Onzeker seizoen voor Oostzeeschepen

Verkeer en Waterstaat en IVW hebben enkele tientallen charterschepen, die over enkele weken vertrekken naar de Oostzee, met aanvullende uitrustingseisen in een onmogelijke situatie gebracht. Dat stellen BBZ-woordvoerders Fokko Snoek en Paul van Ommen. ‘Wij beseffen dat de certificering heel lastig wordt', beaamt V&W-woordvoerster Anne van der Vliet.

De nieuwe eisen stonden in een brief van 17 februari en betekenen volgens de BBZ dat de IVW zich neerlegt bij de eisen van Denemarken en Duitsland. ‘Die landen vinden dat alle internationale vaart onder Solas valt. Verkeer en Waterstaat wil blijkbaar geen confrontatie en geeft domweg de eisen door', schetst Snoek. De Europese Commissie heeft in oktober op vragen van Europarlementariër Corien Wortmann echter gesteld, dat zeilschepen niet vallen onder de internationale veiligheidseisen of onder de EU-wetgeving inzake maritieme veiligheid. ‘Wij verwijten de overheid, dat ze Denemarken en Duitsland niet aan de EU-regels houdt.'

Volgens Van der Vliet is sprake van ‘een internationaal verschil van inzicht'. ‘Volgens de Nederlandse overheid voldoen deze schepen aan de EU-wetgeving. Maar Duitsland en Denemarken zijn bevoegd om in hun wateren aanvullende eisen te stellen. Dat moeten we oplossen door internationale jurisprudentie en intensief overleg met die beide landen. Als scheepseigenaren komend seizoen worden aangehouden, dan willen wij dat graag weten en nemen wij contact met de autoriteiten op. Wij zijn voor eerlijke concurrentie.' 

‘Onbegrijpelijk'
Op 24 februari heeft de BBZ gereageerd op de IVW-brief over de invulling van de eisen uit de Solas-hoofdstukken 4 en 5. Volgens de BBZ spoort deze brief niet met de uitspraak van staatssecretaris Huizinga van V&W, die in november stelde dat zeilende passagiersschepen veilig zijn. ‘Dit maken wij vooral op uit de door u voorgestane toepassing van Solas-hoofdstuk 5 (veilige navigatie). U maakt niet of nauwelijks gebruik van uw bevoegdheid om bepaalde schepen vrij te stellen van extra navigatiemiddelen. Onze in augustus gedane voorstellen legt u vrijwel integraal naast u neer. Scheepseigenaren moeten nu voor de nationale vaart (EU-richtlijn 98/18) vele duizenden euro's uitgeven aan middelen die IVW voor de internationale vaart (Certificaat van Deugdelijkheid) niet nodig acht. Dit is onbegrijpelijk.'

Niet te certificeren
Zowel BBZ als Register Holland maakt zich grote zorgen over het certificeringsproces. ‘Eind maart vertrekken de eerste schepen. Als de eigenaren bovendien de zo pas vereiste navigatiemiddelen moeten aanschaffen, installeren en laten keuren, is tijdige certificering van de vloot helemaal onuitvoerbaar. Al met al zien wij in de nieuwe opstelling van IVW geen enkel bruikbaar argument voor scheepseigenaren om met iets anders dan het CvD naar de Oostzee en elders te varen. Wij kunnen uw advies om onze leden te adviseren zich volgens deze nieuwe aanvullende eisen te laten certificeren, niet overnemen.'

Van der Vliet is zich bewust van de weinige tijd die resteert, maar kan slechts adviseren de eisen vrijwillig op te volgen of de Deense en Duitse wateren te mijden.

‘Kennis is weg'
De materie is ingewikkeld, geven Snoek en Van Ommen toe. Maar juist daarbij twijfelen zij sterk aan de kennis van zaken van IVW. ‘Vorig jaar heeft de IVW, mede op ons verzoek om de problemen op te lossen, drie waardeloze certificaten uitgegeven. Zo werden ten onrechte uitzonderingen vermeld op een certificaat volgens EU 98/18, werd het special purpose-certificaat (het tijdelijke compromis met Duitsland en Denemarken - red.) ten onrechte gecombineerd met een veiligheidscertificaat voor een vracht- of passagiersschip en tenslotte moest er ineens een certificaat voor de bemanningsverblijven komen. Dat die papieren per schip zo'n 2000 euro kosten is nog te overzien, maar dit soort blunders mag een overheid gewoon niet maken. De kennis bij IVW is weg.'

Verkeer en Waterstaat ontkent dit overigens.

Snoek heeft tevens een uitgebreid juridisch stuk over de kwestie aan V&W gestuurd en volgens Van der Vliet geeft de afdeling Juridische Zaken van het ministerie daar ‘zeer binnenkort' antwoord op.

Tot vijf mijl
De BBZ wilde traditioneel met IVW afspraken maken over welke Solas-eisen wel en niet zinvol waren. Maar dat leverde dus erg weinig op. De BBZ achtte onder meer de Solas-eisen wat betreft onderhoud van apparatuur, keurmerk (wheelmark), nautische kaarten en publicaties, radarreflector, communicatie met de noodstuurplaats, signaallamp voor daglicht, echolood, radar, electronic plotting aid, AIS, loodsvoorzieningen en testen van het stuurwerk niet of gedeeltelijk van toepassing. De IVW wel.

Bovendien betekenen de eisen, dat de charterschepen met een beperkt Solas-certificaat tot vijf mijl uit de kust van Duitsland en Denemarken mogen varen. Dat maakt oversteken onmogelijk en grijpt direct in op het product. ‘Je wordt veroordeeld tot kusthoppen en grote omwegen. Een populaire weekendtocht als Kiel-Marstal kan dan niet meer', moppert Snoek boven de zeekaart, waarin hij de beperkingen heeft getekend.

Drie wegen
Maar je recht halen is niet eenvoudig. ‘Na de aanhouding van drie schepen vorig jaar, zijn we bij het Deense Scheepstribunaal in beroep gegaan tegen die actie van de Deense Maritieme Autoriteit, maar dat bezwaar is afgewezen. De argumentatie is nog niet binnen, dus we moeten nog bezien of we in hoger beroep gaan. Maar dat kost veel geld, wat we niet hebben.

‘Op uitnodiging van de Europese Commissie hebben we een klacht ingediend wegens schending van het Europese Verdrag en die zaak kan een tot twee jaar duren.

‘Tenslotte is er dan nog het IVW-traject over deze aanvullende lijst met eisen. Maar daarbij geldt, dat bij succes van onze kant deze eisen misschien over een jaar weer overbodig zijn', somt Van Ommen de BBZ-keuzes op.

Hij vindt bovendien, dat de concurrentieverhoudingen worden verstoord. ‘Alle landen hebben een nationale vloot en niemand voldoet aan de EU- of Solas-eisen. Wij hebben dus niets tegen die nationale eisen van Denemarken en Duitsland, maar straks varen wij - de veiligste zeilvloot ter wereld - in slootjes langs de kust tussen allemaal veel minder goed uitgeruste schepen. Gaan we naar Duitse maritieme evenementen, dan vallen wij onder EU 98/18, terwijl de Duitse schepen daar onder hun lichtere nationale eisen hetzelfde werk mogen doen.' (SK)

Neem nu een gratis abonnement op de Nieuwsbrief. U krijgt dan twee keer per week alle maritieme nieuws in uw emailpostbus.