblemen bij Verkeer en Waterstaat hebben wij prioriteit gegeven aan verdieping. Hiermee wordt namelijk de belangrijkste belemmering voor de vaarweggebruiker opgelost. Verruiming van de vaargeul in de bochten is iets minder urgent en krijgt daardoor een iets lagere prioriteit. Hoewel het projectbesluit naar verwachting twee tot drie jaar later wordt genomen, is het de inzet om de verruiming een jaar na de oorspronkelijke planning op te leveren.'

Ook het project Toekomstvisie Waal lijdt onder het personeelsprobleem bij V&W. De oplevering daarvan is drie jaar later dan gepland. ‘Dit project bestaat uit een aantal deelprojecten waaronder de voorgenomen verbetering en aanleg van enkele overnachtingshavens. De planning staat onder druk door zowel juridische procedures en (natuur)regelgeving als capaciteitsproblemen bij Verkeer en Waterstaat en marktpartijen.'

Baggeren
Huizinga kreeg nog meer vragen over vertragingen in het op orde brengen van de vaarwegen. Zo werd gevraagd naar haar plannen om de achterstand in het baggeronderhoud van de Maas aan te pakken, naast de huidige plannen die alleen de meest urgente problemen met de vaardiepte oplossen. Huizinga verwees daarvoor naar het programma voor het inlopen van het achterstallig onderhoud aan de vaarwegen. ‘De werkzaamheden ten behoeve van het inlopen van de overige achterstanden in het baggeronderhoud van de Maas zijn hier onderdeel van. Deze zullen al in 2009 starten en in ieder geval in 2016 volledig zijn afgerond.'

Ook kreeg ze de vraag waarom er nog aanvullend onderzoek moet worden gedaan en afspraken moeten worden gemaakt over de aanpassing van de vaarweg Meppel-Ramspol. Volgens Huizinga was aanvullend onderzoek nodig om tot een maatschappelijk wenselijke oplossing te komen tegen redelijke kosten. ‘Dat is inmiddels gebeurd. Op basis daarvan is begin dit jaar enkele malen gesproken met de regio over een regionale bijdrage aan het project. Met een amendement heeft de Tweede Kamer in juli tien miljoen euro beschikbaar gesteld, naast de reeds beschikbare 32 miljoen rijksbijdrage. In het bestuurlijk overleg worden afspraken gemaakt over de financiële bijdrage van de regio om de totale financiering dekkend te maken.'

Inmiddels heeft Huizinga donderdag 13 november de bestuursovereenkomst met de regio getekend. Hierdoor kan de voorbereiding van de uitvoering beginnen. Door het aanvullende onderzoek en de onderhandelingen met de regio vindt de uitvoering van de nieuwe schutsluis in het Meppelerdiep bij Zwartsluis plaats in 2010-2013.

Neder-Rijn en Lek
De renovatie van de sluis- en stuwcomplexen in de Neder-Rijn en Lek is niet voor 2014 klaar. Rijkswaterstaat maakte al eerder bekend voorlopig niet over te gaan tot grootschalige renovatie van de sluis- en stuwcomplexen in Hagestein, Driel en Amerongen. Volgens Huizinga heeft de aanbesteding geen aanvaardbare biedingen opgeleverd. ‘Daarom wordt teruggevallen op een nieuwe aanbestedingsprocedure. De te hoge aanbiedingsprijzen in combinatie met een hoog risicoprofiel voor de uitvoeringsfase van het project zijn hiervoor doorslaggevend. Op korte termijn wordt een deel van het project opnieuw aanbesteed. Daarmee willen we een onaanvaardbaar risico op falen van de complexen voorkomen, zodat de primaire functies schutten en stuwen blijven gewaarborgd. Verder moeten we blijven voldoen aan de wettelijke voorschriften op gebied van veiligheid op en rond de complexen en willen we voorkomen dat over enkele jaren onnodig hogere kosten moeten worden gemaakt.'

Over eventuele meerkosten kan Huizinga pas bij de begroting van 2010 meer duidelijkheid bieden. ‘Daarnaast worden de komende maanden de verschillende opties voor aanbesteding van de rest van het project in kaart gebracht. Vanwege deze ontwikkeling is de oplevering naar huidig inzicht in 2014.'

Knelpunten
De staatssecretaris liet weten niet veel meer te kunnen doen aan de capaciteitsproblemen bij haar ministerie. ‘Binnen de totale beschikbare personele V&W-capaciteit een zo optimaal mogelijke toedeling plaats vindt naar projecten. Daar waar mogelijk en zinvol vindt inhuur of uitbesteding plaats en worden marktpartijen vroegtijdig in de planvorming betrokken. Kanttekening hierbij is dat ook de gespecialiseerde marktpartijen last hebben van schaarste en capaciteitsproblemen. Dit alles laat onverlet dat het aantal projecten thans dermate groot is dat een prioritering en fasering van projecten onvermijdelijk is.'

Op de vraag wat volgens Huizinga de grootste knelpunten op de vaarwegen zijn, kwam Huizinga met een lijst. Zaken die volgens haar snel moet worden aangepakt zijn de overnachtingshavens langs de Waal, de bruggen op de vaarweg Lemmer-Delfzijl, opwaardering van de Twentekanalen en sluis Eefde, de Beatrixsluis, de vaarweg Eemshaven en de keersluis Zwartsluis. Van de projecten in de realisatiefase springen de projecten op de Maasroute, Lemmer-Delfzijl en de Zuid-Willemsvaart er qua grootte en belang uit. (EvH)

Lees ook:
- Vaarwegen twee jaar eerder op orde
- Miljarden nodig voor vaarwegknelpunten
- Jorritsma heeft nog veel vaarwegwensen