‘Evenwichtige begroting vaarwegen'

‘Minister Schultz is erin geslaagd een evenwichtige meerjarenbegroting te presenteren, waarin ondanks de crisis, grote ingrepen worden vermeden', stelt het Centraal Overleg Vaarwegen (COV) in reactie op de begroting 2012 van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Ook binnenvaartorganisatie CBRB en verladersorganisatie EVO reageren met tevredenheid. Het kabinet trekt in 2012 900 miljoen euro uit voor de vaarwegen.

Minister Melanie Schultz van Haegen (Foto Rijksoverheid)

1/2

Gerelateerd nieuws

Eind aan de Gyron-Filipijn

Amandus zinkt op Markermeer

BVB Maatwerk spreekt taal verlader

Strafzaken in bunkersector na actie in Rotterdam

Meer over

Havens en vaarwegen

• COV: ‘Ondanks de crisis worden grote ingrepen vermeden'

• Rijk versobert baggeren en walvoorzieningen

• CBRB: ‘Verhogen vaarwegbudget zou pas werkelijke erkenning zijn'

Door Dirk van der Meulen
‘De pijn van bezuinigingen en verschuivingen wordt evenwichtig tussen weg-, spoor- en binnenvaartprojecten verdeeld en onderhoudsbudgetten worden aangevuld om tijdig de achterstand te hebben ingelopen', aldus het COV, een gezamenlijk overleg van Koninklijke Schuttevaer, EVO en de Vereniging van Waterbouwers.

Aanlegprojecten (nieuwe sluizen en vaarwegen) worden getemporiseerd, maar er worden geen projecten geschrapt, concludeert het COV. Ook de eerder geplande onderhoudsbudgetten zijn in stand gebleven. Een vermindering van het onderhoudsbudget, die ogenschijnlijk in de begrotingscijfers van het ministerie van Infrastructuur en Milieu naar voren komt, wordt veroorzaakt door vermindering en uitbesteding van de apparaatskosten van het departement.

Binnenvaartorganisatie CBRB juicht het toe dat het kabinet de voorgenomen investeringen in de infrastructuur handhaaft. ‘Al zou verhoging van het jaarlijkse vaarwegenbudget een werkelijke erkenning zijn van de kansen die de binnenvaart heeft voor verbetering van de bereikbaarheid', schrijft de binnenvaartorganisatie in een reactie op de Miljoenennota.

Het COV heeft de minister opgeroepen meer te bezuinigen op de aanleg van vrij eroderende oevers en Natura 2000, twee in de binnenvaart nogal omstreden projecten.

Tekort 4,8 miljard
Uit nieuw onderzoek blijkt dat nog 4,8 miljard euro ontbreekt om in 2020 alle onderhoudsachterstanden bij weg, spoor en binnenvaart te kunnen inlopen. De minister heeft ervoor gekozen om naast een bezuinigingsdoelstelling voor het gehele departement (17%), vooral te investeren in betrouwbare netwerken en het wegwerken van onderhoudsachterstanden.

Van de ontbrekende 4,8 miljard wordt 1,5 miljard verschoven van aanleg naar onderhoud (500 miljoen per modaliteit), 1,6 miljard wordt extra toegevoegd vanuit de algemene middelen en de ontbrekende 1 miljard wordt gevonden door efficiencymaatregelen en door op onderdelen bij de drie modaliteiten te versoberen. Het is nog niet duidelijk welke aanlegprojecten hierdoor worden vertraagd, omdat het MIRT-boek nog niet beschikbaar is.

Rijkswaterstaat wil slimmer contracteren, minder baggeren op minder belangrijke vaarwegen, minder groenonderhoud, alsmede het onderhoud aan steigers en oevervoorzieningen versoberen. ‘De faciliteiten gaan hierdoor terug naar een basisniveau', aldus de I&M-begroting.

Minder personeel
Rijkswaterstaat heeft een forse taakstelling om de omvang van het personeel terug te brengen. RWS wil daarom ondermeer de bedieningstijden van sluizen en bruggen op rustige vaarwegen inkrimpen, de verkeersbegeleiding aanpassen en beperken.

‘Rijkswaterstaat heeft met het COV afgesproken dat er zo min mogelijk kwaliteitsverlies op vaarwegen zal plaatsvinden en dat pas tot krimpmaatregelen zal worden besloten na overleg met ons als gebruiker', zegt COV-secretaris Kees de Vries. Het COV is volgens hem bereid om in gezamenlijkheid tijdelijk een stap terug te doen, onder de conditie dat op tijd de achterstanden zijn ingelopen, geen ladingverlies wordt geleden, de schade voor de schipper beperkt blijft en de versoberingen in een betere tijd weer worden goedgemaakt.

‘In plaats van een volledige ingerichte overnachtingshaven, kun je natuurlijk ook beginnen met het slaan van palen', zegt De Vries. ‘De loopbruggen en steigers kun je ook later aanleggen. En wanneer er ‘s nachts geen aanbod van schepen is hoeft wat ons betreft een sluis niet te worden bemand. Maar als er wel aanbod is moet er natuurlijk wel gewoon worden bediend.'

Infrastructuurfonds
In het Infrastructuurfonds staat voor 2012 een totaal aan investeringen in hoofdvaarwegen van bijna 844 miljoen euro, tegen 764 miljoen in 2011. De komende jaren gaan de bedragen in het Infrastructuurfonds nog verder omhoog, tot een piek van 908 miljoen in 2013.

Met het geld uit het Infrastructuurfonds wil het ministerie in 2012 de volgende 'mijlpalen en resultaten' voor elkaar krijgen:

• onderhoud damwanden en vaarwegen Zeeland;
• oevers Amsterdam-Rijnkanaal (damwanden en meerplaatsen);
• renovatie Havenhoofden IJmuiden;
• achterstallig basisonderhoud diverse regio's;
• onderhoud oevers en bodems Brabantse kanalen;
• onderhoud oevers en bodems vaarwegen Zuid-Holland;
• renovatie kunstwerken Limburg en IJsselmeergebied;
• onderhoud oevers en bodems Maasroute;
• aanpassing bodembescherming, sluizen en bruggen en overige kunstwerken i.v.m. hogere belasting Noord-Holland;
• onderhoud vaargeulen Neder-Rijn, IJssel, Twentekanalen/Meppelerdiep en Zwarte Water;
• renovatie sluizen en in- en aflaatwerken Twentekanalen Delden/Hengelo en Spooldersluis;
• renovatie stalen boogbruggen Utrecht; afronden project Amsterdam-Lemmer/IJsselmeer;
• afronden project Kanaal Gent-Terneuzen, baggeren en oevers;
• afronden project Maas, baggeren en kunstwerken;
• afronden project Rotterdam-België/Zeeland, renovatie o.a. Volkeraksluizen en baggeren;
• baggeren zeetoegangen;
• bediening op afstand in Zeeland.

‘Binnenvaart belangrijk'

‘De binnenvaart is belangrijk voor de Nederlandse infrastructuur', schrijft minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu in de toelichting op haar begroting voor 2012.

‘Met behulp van de binnenvaart worden de wegen ontlast, wat de leefbaarheid en de doorstroming ten goede komt. Onze vaarwegen verbinden economische centra in Nederland en daarbuiten. Investeren in de infrastructuur betekent dus ook investeren in vaarwegen en sluizen.'

Ze kondigt aan dat haar ministerie in 2012 een voorkeursbeslissing zal nemen voor de Volkeraksluizen en dat er een begin wordt gemaakt met de werkzaamheden aan de schutsluis Zwartsluis. Om de infrastructuur beter te benutten blijft het programma ‘Impuls Dynamisch Verkeersmanagement Vaarwegen' bestaan. Het programma is gericht op een betere informatie-uitwisseling op en rond het vaarwegennet.

Daarnaast stimuleert het ministerie van IenM de binnenvaartsector om te komen tot meer samenwerking en verdere professionalisering, zodat de binnenvaart efficiënter en duurzamer wordt en beter bestand is tegen economische tegenslag. In haar begrotingstoelichting wijst Schultz op het Transitiecomité Binnenvaart, dat de binnenvaart de komende jaren een grote rol moet laten spelen bij het opvangen van de verwachte groei van het goederenvervoer vanuit de mainport Rotterdam. Basis hiervoor is het rapport van de Binnenvaartambassadeur. (DvdM)

Waterbouwers geraakt

De bezuinigingen op baggerwerk lijken de waterbouwers direct te treffen. In reactie op de I&M-begroting toont directeur Fries Heinis van de Vereniging van Waterbouwers begrip, maar hij noemt het wel zaak de bezuinigingen ‘slim en efficiënt' te realiseren. ‘En dat gebeurt niet op alle plaatsen.'

Minister Schultz wil vooral minder baggeren op vaargeulen en randmeren in het IJsselmeer, de Oosterschelde, Haringvliet, Hollandsche IJssel en de Brabantse en midden-Limburgse kanalen. Ook de hoeken van de zeetoegangen worden minder gebaggerd, ‘op een wijze die meer aansluit bij de natuurlijke vaargeul voor schepen in plaats van bij de exacte vormgeving van de zeetoegangen', schrijft de minister in de toelichting op haar begroting. ‘De toegankelijkheid en veiligheid blijft gewaarborgd.'

Heinis waarschuwt: ‘De herbezinning op de baggeropgave mag niet leiden tot een frustratie van de economische ontwikkelingen. De scheepvaart zal ruim baan moeten krijgen.' De focus op prioritaire vaarwegen mag volgens hem niet betekenen dat de 'kleine' vaarwegen uit beeld raken. ‘Juist die zijn voor de bereikbaarheid en economische ontwikkeling van Nederland van groot belang.' (DvdM)

Verladers en havens centraal

Tot tevredenheid van verladersorganisatie EVO neemt het verladersbelang een centrale plek in de voorstellen die het kabinet doet om de doorvoer van goederen in de havens van Nederland te verbeteren. Ook Havenbedrijf Rotterdam ziet het mainportbeleid stevig verankerd in het kabinetsbeleid.

Met name de wens van het kabinet om in Europees verband tot betere marktwerking in de havens te komen, de verwachte besluitvorming van de zeesluis in IJmuiden en het stimuleren en ondersteunen van innovatie door het bedrijfsleven zijn zeer welkome speerpunten, volgens EVO.

In Europa is van marktwerking en tussen havens nog onvoldoende sprake, vindt EVO. Voor verladers is het van groot belang dat bij havenprocessen dienstverleners met elkaar concurreren. Zowel de kwaliteit van de dienstverlening als de prijs verbeteren hierdoor. Dit is in het voordeel van de eindgebruikers.

EVO ziet veel in het stimuleren van innovatie door het bedrijfsleven zelf. ‘Verbetering van praktijkkennis maakt economische groei en duurzame processen mogelijk.' Zo is EVO de initiator van het project ‘Green Box pilots', waarbij de verladersorganisatie verladers en rederijen bij elkaar brengt om de vele transporten met lege containers van en naar het achterland sterk terug te dringen. Met steun van de overheid wordt grotere betrokkenheid van meer partners mogelijk, aldus EVO.

Samenwerking
Havenbedrijf Rotterdam onderstreept de wens voor samenwerking tussen havens. Niet alleen tussen de havens van Rotterdam, Dordrecht en Moerdijk, maar tussen alle Nederlandse havens en zelfs meer samenwerking tussen Nederlandse havens met de Vlaamse havens Gent en Antwerpen. In de Havenvisie 2030 maakt het Havenbedrijf zich daar ook sterk voor.

Het Havenbedrijf is ook ingenomen met het feit dat het kabinet van Nederland een knooppunt van gasstromen wil maken en de aantrekkingskracht van Nederland als aanland- en handelsplaats voor gas wil bevorderen. Deze week opent koningin Beatrix de nieuwe Gate LNG-terminal in de Rotterdamse haven. Het Havenbedrijf zet vol in op het concept Energy Port en ziet zich daarin gesteund door het kabinet dat ondermeer 80 miljoen euro reserveert voor de opslag en transport van CO2 (CCS). Ook ziet het Havenbedrijf zijn mobiliteitsbeleid bevestigd door het kabinet door een reservering van 550 miljoen euro tot 2020. Het Havenbedrijf zet onorthodoxe middelen in om de bereikbaarheid van de haven te garanderen tijdens de verbreding van de A15, de zuidelijke ringweg rond de haven. Het Havenbedrijf zegt blij te zijn met de 212 miljoen euro die het kabinet opzij legt voor de spoorontsluiting van de Maasvlakte 2. De voorbereidingen zijn al begonnen.

Uit de cijfers van het ministerie blijkt dat het marktaandeel van de Rotterdamse haven in Noordwest-Europa de afgelopen vijf jaar is vergroot van 33,8 naar 37%. (DvdM)

bron: Prinsjesdag 2011