COV probeert Natura 2000-gebied IJ- en Markermeer terug te draaien

Het Centraal Overleg Vaarwegen (COV) heeft bij de Raad van State geëist dat de aanwijzing van het Markermeer en IJmeer als Natura 2000-gebied wordt teruggedraaid.

Volgens het COV, waarin onder meer de verladersorganisatie EVO en Koninklijke Schuttevaer zitting hebben, moet eerst bekend zijn wat de economische gevolgen van de aanwijzing zijn voor de binnenscheepvaart. Dat is nu niet het geval, waardoor de branche in grote onzekerheid zit.

Voor beide meren gold al een strenge natuurbescherming op grond van de Europese Vogelrichtlijn. Ze zijn nu in opdracht van de Europese Commissie door het voormalige ministerie van LNV opgenomen in het Europese Natura 2000-netwerk van beschermde natuurgebieden.

Het probleem voor het COV in deze procedure is dat economische argumenten niet meetellen. Bij de aanwijzing van de Natura 2000-gebieden gaat het alleen om ecologische argumenten. De economische gevolgen komen pas later aan bod.

Als in de aangewezen gebieden of in de omgeving daarvan activiteiten moeten plaatsvinden, dan moet eerst worden bekeken of die de natuurwaarden niet aantasten. Zonodig kan een ontheffing worden verleend. In een zogenoemd natuurbeheerplan worden de gevolgen van de aanwijzing pas bekend en worden concrete maatregelen opgesteld om de natuurwaarden te beschermen.

Deze werkwijze van het ministerie is een veelgehoorde kritiek bij de Raad van State. Maar de Raad heeft al geoordeeld dat in de Natura 2000-gebieden de natuur op de eerste plaats komt en andere belangen op de tweede plaats. De Raad is er niet tegen dat de beheerplannen pas later duidelijkheid over de gevolgen geven.

Voet tussen de deur
Toch probeerde het COV een voet tussen de deur te krijgen door aan te voeren dat de aanwijzing van de meren juist slechter uitpakt voor het milieu. Het beroepsvervoer over water is volgens de raadsman van het COV juist een veel milieuvriendelijker alternatief dan vervoer over de weg. Door nu de scheepvaartverbindingen over de meren te gaan belemmeren, is er volgens de raadsman een averechts effect.

Maar dit argument zal waarschijnlijk geen gehoor vinden bij de Raad, want het gaat in dit geval niet om de bescherming van het milieu elders, maar om de bescherming van natuurwaarden in de beide meren. Een discussiepunt is nog wel of de minister de betonde vaargeulen terecht binnen de beschermde gebieden heeft gebracht.

Volgens de minister liggen die er in. Maar de scheepvaartbranche hoeft zich volgens de minister niet zoveel zorgen te maken voor de toekomst. In de afgelopen 10 jaar gold al een strenge natuurbescherming in het gebied en dat heeft de binnenscheepvaart blijkbaar niet veel problemen opgeleverd. Voor de gebruikers van de huidige verbindingen zou bovendien geen vergunningplicht gelden in de toekomst.

De Raad van State oordeelt binnen enkele maanden. (AvdW)