Rijk komt over de brug met 34 miljoen voor onderhoud noordelijke vaarwegen

De provincies Groningen en Friesland krijgen in totaal 34 miljoen euro van het rijk voor het gedeeltelijk wegwerken van het achterstallig onderhoud aan hun vaarwegen. De provincie Groningen incasseert zo'n 28,2 miljoen euro, waarvan 16,4 miljoen euro voor het Winschoterdiep en bijna 11,9 miljoen euro voor het Van Starkenborghkanaal en het Eemskanaal, terwijl de provincie Friesland 5,8 miljoen euro voor het Van Harinxmakanaal ontvangt.

Door Tjakko Kars
Het gereserveerde Haagse budget werd beschikbaar gesteld nadat de Tweede Kamer unaniem een motie van de Friese CDA'er Sander de Rouwe had aangenomen. De Kamer wilde dat minister Camiel Eurlings van Verkeer en Waterstaat zonder aanvullende voorwaarden het geld aan de beide provincies overmaakte.

• ‘Dit voorschot is voor de heldeuren weggesleept'

• Baggeren Winschoterdiep en Van Harinxmakanaal 

‘Wij zijn niet ontevreden', zegt de Groninger gedeputeerde Marc Jager. Hij toont zich met name ingenomen met het geld voor de aanpak van het Winschoterdiep. Maar hij geeft eveneens aan dat de Groninger bestuurders over de beheer- en onderhoudskosten van hun vaarwegen nog niet met het departement uitonderhandeld zijn.

Nog dit jaar moet met de voorbereidingen voor het noodzakelijke onderhoud van het Winschoterdiep worden begonnen. Voordat er wordt gebaggerd, moet de walbeschoeiing worden aangepakt. De beschoeiing aan de noordzijde van het diep (tussen de N33 en Winschoten) en het gedeelte tussen Hoogezand en Zuidbroek (aan beide zijden van het diep) zijn het eerst aan de beurt. Verwacht wordt dat met de baggerwerkzaamheden in januari volgend jaar kan worden begonnen en dat in de loop van 2012 het hele onderhoudsproject is afgerond. Jager: ‘Dan kan er weer normaal in het Winschoterdiep worden gevaren, die 16,4 miljoen euro zal voorlopig voldoende zijn. De ondernemers aan en de gemeenten langs het diep hebben massaal hun steun betuigd om dit voor elkaar te krijgen. Zij kunnen nu ook op de provincie rekenen: wij starten zo snel als mogelijk met de aanbesteding.'

Veel meer nodig
Een woordvoerder van de provincie Friesland ziet de 5,8 miljoen euro als een begin om de eerste onderhoudsnood te kunnen lenigen. Het Van Harinxmakanaal moet op diepte worden gebracht en de oeververdediging moet worden gerenoveerd. De 5,8 miljoen euro is gebaseerd op een onderzoek naar de staat van het kanaal, dat drie jaar geleden plaatsvond. Gebleken is dat dat geschetste beeld danig afwijkt van de huidige situatie en dat er nu een bedrag van 45 miljoen euro voor het onderhoud nodig is. Als gevolg van deze nieuwe situatie ‘moet er verder met het Rijk worden gepraat'. Met het eerste onderhoudsgeld wil het Friese provinciebestuur zo snel mogelijk met de werkzaamheden aan het Van Harinxmakanaal beginnen, een concreet tijdspad is nog niet uitgezet.

Bruidsschat
In het bijzonder in het Groningse werd er geageerd tegen de besluiteloosheid van het kabinet om het Winschoterdiep aan te pakken en de infrastructuur te verbeteren. Niet alleen door het verladende bedrijfsleven, dat de bereikbaarheid zag verslechteren, maar ook door de scheepswerven aan deze vaarweg.
Al in 2004 werd in de nota Mobiliteit van het Rijk vastgelegd, dat er landelijk sprake was van veel achterstallig onderhoud aan de (hoofd)vaarwegen. Om deze situatie te tackelen werd in Den Haag 10,4 miljard euro beschikbaar gesteld. Het achterstallig onderhoud aan de Fries-Groningse kanalen was begroot op zo'n 80 miljoen euro.

En er zou ook moeten worden gesproken over de overdracht door het Rijk van het Winschoterdiep en het Van Harinxmakanaal aan de betrokken provincies die dan verantwoordelijk zouden worden voor het beheer. Daar zou dan een Haagse ‘bruidsschat' tegenover moeten staan. Maar de gesprekken stagneerden, overeenkomsten werden afgeblazen en de twee vaarwegen bleven in handen van het rijk dat daarmee verantwoordelijk bleef voor het oplossen van het achterstallige onderhoud. Als gevolg van de huidige economische problemen en de aangekondigde bezuinigingsmaatregelen, is geld in de Residentie echter een echt schaars goed geworden.

Jaren emmeren
Afdelingsvoorzitter Frans Bieze van Koninklijke Schuttevaerafdeling Groningen-Noord-Drenthe toont zich niet ontevreden over de toegezegde 34 miljoen euro. Hij bestempelde enkele maanden geleden de situatie rond het Winschoterdiep in Weekblad Schuttevaer nog als een ‘soap die maar voortduurt'.  ‘We gaan nu met een positief gevoel de vakantie in en dat mag ook wel na jaren van emmeren. Het eerste geld voor het onderhoud van de noordelijke vaarwegen, dat ik als een voorschot beschouw, is voor de heldeuren weggesleept. Hoe langer er met de aanpak werd gewacht, des te duurder werd het achterstallige verhaal. Eindelijk kan er dus worden begonnen, maar er zullen nog wel de nodige aanvullende onderhandelingen met Den Haag moeten worden gevoerd.'