Sluizen bestellen wordt de trend

Rijkswaterstaat moet dit jaar fors bezuinigen en de directie IJsselmeer heeft als eerste besloten te schrappen in de nachtbediening van kunstwerken. Dat meldde regiocoördinator Andries de Weerd van Koninklijke Schuttevaer op de jaarvergadering van de afdelingen IJsseldelta en Zwartewater in Zwartsluis.

Door Patrick Naaraat

De Weerd verwacht dat andere directies dit voorbeeld snel zullen volgen. Schuttevaer maakt steeds met klem bezwaar tegen beperking van bedieningstijden. Maar volgens De Weerd is dit moeilijk vol te houden als er bijvoorbeeld bij de Krabbersgatsluis van Enkhuizen 's nachts niet meer dan vijf schepen per week passeren. Als alternatief wil Rijkswaterstaat het mogelijk maken een nachtschutting te bestellen. Eén bedienaar moet dan zowel de sluis in Enkhuizen als die in Den Oever bedienen.

De Weerd: ‘In de zomer zijn Enkhuizen en Den Oever niet meer bezet van 23 uur tot 7 uur en in de winter vanaf 19 uur tot 7 uur. Een voorbeeld: om 23 uur verlaat je de Oranjesluizen, bestemming Den Oever. Je belt bij het verlaten van de sluis Rijkswaterstaat en meldt een aankomsttijd van 2.30 uur bij de Krabbersgat. Je komt aanvaren en het licht staat op groen. Dit kan werken, zolang er niet veel scheepvaart is in de nacht. Want op dat moment is er dus niemand op de sluis in Den Oever.'

AIS-site
De Weerd voorziet een trend. ‘Het zal voor ons een andere manier van varen worden. Je moet in de nacht dan even een sluis bestellen. Dat is lastig, maar geeft ook extra mogelijkheden.' Als voorbeeld hiervan noemt hij de bediening van de Ketelbrug, Eilandsbrug, Ramspolbrug en Roggebotsluis aan de oostzijde van het IJsselmeer, die worden straks in de winter in principe vaker bediend. ‘Plan is daar in het weekend een brugwachter op verzoek te laten pendelen. Nu zijn deze bruggen in het weekend maar enkele uren bezet.'

Ook op de Weespertrekvaart dient zich iets soortgelijks aan. Daar wilde de beheerder ook nog eens ruim van tevoren een brugbestelling. De Weerd maakte hem attent op de AIS-site marinetraffic.com, waar scheepsbewegingen worden weergegeven. ‘Toen ze dat zagen draaiden ze al bij. Als ze de schepen zien aankomen, kunnen ze precies op tijd een mannetje op de fiets sturen.'

• Rijkswaterstaat IJsselmeer laat sluiswachter voortaan pendelen

De Weerd haalde ook de 75-jarige Afsluitdijk aan. De dijk is aan een stevige opknapbeurt toe en vier consortia kregen opdracht er iets moois voor te ontwerpen. ‘In alle plannen was sprake van sluisvernieuwing en aquaducten. Maar wat blijkt; nu komen die er toch niet. Dat heeft nadelige gevolgen, onder meer voor de bereikbaarheid van Kampen voor coasters.'

Over Kampen gesproken; de eerder nog bespreekbaar geachte zondagsopening van de IJsselbrug in die stad gaat niet door. Tijdens een overleg met de gemeente werd duidelijk dat er binnen de gemeente geen draagvlak voor bestaat.    

Strijd om brug
Regiocoördinator voor Oost-Nederland Anne-Ruth Smink-Scheigrond deed de vergadering eveneens uitgebreid verslag van haar werkzaamheden in het afgelopen jaar. Een grote tegenvaller is dat het Rijk de verdieping van de vaargeul Ketelmeer-Zwartemeer-Meppelerdiep niet in 2014-2015 wil realiseren, maar pas in 2024. Maar daarover is niet alleen de binnenvaart teleurgesteld, ook de regio. De plaatselijke overheden proberen de minister nog op andere gedachten te brengen, vertelde wethouder Wolbert Meijer van Zwartsluis.

In zijn gemeente ligt de ombouw van de keersluis in het Meppelerdiep tot keersluis nog op schema. Voornaamste probleem is momenteel de brughoogte. Schuttevaer maakt zich sterk voor een zo hoog mogelijke brug over de kolk, terwijl de omwonenden zich daartegen verzetten. Zij zouden een hogere dijk voor hun huizen moeten dulden. Wel schreven ze een brief aan de afdeling Zwartewater om te laten weten dat hun verzet niet tegen de binnenvaart is gericht. ‘Ze willen zowel de huizen als de brug omhoog', vertelde afdelingsvoorzitter Jan Albert Visscher.

Eén haven
Smink-Scheigrond maakt zich momenteel sterk voor een gezamenlijk haven- en ligplaatsbeheer op het Twentekanaal. Haar presentatie maakte duidelijk dat er grote verschillen in havengeld bestaan, zelfs binnen dezelfde gemeente. Zo is de binnenvaart in Delden 0,09 cent per ton havengeld verschuldigd en in Goor 0,18 cent, terwijl beide plaatsen in de gemeente Hof van Twente liggen. ‘Mijn gesprekspartners waren daar niet van op de hoogte.'

Volgens Smink-Scheigrond hebben de gemeenten aan het kanaal er wel oren naar een gezamenlijk havengeld af te spreken, zodat het niet meer uitmaakt waar een schip gaat liggen. Als het aan haar ligt komt er één havenbedrijf Regio Twente.

Trofee
Op initiatief van Smink-Scheigrond werd dit jaar voor het eerste de prijs Sociale hotspot van de Binnenvaart ingesteld. De eer viel te beurt aan de gemeente Zwartsluis. Het dorp doet veel voor de binnenvaart. Niet alleen werden dit jaar nieuwe ligplaatsen aangelegd, de scholen, kerken en gezondheidsvoorzieningen staan er ook open voor schippersgezinnen.

Wethouder Wolbert Meijer nam de prijs in ontvangst. ‘Ik heb opgezocht wat een hotspot eigenlijk is; een plaats die "in" is. Nou, u bent hartelijk welkom in Zwartsluis', zei hij in zijn dankwoord. En de gemeente is nog niet klaar met bouwen voor de binnenvaart. Behalve de keersluis, wordt ook de haven van Genemuiden vergroot. En, zoals gezegd, kan de minister rekenen op stevige kritiek op het uitstel voor de vaargeul richting Meppel. ‘Dan ligt er hier straks voor miljoenen aan nieuwe infrastructuur en is de vaargeul nog niet op orde. Er is intensief overleg over en de minister wil nu in gesprek met de regio.'