Nationaal Waterplan vergeet binnenvaart

Het ontwerp voor het Nationaal Waterplan voor de bescherming van Nederland tegen overstromingen heeft te weinig aandacht voor de positie van de binnenvaart. De genoemde maatregelen zijn zo weinig concreet dat de gevolgen voor de binnenvaart niet kunnen worden beoordeeld. Het Centraal Overleg Vaarwegen (COV) ziet dat als een tekortkoming die snel moet worden opgelost.

Het Waterplan omarmt het advies van de Deltacommissie. Veel van de maatregelen hebben echter consequenties voor de scheepvaart. En daar is in het Waterplan te weinig aandacht voor. Voor het COV is de belangrijkste randvoorwaarde bij uitvoering van de maatregelen dat de bevaarbaarheid van rivieren, meren en kanalen niet wordt aangetast.

Een voorbeeld van een probleem waarvoor geen oplossing wordt aangedragen is volgens het COV de toenemende kans op watertekorten. Het ontwerp stelt dat de peilhandhaving voor de grote rivieren, de Brabantse kanalen, Twentekanalen en de Fries-Groningse kanalen een probleem kan worden. Een oplossing wordt echter niet gegeven. Het COV vindt dat in extra waterinlaatcapaciteit moet worden voorzien om dit probleem tijdig te ondervangen.

Waar?
Omdat het Waterplan vaak niet aangeeft waar de maatregelen worden genomen, is het voor het COV moeilijk conclusies trekken. Het plan spreekt bijvoorbeeld van her-meanderen, verwijderen baggerspecie, verwijderen stuw, verdiepen watersystemen, aanpassen waterpeil, overige inrichtingsmaatregelen, verbreden, beperken gebruiksfunctie, speciale leefgebieden fauna en flora, verlagen uiterwaard, aanleg nevengeul en verminderen emissie scheepvaart. Maar waar dat gaat gebeuren is niet duidelijk.

De aanleg van nevengeulen is voor het COV alleen aanvaardbaar als de nevengeul bij laag water niet meestroomt. Alleen dan staat van tevoren vast dat geen negatieve invloed op de vaardiepten wordt uitgeoefend. Ook heeft het COV bezwaar tegen vrij eroderende steile oevers. Dit kan leiden tot verondiepingen van de vaarwegen.

Het COV wil ook een ongehinderde vaart op het zuidelijk deel van het Markermeer, het IJmeer en het Buiten IJ gewaarborgd zien. Deze gebieden worden aangewezen als zoekgebied voor openbaar-vervoerverbindingen met de Randstad. Het buitendijks bouwen van woningen mag wat betreft het COV niet leiden tot beperkingen voor de scheepvaart. Ook daarvoor moet een waarborg komen.

Keringen
Omdat de Deltacommissie op lange termijn vreest voor overstroming van Rotterdam en de Drechtsteden als hoge rivierafvoeren en een stormvloed daar samenvallen, moeten er in het beneden rivierengebied stormvloedkeringen, dammen en sluizen worden aangelegd. Het water van de Waal en Lek wordt dan via de Biesbosch naar Zeeland afgeleid, waar de Grevelingen, Krammer, Volkerak, Zoommeer en Oosterschelde tijdelijk als opvang kunnen dienen.

Keringen moeten komen in het Spui, aan het einde van de Dordtse Kil, in de Beneden Merwede en op de Lek bij Nieuwegein. Daarnaast zijn er dammen met sluizen gepland bij de invaart van de Dieze/Donge bij Raamsdonksveer en aan beide zijden van het Merwedekanaal en het Lekkanaal. In het meest ongunstige geval sluiten deze keringen zeven keer per jaar.

De aanleg van keringen vindt het COV alleen aanvaardbaar indien, naast de keringen, sluizen van voldoende afmetingen en capaciteit worden aangelegd.

IJsselmeer
Een mogelijke daling van de waterstand op het IJsselmeer met 1,50 meter wordt in het Waterplan verholpen door het zomerpeil voor het IJsselmeer, en niet het Markermeer, uiterlijk in 2050 te verhogen met maximum 1,50 meter. Volgens het COV vraagt zo'n peilverhoging om een aantal maatregelen. Voor een beperkte peilverhoging op het IJsselmeer met bijvoorbeeld dertig tot vijftig centimeter ziet zij in beginsel geen bezwaar. Daarboven moet volgens het COV eerst worden onderzocht wat de gevolgen hiervan zijn voor de sluizen en bruggen in en rond het IJsselmeer. Als gevolg van peilverhogingen moeten bruggen namelijk vaker worden geopend. Dit kan spanning opleveren tussen scheepvaart en wegverkeer in de spitstijden. Ook moeten bij peilverhogingen de sluiscomplexen in Enkhuizen en Lelystad worden aangepast. Bovendien is de vraag of de balgstuw in z'n huidige vorm kan worden gehandhaafd. (EvH)

Neem nu een gratis abonnement op de Nieuwsbrief. U krijgt dan twee keer per week alle maritieme nieuws in uw emailpostbus.   

bron: Koninklijke Schuttevaer