‘Benut Zuid-Hollandse vaarweg beter'

De provincie Zuid-Holland moet de vaarwegen beter benutten. De provincie zet nu nog teveel in op het wegvervoer zonder gebruik te maken van de enorme capaciteit voor de binnenvaart op de Zuid-Hollandse waterwegen. Dat stelt de SP in haar notitie ‘Waar water is, is een weg'.

Door Erik van Huizen
Statenlid Lies van Aelst overhandigde vorige week namens de Socialistische Partij (SP) de notitie aan gedeputeerde Asje van Dijk.

• SP biedt notitie ‘Waar water is, is een weg' aan

• ‘Geen walstroomverplichting voor oudere binnenschepen' 

Volgens de SP-Statenfractie is in het Provinciaal Verkeer en Vervoerplan 2002 - 2020 (PVVP) helemaal niets te vinden over hoe de provincie denkt de capaciteit op de vaarwegen te benutten. ‘Er wordt veel geïnvesteerd in wegen, terwijl niets wordt gedaan aan een betere benutting van de binnenvaart. In het licht van de toenemende aandacht voor duurzaamheid en leefbaarheid is dat onbegrijpelijk.'
De SP vindt het een gemiste kans dat de provincie nu nog geen concrete ideeën heeft voor betere benutting van binnenhavens en vaarwater, terwijl in Zuid-Holland het fileprobleem het grootst is en tegelijkertijd de capaciteit van het vaarwegennet nagenoeg onbeperkt. Daarom wil de SP dat de provincie meer bedrijventerreinen, veilingen en dergelijke aan waterwegen gaat plaatsen. Om de gevolgen van meer goederenvervoer over water te inventariseren zou de provincie een maatschappelijke kosten-batenanalyse kunnen uitvoeren.

Subsidies
Om het vervoer van goederen over water te stimuleren wijst de SP in de notitie ook op de mogelijkheid van subsidies. Hierbij valt te denken aan verbetering van de mogelijkheden om containers over te slaan van binnenvaart naar binnenvaart of van binnenvaart naar andere modaliteiten, het ontwikkelen van moderne vervoersconcepten zoals Distrivaart en RoRo-diensten en een studie naar de vervoersstromen tussen glastuinbouwlocaties en veilingen/distributiecentra en tussen productielocaties en handelscentra. De provincie kan bestaande subsidies aanwenden of zelf subsidies ontwikkelen, zodat nieuwe innovatieve vervoersconcepten en samenwerkingsverbanden snel tot stand komen. Wellicht is het mogelijk hiervoor Europese subsidies voor verbetering van de leefbaarheid in te zetten.

Geen generatorverbod
De SP wijst in haar notitie ook nog op het belang van het behoud van kleinere binnenschepen. Om de binnenvaart tot in de stad of op het bedrijventerrein te laten komen is het volgens de SP van belang dat, naast de grote schepen, ook kleinere binnenschepen actief blijven. Omdat de rentabiliteit van de kleine schepen door ontwikkelingen zoals walstroom en Europese regelgeving in toenemende mate onder druk komen te staan, stelt de SP voor de verplichting voor walstroom, en het daarmee verbonden verbod een generator te gebruiken, niet te laten gelden voor oudere schepen. ‘De vaak hoge kosten voor aanpassing van de elektrische installaties aan boord kan voor de kleinere/oudere schepen tot sloop leiden. Het is contraproductief als de invoering van walstroom, waarmee relatief maar een klein milieuvoordeel wordt bereikt, ertoe leidt dat het totale volume van goederenvervoer over water vermindert ten faveure van het wegvervoer.

‘Ook versnelt de eis dat oudere vrachtschepen moeten voldoen aan Europese regelgeving (CCR II) de afbraak van kleinere schepen. In de afgelopen 15 jaar daalde het aantal Nederlandse spitsen en Kempenaars dramatisch tot enkele honderden. Deze daling gaat nog steeds door en zonder ingrijpen wordt de laatste rond 2030 gesloopt. Hoewel de provincie Zuid-Holland geen directe invloed kan uitoefenen op Europese regelgeving, kan zij door het faciliteren van de kleinere binnenvaartschippers en een minder rigide toepassen van de plicht om walstroom te gebruiken wel degelijk bijdragen aan het behouden van deze belangrijke vorm van goederenvervoer over water.'

Overslagfaciliteiten
De SP constateert verder dat Zuid-Holland geen uitvoering geeft aan het beleid voor het in stand houden of uitbreiden van laad- en loswallen. ‘De meeste overslagfaciliteiten voldoen niet meer of zijn (deels) verhuurd aan private partijen. Een goed overzicht van laad- en losfaciliteiten en bedrijventerreinen aan vaarwater is er nog niet, maar zou er op korte termijn wel moeten komen. Regionale overslagcentra (aansluitpunten waar water, spoor en weg bij elkaar komen) zijn een goede mogelijkheid om het vervoer efficiënt over de verschillende modaliteiten te verdelen. Onderzocht zou kunnen worden wat de status van deze regionale overslagcentra is en of revalidatie/uitbreiding daarvan nodig of mogelijk is.'

‘Maak werk van veren'

DEN HAAG
De Socialistische Partij (SP) vraagt in haar rapport ook aandacht van de provincie Zuid-Holland voor veerponten. ‘Het gebruik van de veren kan door promotie, verbetering van de dienstregelingen/vaartijden en wellicht ook via betere bewegwijzering en prijsstelling worden bevorderd.'

Volgens de SP moet de provincie meer budget vrijmaken voor de veren. ‘Het ambtelijke apparaat dat zich met het vervoer over water bezighoudt is nu maar een of twee medewerkers groot. Opvallend is dat de provincie wel 40 miljoen euro en 20 beleidsambtenaren heeft geïnvesteerd in de ontwikkeling van fietsroutes. Een aantal van die fietsroutes kan echter niet zonder de veren. Desondanks is er nagenoeg geen geld beschikbaar voor de exploitatietekorten van en noodzakelijk investeringen in de veren. Een klein deel van dit ambtelijke budget voor het fietsbeleid zou voor de veren in de fietsroutes aangewend moeten worden.'

Veel voordelen
Volgens de SP zijn de voordelen van meer veergebruik groot. ‘Een goed voorbeeld is het veer bij Dordrecht. Dit veer zet dagelijks 700 auto's over, inclusief busjes met bouwvakkers. Ook de ambulance en de bus maken er gebruik van. Dat bespaart 1260 ton CO2 op jaarbasis. Als dit veer niet vaart, moeten ze allemaal 40 kilometer omrijden. Het veer ligt ook in een aantal fiets- en toeristische routes. Op mooie dagen in het vakantieseizoen en weekenden maken 1000 fietsers en 200 motorrijders gebruik van het veer. Voor scholieren is het veer vaak de enige vervoerswijze van en naar school. Het veer bespaart dus niet alleen CO2-uitstoot en geluidsoverlast maar heeft ook een groot economisch als maatschappelijk belang.

‘Een tweede voorbeeld is het veer tussen Maassluis en Rozenburg. Deze provinciale veerdienst beschikt binnen de provincie Zuid-Holland over de grootste capaciteit en bespaart 3150 ton aan CO2- uitstoot. Daarnaast zou dit veer een belangrijke rol kunnen spelen in het ontlasten van het verkeer op de A15, vooral gedurende de komende 4 jaar als deze rijksweg ten gevolge van de aanleg van de tweede Maasvlakte wordt verbreed. Ook is het maatschappelijk belang van dit veer met 2,5 miljoen euro 2,5 keer groter dan dat van het veer bij Dordrecht. Deze voordelen wegen naar de mening van de SP absoluut op tegen de jaarlijkse 375.000 euro die het veer kost voor de provincie. Desondanks ziet het provinciebestuur geen reden om bij te dragen aan de kosten voor een derde veerboot.' (EvH)