Tweede Kamer dwingt steun af voor chartervaart Oostzee

De Tweede Kamer heeft dinsdag een motie aangenomen van CDA-Kamerlid Eddy van Hijum, waarin het kabinet wordt opgeroepen zich actiever in te zetten voor historische zeezeilschepen in de Oostzee.

Wat de BBZ, de vereniging voor beroepschartervaart betreft, kan de regering gelijk aan de slag want op het moment dat de motie werd aangenomen in de Kamer, werd in Kiel, Duitsland, het zeilschip Jan Huygen aan de ketting gelegd. Het beschikte niet over de door Duitsland vereiste certificaten. De Jan Huygen nam net als veel andere Nederlandse zeilschepen deel aan het maritieme evenement de Kieler Woche.

Exploitatie onder druk
De exploitatie van een aantal van deze zeilschepen staat momenteel onder zware druk, doordat Duitsland en Denemarken de Nederlandse veiligheidscertificaten niet langer erkennen. Alle fracties in de Kamer, met uitzondering van de ChristenUnie, steunden de motie. Van Hijum verwacht dat staatssecretaris Tineke Huizinga van Verkeer en Waterstaat op korte termijn actie onderneemt richting Duitsland en Denemarken om – in afwachting van de uitspraak van de Europese Commissie – een tussentijdse oplossing te bereiken.

Motie historische zeezeilschepen
De Kamer, gehoord de beraadslaging,
constaterende, dat de traditionele zeilvaart op de Oostzee ernstig wordt bedreigd doordat Duitsland en Denemarken de nationale veiligheidscertificaten niet langer erkennen;
overwegende, dat de Nederlandse overheid de afgelopen twee jaar volstrekt onvoldoende stelling heeft genomen tegen het van toepassing verklaren van internationale verdragen en Europese richtlijnen op zeilende passagiersschepen;
verzoekt de regering:

• om bij de Europese Commissie aan te dringen op een spoedige afhandeling van de door de brancheorganisatie BBZ ingediende klacht en de BBZ in het proces inhoudelijk en financieel te ondersteunen;
• om op korte termijn afspraken te maken met Duitsland en Denemarken over de acceptatie van het nationale certificaat van deugdelijkheid in de periode tot aan de uitspraak van de Europese Commissie;
• om alsnog zelf een klacht in te dienen bij de Europese Commissie (handelingsoptie 2 uit het onderzoek van de parlementair advocaat) indien er in een Duitse of Deense haven opnieuw een zeezeilschip aan de ketting wordt gelegd dat beschikt over een nationaal certificaat,

en gaat over tot de orde van de dag. 

Kort, vinnig debat
De motie van Eddy van Hijum (CDA), Anja Timmer (PvdA) en Charlie Aptroot (VVD) leidde vorige week donderdag tot een kort, maar vinnig debatje in de Tweede Kamer. Volgens Van Hijum trok het CDA twee jaar geleden al aan de bel over de illegale eisen van Duitsland en Denemarken aan Nederlandse charterschepen, maar hebben Huizinga en haar ministerie de zaak ‘te lang op zijn beloop gelaten’. ‘Het is nu echt tijd voor actie, want Duitsland en Denemarken moeten ons Certificaat van Deugdelijkheid gewoon accepteren. Het roer van het kabinet lijkt langzaam om te gaan; een late bekering van de staatssecretaris. Maar wij zijn bang dat het “too little, too late is”.’
Ook mede-indiener Timmer vroeg om een ‘daadkrachtig’ optreden en steun voor brancheorganisatie BBZ.

Onbekeerd
Huizinga voelde zich duidelijk geen late bekeerling. ‘Het ministerie heeft de afgelopen twee jaar met man en macht gewerkt om met Duitsland en Denemarken tot een afspraak te komen. We hebben ze duidelijk gemaakt dat ze juridisch geen been hebben om op te staan, maar als je je gesprekspartners niet kunt overtuigen, dan houdt het op. We hebben toen geprobeerd het probleem voor de sector te verkleinen door een certificaat uit te geven op basis van de EU-richtlijn, hoewel deze niet-mechanisch voortbewogen schepen niet onder de EU- en Solasregels vallen. Dankzij dat certificaat zijn nu vijf, in plaats van tientallen schepen in problemen.’
Zij ontraadde de motie, omdat de regering al druk heeft uitgeoefend in Brussel, de beide andere landen domweg weigeren hun ongelijk te bekennen en een eigen klacht in Brussel neerleggen ‘zeer uitzonderlijk’ zou zijn. ‘Dat is in de geschiedenis van de EU slechts drie keer gebeurd. Wij vertrouwen erop dat de commissie en de Deense rechter, waar deze zaak voorligt, tot een goede conclusie komen.’

Te flexibel
Van Hijum vond het aangepaste EU-certificaat echter een te flexibele opstelling. ‘Zo sterkt u beide landen in hun zienswijze. En klopt het dat u pas op 14 april zelf een brief aan uw ambtgenoten hebt gestuurd en de zaak dus twee jaar op ambtelijke bordjes heeft gelegen? En dat volgend jaar een veel groter deel van de vloot problemen kan verwachten?’
Huizinga ging niet op die brief in, maar zei de hele tijd betrokken te zijn geweest bij de kwestie. ‘Ik geloof niet dat onze flexibiliteit, bedoeld om de branche lucht te geven, voedsel heeft gegeven aan de weigering van beide landen om afspraken te maken. We zijn voldoende principieel geweest.’
Dat bracht mede-indiener Aptroot naar de microfoon. ‘U doet nu opeens heel krachtig tegenover deze Kamermeerderheid, maar hebt u die kracht ook getoond tegenover uw Duitse en Deense ambtgenoten? Bent u zelf op pad gegaan om met hen te praten? Ik begrijp uw bezwaar tegen deze motie niet, we moeten alles uit de kast halen en die eigen klacht bij de EU is gewoon een goede stok achter de deur.’

Tienmaal
Overigens stoort het BBZ-woordvoerder Paul van Ommen, dat de staatssecretaris het net als in het vorige debat over vijf schepen heeft. ‘Toen kwam ze daar ook al mee weg. Ik heb de Kamerleden daarna gemeld, dat het om circa vijftig schepen gaat. Vrijwel alle schepen varen nu weliswaar in de Oostzee met een internationaal certificaat (98/18/EC-certificaat voor passagiersschepen), maar kunnen dat alleen bij de gratie van de nog niet verstreken overgangstermijnen en binnen een nauwe strook van vijf mijl uit de kust. Bovendien, en de staatssecretaris weet dit natuurlijk ook, is dit Europese certificaat niet bedoeld voor de internationale vaart. Een Nederlands schip met een 98/18-certificaat dat passagiers aan boord krijgt in Kiel, vaart nu naar een haven dicht bij de Deense grens, zet daar de passagiers op de trein om die vervolgens over de grens in Denemarken weer aan boord te nemen. Dat is de situatie nu. Daarbij mag het schip niet buiten de vijf mijl komen en dat is vanuit veiligheidsoogpunt een bedenkelijke beperking.
‘In 2010 verlopen de overgangtermijnen en is ook het Europese 98/18-certificaat voor de meeste schepen buiten bereik. Deze schepen kunnen dus nu al geen boekingen aannemen voor volgend jaar.
Huizinga zegt steeds iets geregeld te hebben voor de branche, maar diezelfde branche zegt steeds: dat heeft u niet.’ (SK)