Topomzet voor ‘Port of Utrecht'

De haven van Utrecht heeft in 2009 zes miljoen ton goederen overgeslagen. ‘Dat is, ondanks de recessie, een miljoen ton meer dan in 2008', zegt havenwethouder Marka Spit van Utrecht. ‘Port of Utrecht', zoals de aan het industriegebied Lage Weide liggende haven sinds kort officieel heet, is de grootste binnenvaarthaven van Nederland.

Door Hans Heynen

‘Wanneer deze groei doorzet is de overslag over vijf jaar verdubbeld', stelde wethouder van economische zaken Floris de Gelder op de 15 januari gehouden conferentie ‘Distributie over water in de Port of Utrecht'.

‘De centrale ligging, op een knooppunt van auto-, water- en spoorwegen, maakt Port of Utrecht een aantrekkelijk overslagpunt voor containers en andere goederen die van of naar de haven van Rotterdam, Amsterdam of Antwerpen moeten worden gebracht', stelde Spit op de conferentie. De gemeente zoekt naar oplossingen die de wegen rond Utrecht kunnen ontlasten. ‘Verbreding van het vervoer over water speelt daarbij een centrale rol.'

De gemeente wil ook locaal en regionaal transport over water stimuleren. Spit denkt dan bijvoorbeeld aan een shuttle voor containervervoer tussen Utrecht en Nieuwegein. De gemeente wil met de Industrievereniging Lage Weide een concreet plan maken voor de verdere ontwikkeling van de haven en de mogelijkheden om de logistieke functie van het industrieterrein te vergroten.

• ‘Niet uit te leggen dat Utrecht iets anders is dan Amsterdam'

• Gemeente wil meer regionaal vervoer over water

Havenmeester Jaap de Jong wees er op dat RWS rekent op een groei van het wegvervoer met veertig tot tachtig procent en op een groei van het personenvervoer met twintig procent, terwijl de wegen rond Utrecht al overvol zijn. ‘De capaciteit van het Amsterdam-Rijnkanaal wordt maar voor veertig procent benut. Daar is nog ruimte.'

Tom Dekker van het Havenbedrijf Rotterdam, stelde dat de binnenvaart die groei wel kan opvangen. Dekker pleitte voor een betere logistiek bij het uitwisselen van containers die van en naar Rotterdam gaan. ‘In het binnenland uitgepakte containers gaan vaak leeg terug. Zij zouden vaker met exportgoederen terug moeten komen naar de zeehavens.'

Een mooi voorbeeld daarvan gaf Harke in den Kleef van Sara Lee, die in Utrecht en Joure grote koffiebranderijen heeft (Douwe Egberts). De ruwe koffiebonen komen in containers aan per binnenvaartschip. ‘In het verleden gingen die containers leeg terug vanuit Joure. Nu worden ze gebruikt door een nabijgelegen melkfabriek voor het vervoer naar de zeehaven van exportproducten. Dat scheelt 200.000 kilometer per jaar.'

Een uitbreiding van activiteiten in het havengebied kan meer containers over water naar Utrecht lokken. De haven van Rotterdam wil graag meer containers in het achterland laten uitpakken om het wegtransport te verminderen. Het uitpakken van containers in Lage Weide kan in Utrecht voor extra werk zorgen.

Chris Bruggink, voorzitter van zowel de verladersorganisatie EVO als de Industrievereniging Lage Weide, waarschuwde voor een te eenzijdige focus op vervoer over water. ‘We hebben in de toekomst alle modaliteiten nodig.'

Zeeschepen
Port of Utrecht is sinds de uitdieping van de havenbekkens naar vier meter, geschikt voor shortsea-schepen. Onderzocht wordt of een zeehavenstatus mogelijk is voor Utrecht. Coasters zouden dan direct op Utrecht kunnen varen.

Wethouder Van Gelder stelde dat er veel te winnen is door betere samenwerking tussen Nederlandse en Belgische regionale overheden bij het aanprijzen van hun havengebieden in het buitenland. ‘Je moet in Sjanghai niet uitleggen dat Utrecht iets heel anders is dan Amsterdam. Dan kijken ze je daar echt heel glazig aan. Schiphol ligt nota bene dichter bij Utrecht dan hun vliegveld bij Sjanghai - waar een supersnelle magneettrein je overigens zo heen brengt. In Azië moet je het hele ARA-gebied als één agglomeratie presenteren.'

Theo van Ooijen, havenbestuurslid van de Industrievereniging Lage Weide, viel hem daarin bij. ‘De laatste tien jaar zijn er veel inland terminals ontstaan op zestig tot zeventig kilometer van de zeehavens. Antwerpen, Rotterdam Utrecht en Amsterdam vormen in feite één groot economisch gebied. De inland terminals vergroten daarbij de mogelijkheden van aan- en afvoer over water.'

Vraag blijft of de economie de komende decennia echt zo hard groeit dat de hoge vervoersprognoses uitkomen. Directeur Jaap Docter van de Kamer van Koophandel Midden-Nederland, zag al tekenen dat de economie weer aantrekt. ‘Bedrijven zien hun omzet licht stijgen, al gaat het wel om gemiddelden. Er zijn ook bedrijven die achteruit gaan. We moeten er de komende tijd nog stevig tegenaan gaan.' (HH)