Overlast door hoog water, maar begrip voor vaarverbod in Noord-Nederland

Ongeveer zestig binnenschepen hebben tot maandag in het noorden van Nederland gevangen gelegen voor het hoge water. De 60 schippers die in Groningen en Friesland zo'n vijf dagen niet verder konden, toonden echter voornamelijk begrip voor de stremming. Volgens regiovertegenwoordiger Frans Bieze van Koninklijke Schuttevaer verliep de communicatie met de provincies goed en ontving hij geen klachten van schippers.

Binnenvaartschip Infinity trotseerde vrijdag de storm op de Westerschelde. (Foto Adria van de Wege)

1/1

Gerelateerd nieuws

Amandus zinkt op Markermeer

Beweegbaar deel voor nieuwe Ramspolbrug in N50

Waldhof-stremming laat sporen na in Duitse binnenvaartstatistiek

Rijkswaterstaat eert Smink-Scheijgrond

Meer over

Havens en vaarwegen

Door Erik van Huizen

Woensdagavond kondigde de provincie Groningen vanwege het hoge water een vaarverbod af op alle provinciale vaarwegen. De vaart op het Van Starkenborghkanaal, het Eemskanaal, het Winschoterdiep, de Rensel, het A.G. Wildervanckkanaal, het Noord-Willemskanaal, het Reitdiep, het Hoendiep en het Aduarderdiep werden gestremd. Een dag later volgde Friesland. Daar werd een vaarverbod ingesteld op het Van Harinxmakanaal en het Prinses Margrietkanaal. Ook werd de vaart op alle kleinere vaarwegen in de provincie gestremd. Donderdag lagen er in totaal zo'n 60 binnenschepen vast.

Meevallen
Bieze had vanaf woensdagavond, toen de vaart in Groningen werd gestremd, van dag tot dag contact met de provincies. Volgens Bieze had de provincie uiteindelijk het laatste woord over de te nemen maatregelen. ‘Het waterpeil stond zodanig boven peil, dat het wel duidelijk was dat er heel erg voorzichtig moest worden omgegaan met de vaart op de vaarwegen. Maar het aantal schepen dat niet meer verder kon, viel gelukkig mee. De vaart was na de feestdagen nog niet helemaal volop aan de gang. En de drie tot vier dagen erg slecht weer, zorgde ervoor dat er ook niet veel schepen het IJsselmeer over gingen. Als het volle vaarseizoen volop aan de gang zou zijn geweest, dan hadden we waarschijnlijk veel meer problemen gehad. Uiteindelijk lagen er zo'n drie schepen in Delfzijl, één schip lag in de Oostersluis in Groningen en een paar daar buiten en in Gaarkeuken lagen nog een stuk of zes schepen. Ook lagen er onderweg nog wat schepen. Maar het grootste aantal schepen lag in Lemmer, tussen de 25 en 30. Dit doet mij erg denken aan de situatie van twaalf jaar geleden toen het water ook hoog stond.'

Volgens Bieze toonden de schippers begrip voor de situatie. ‘Uit de reacties die ik van de schippers kreeg, bleek wel dat ze zich realiseerden dat het een extreme situatie was. Als het water over de weg staat, dan weet je dat het geen normale situatie is. Een schipper weet toch ook wel hoe het met het water kan gaan. Er was nog wel een aantal schepen die op weg varen naar het muziekfestival Eurosonic Noorderslag  in Groningen en zich afvroegen of ze er wel op tijd konden komen.'

Uiteindelijk begonnen de provincies maandagochtend om 6 uur weer met het bedienen van de kunstwerken. Om een opeenhoping van schepen bij Gaarkeuken te voorkomen, mocht ieder halfuur een schip weg en werd een oploopverbod en een maximum snelheid ingesteld.

• Zestig schepen dagenlang vast 

Schipperse Steenbergen van de tanker Fransisca lag zo'n vijf dagen vast in Delfzijl. Zij vaart particulier voor Gulf en wist nog net voor de stremming in Delfzijl te komen en te lossen. ‘Je kunt wel gaan klagen dat je niet verder kunt, maar het zijn de elementen. Daar kan niemand iets aan doen. Wij hebben ons toen zelf maar vrij gegeven. We zijn lekker naar huis gegaan en hebben de berichten goed in de gaten gehouden. Het is natuurlijk heel erg vervelend, maar hier kan niemand iets aan doen.'

Dinsdagochtend vaart Steenbergen net Lemmer uit. ‘Maandag zijn we in konvooivaart vertrokken. Het was net een drijfserenade. We moesten onze snelheid aanpassen en mochten niet inhalen. Het ging dus erg rustig. We waren dus leeg en voeren stationair richting Groningen. Daar hadden we een flink aantal schuttingen en in Gaarkeuken natuurlijk weer. Uiteindelijk hebben we er zo'n uurtje of zes langer over gedaan om in Lemmer te komen. We lopen nu wel twee dagen achter op schema, maar normaal varen we rond deze tijd vanwege het ijs in konvooi. Dan heb je ook vertraging. En met het ijs gaat er veel meer stuk. Nu heb je alleen maar hoog water, dat valt dus uiteindelijk wel mee.' (EvH)

Meer overlast

DEVENTER

Ook in de rest van Nederland en in het buitenland had de binnenvaart last van het slechte weer en hoog water. Dinsdag werd het hoogste peil in de rivieren als de Rijn, de Waal en de IJssel bereikt. De Rijn bij Lobith haalde toen een waterstand van ruim  14 meter boven NAP.

Op het Amsterdam-Rijnkanaal werd maandag alsnog de hoogwaterkering Ravenswaaij gesloten. Zondag zag Rijkswaterstaat nog af van de hoogwaterkering omdat de stijging van het water meeviel. Omdat RWS in de nacht van maandag op dinsdag een waterstand van 5.5 meter boven NAP verwachtte, werd de hoogwaterkering toch nog gesloten. Het zuidelijk deel van het Amsterdam-Rijnkanaal, tussen Ravenswaaij en Tiel, staat in normale omstandigheden in open verbinding met de Lek. Op dit deel van het kanaal stijgt en daalt het waterpeil dan mee met dat van de Lek. Bij een verwachte waterstand van 5.5 meter boven NAP wordt het kanaalpeil te hoog en vóór deze waterstand wordt bereikt, liet Rijkswaterstaat de keerschuif rond het middaguur in het kanaal zakken. De hoogwaterkering werd voor het laatst op 9 januari 2011 gesloten, daarvoor is het sluiten van de kering zeven jaar niet nodig geweest.

Schepen kunnen na de sluiting passeren door de naast de keerschuif gelegen Prinses Marijkesluis. Maandag kon dat nog met vrije doorvaart. Daarna werden de schepen in de sluis geschut. Schippers moesten rekening houden met wachttijden.

De kering in de Hollandsche IJssel bij Capelle a/d IJssel was woensdag al gesloten.

Frankrijk
Ook in Frankrijk begon het nieuwe jaar met hoog water en harde wind. Behalve de Moezel, die afgelopen weekend weer open ging, werden diverse kleinere Franse rivieren, zoals de Saar, Doubs, Yonne, Petite-Saône, Leie en Aisne geheel of gedeeltelijk gestremd. Op de Seine en Rhône werden hoogwaterbeperkingen van kracht voor de scheepvaart. Ook enkele kanalen, als het Canal de Briare en het Canal de la Marne au Rhin, gingen bij kruisingen met rivieren dicht. Het Canal de Saint-Quentin werd plaatselijk afgesloten vanwege omgewaaide bomen.

Afgelopen weekend gingen de sluizen van Ecuelles en Couzon op de grootschalige Saône onder. In de stad Lyon geldt al sinds half december bijna voortdurend éénrichtingsverkeer in verband met hoog water. Met ingang van 1 november zijn de passagetijden van dit ongeveer 4,5 kilometer lange 'alternat' overigens gewijzigd in cycli van drie uur. De opvaart mag voortaan om 0.00 uur, 3.00 uur, 6.00 uur enzovoort vertrekken vanaf spoorbrug Quarantaine, de afvaart om 2.00 uur, 5.00 uur, 8.00 uur etcetera vanaf de passerelle Mazaryk. Bovendien mag de opvaart geen tussenstop meer maken aan de Pont de la Feuillée.

Terwijl er in het Seine- en Saônebekken dus water in overvloed is, zou daar tussenin nog steeds watergebrek heersen. De stremming van het Canal du Centre is om die reden opnieuw tot nader bericht verlengd. Voor 'opgesloten' vaartuigen wordt tussen 12 en 16 januari een doortocht in konvooi georganiseerd.

Duitsland
Op de Niederrhein in Duitsland kwam de hoogwatergolf niet boven Hochwassermarke II uit. Daarom waren geen beperkingen voor de Rijnvaart nodig. Vanwege de boven Hochwassermarke I gestegen Rijnwaterstand waren wel beperkingen in de buurt van Bonn, Keulen en Düsseldorf. De afvaart moest hier zoveel mogelijk het midden van de vaarweg houden en de opvaart 'mittleren Drittel'. Bovendien werd de snelheid beperkt tot 20 kilometer per uur en geldt voor alle vaartuigen marifoonplicht.

In Duitsland werd donderdag de vaart op de Moezel gestremd, vrijdag volgden de Ruhr en de Neckar. (AvO)