Delfzijl kan lang wachten op zeesluis

Het kabinet Balkenende heeft de komende jaren geen geld voor de bouw van een nieuwe zeesluis in Farmsum bij Delfzijl. Het vooral in de lengte te krap bemeten sluizencomplex, die de Oosterhornhaven met de Eems-Dollard verbindt, wordt in de Groninger Eemsmond al jarenlang als knelpunt ervaren.

Gehoopt werd dat snel kon worden begonnen met nieuwbouw, maar nu blijkt dat De Haag er niets in ziet en Delfzijl er misschien nog wel twintig jaar op moet wachten. Het provinciebestuur heeft namelijk te horen gekregen dat te weinig binnenvaartschepen gebruik maken van de sluis, er niet of nauwelijks fileproblemen bestaan en dat het rendement van een nieuwe zeesluis, ongeacht de gekozen variant, te gering is. De Haagse mededeling is in de regio met gemengde gevoelens ontvangen.

Geen probleem
Voor de nieuwbouw is zeker 150 miljoen euro nodig en dat bedrag kan, in combinatie met een dijkverhoging, wel 300 miljoen kan gaan kosten. Maar volgens wethouder Roel van der Molen van Delfzijl is de dijkverhoging onvermijdelijk. Hij spreekt van een totaalplan dat toch een keer moet worden gerealiseerd.

CDA-gedeputeerde Henk Bleker stelt dat de (tijd)winst van een nieuwe zeesluis te weinig voor de binnenvaartsector oplevert. ‘De berekende baten van een investering van 150 miljoen euro bedragen zo'n tien tot twintig miljoen euro en dat is veel te weinig.' Hij kan het negatieve standpunt van Verkeer en Waterstaat wel billijken. ‘We moeten geloofwaardig blijven. We hadden in Groningen andere verwachtingen, maar die zijn voorlopig niet goed te verdedigen. De huidige zeesluis kan in technisch en economisch opzicht nog zo'n vijftien tot twintig jaar mee.'

De gedeputeerde wil nu eerst een onderzoek om de toegang tot de Oosterhornhaven te verbeteren aan de hand van de vraagstelling: wat kost het en wat levert het op? Daarbij rekent hij op een bedrag dat ‘aanzienlijk lager' zal zijn dan de investering van 150 miljoen euro.

De huidige zeesluis kan binnenvaartschepen van en naar (Noord-)Duitsland en de Groninger Eemshaven bij eb met een lengte tot 116 meter schutten en bij vloed met een lengte tot 142 meter. De opschaling van het kunstwerk past in het opwaarderen van de hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl. Dit traject moet omstreeks 2013 gereed zijn voor tweebaksduwvaart en drielaagscontainervaart.

Industriële groei
In Delfzijl en de Eemshaven staat momenteel een aantal grootschalige industriële activiteiten op het programma. Onder meer biomassaverwerkende productielocaties en met deze grondstof en kolen gestookte energiecentrales. Dat betekent een forse potentiële groei van het binnenvaartverkeer in de Eemsmond.

De provincie Groningen heeft al op deze situatie geanticipeerd door een MIT-procedure (Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport) te starten op basis van een verkennend onderzoek. De conclusie luidde dat een nieuwe zeesluis hard nodig is. De huidige zeesluis is ruim veertig jaar oud en gezien de schaalvergroting in de binnenvaart zou het nieuwe complex zo'n 200 meter lang moeten worden om de scheepvaart optimaal te kunnen bedienen. Op jaarbasis worden er circa 8000 scheepsbewegingen geregistreerd.

Directeur Harm Post van havenbeheerder Groningen Seaports zegt dat er in Den Haag ‘te weinig visie' bestaat met betrekking tot de nieuwe zeesluis. ‘Er wordt wel geïnvesteerd in de verbetering en verruiming van de vaarweg Lemmer-Delfzijl, maar het laatste stukje bij Delfzijl laten ze zitten. Dat is vreemd.'

Oud-havenmeester Wessel van de Kooi, die binnenvaart een warm hart toedraagt, noemde deze kwestie al eens ‘van de zotte'.

Post hoopt dat er voor het verlengen van de zeesluis alsnog een goedkopere variant op tafel kan worden gelegd en verwacht hierover eind dit jaar meer duidelijkheid.

Recessie
Voorzitter Frans Bieze van Koninklijke Schuttevaer-afdeling Groningen-Noord-Drenthe had al eerder beluisterd dat er in Den Haag momenteel weinig animo bestaat voor een nieuwe zeesluis in Farmsum. ‘Maar we hoopten dat er toch nog een oplossing zou worden gevonden als provincie, waterschap en gemeente de handen ineen zouden slaan. ‘We zullen ons in samenwerking met het hoofdbestuur gaan beraden wat we eventueel nog kunnen doen.'

Bieze stelt dat, ondanks de huidige economische recessie waar ook de binnenvaart onder te lijden heeft, er toch weer een periode van economische groei op gang zal komen. Bovendien staan er in de Eemsmond nu al de nodige positieve bedrijfsmatige ontwikkelingen op stapel. ‘Ik hoor voortdurend dat grote infrastructurele projecten in de tijd naar voren moeten worden gehaald om de economie een impuls te geven. De nieuwbouw van deze zeesluis past mijns inziens uitstekend in deze visie.' (TK)

Neem nu een gratis abonnement op de Nieuwsbrief. U krijgt dan twee keer per week alle maritieme nieuws in uw emailpostbus.