Geen versoepeling technische eisen

Eigenaren van kleine schepen hoeven er niet op te rekenen dat de voorgestelde nieuwe technische eisen nog worden versoepeld. Dat antwoordt staatssecretaris Tineke Huizinga van Verkeer en Waterstaat op vragen uit de Tweede Kamer. Ook wordt de invoering niet uitgesteld. Wel vindt Huizinga dat de binnenvaartsector met meer alternatieven kan komen zodat ook de probleemgevallen aan de eisen kunnen voldoen.

‘In het verleden waren veel overgangsbepalingen oneindig of werden overgangsbepalingen verruimd als veel schepen in de problemen dreigden te raken', antwoordt Huizinga. ‘Sinds de laatste grote herziening van de overgangstermijnen in de CCR zijn in samenspraak met het bedrijfsleven in 2003 alle overgangsbepalingen eindig gemaakt. Het was niet meer verdedigbaar dat aan nieuwe schepen ten behoeve van de veiligheid eisen worden gesteld, terwijl de bestaande vloot tot in de eeuwigheid zonder aanpassing mag doorvaren. Sinds die tijd wordt de oplossing gezocht in technische alternatieven die leiden tot het gevraagde veiligheidsniveau. Niettemin wordt er kennelijk in de praktijk toch nog vaak ten onrechte uitgegaan dat maatregelen worden uitgesteld.'

Alternatieven
Huizinga zegt een eventueel verlies van het kleine schip te betreuren, maar tegelijkertijd verwijt ze de sector onvoldoende met gelijkwaardige alternatieve oplossingen te komen om aan de technische eisen te kunnen voldoen. ‘Het ROSR biedt de mogelijkheid om andere dan de voorgeschreven materialen, inrichtingen of uitrustingsstukken toe te staan om hetzelfde veiligheidsdoel te bereiken. Over de gelijkwaardigheid moet dan wel in het Technisch comité van de CCR en de EU een aanbeveling worden vastgesteld. Suggesties voor dergelijke alternatieven kunnen door de sector bij mij worden aangedragen. Dan kan ik in internationaal overleg de toepassing daarvan bepleiten.

‘Daarnaast is er een bepaling dat wanneer na afloop van de overgangsbepalingen blijkt dat de toepassing in de praktijk moeilijk uitvoerbaar is of onevenredig hoge kosten met zich meebrengt, de Commissie van Deskundigen, die het onderzoek van het schip verricht, afwijkingen van de betreffende voorschriften kan toestaan. Dan moet wel het veiligheidsniveau voldoende zijn gewaarborgd.
‘Van het stellen van afwijkende eisen voor schepen met een bepaalde leeftijd ben ik geen voorstander. Dan ontstaat een onwenselijk verschil in veiligheidsniveau.'

Meeste schepen voldoen
Hoewel Huizinga zegt geen exacte informatie te hebben, vindt ze het beeld dat het overgrote deel van de binnenschippers nog niet voldoet aan de eisen per 2010 niet juist. In hoeverre de technische eisen van de CCR ten grondslag liggen aan de bedrijfsbeëindiging door eigenaren van kleine schepen is volgens de staatssecretaris moeilijk te zeggen. 

‘Dat komt omdat de vloot zich in hoog tempo vernieuwt. Het merendeel van de schepen voldoet aan de eisen. Om hoeveel schippers het gaat die in een penibele situatie zijn terecht gekomen omdat de investeringen niet in verhouding staan tot mogelijke toekomstige inkomsten, is onduidelijk. Er hebben zich schippers gemeld die in de problemen dreigen te komen. Maar de beoordeling of de hier bedoelde investeringen rendabel zijn kan ik vanaf hier niet beoordelen. Nieuwe technische eisen worden altijd vergezeld van overgangstermijnen voor bestaande situaties. Deze termijnen, die in samenspraak met het bedrijfsleven zijn vastgesteld, kunnen zelfs oplopen tot veertig jaar.

‘Daarnaast hebben slechts de kleine schepen in de internationale Rijnvaart op korte termijn te maken met het aflopen van de overgangstermijnen voor de technische eisen. Kleine schepen buiten de internationale Rijnvaart hebben overgangstermijnen tot 2024 en 2049. 

‘De technische normen zijn dan ook geen belemmering van de vrije uitoefening van het scheepvaartbedrijf omdat gelijke gevallen aan gelijke eisen moeten voldoen, waarbij de bestaande vloot bovendien een overgangstermijn gegund wordt.'

Alleen Rijnvaart
De technische eisen van de CCR gelden dus alleen voor kleine schepen die gecertificeerd zijn voor de internationale Rijnvaart. ‘Voor de overige kleine schepen, het zogenoemde Noord-Zuidverkeer, gelden overgangstermijnen tot 2024 en 2049. Kleine schepen die varen in de internationale Rijnvaart moeten net als de rest van de Rijnvaartvloot worden aangepast aan de stand van de techniek. De kosten die moeten worden gemaakt zijn net als voor elk ander schip terug te voeren op dezelfde eisen met overgangsbepalingen voor de bestaande vloot. Die zijn door de CCR in 1995 vastgelegd.'

Over een eventuele aanpassing van de overgangsbepalingen is Huizinga duidelijk. ‘Overgangsbepalingen geven de bestaande vloot de tijd om geld te reserveren voor de benodigde aanpassingen. Deze overgangstermijnen worden vastgelegd in internationaal verband.
Nederland kan hier niet zelfstandig van afwijken. Mocht afwijking noodzakelijk blijken, dan moeten we dit internationaal regelen.'

Geen ontkomen aan
Volgens Huizinga ontkomt de binnenvaart dus niet aan de nieuwe technische eisen. Die komen volgens haar veiligheid van de scheepvaart ten goede. ‘De techniek schrijdt voort, de maatschappelijke perceptie over veiligheid is aan verandering onderhevig en dus moeten de eisen van tijd tot tijd worden aangepast. Mijn beleid is er daarbij op gericht om steeds tot overgangstermijnen te komen die tegemoetkomen aan de inspanningen die de bestaande vloot moeten verrichten om aan de technische eis te voldoen. Anderzijds wil ik tegemoet komen aan het belang van de veiligheid die met de technische eis wordt gediend. Het is voorts aan de ondernemer om te beslissen of een investering om te voldoen aan de nieuwe eisen nog rendabel is. Het niet naleven van deze vereisten is daarbij vanzelfsprekend niet aan de orde. Daarmee worden de door de wetgever gestelde veiligheidsvoorschriften overtreden.' (EvH)

Lees ook:
- Klein schip niet ten onder aan nieuwe eisen
- Kantoor Binnenvaart meet geluid
- Geen klein schip klaar voor 2010
- Oplossingen Nautische Technische Kommissie
- ASV opent aanval op CCR, CBRB streeft naar openheid

Meer nieuws in het dossier scheepseisen