Spoorbrug nog maar enkele minuten open

De binnenvaart moet spoorbruggen vanaf volgend jaar bijna in vliegende vaart passeren. ProRail heeft namelijk forse beperkingen van de bedieningstijden gepland. Om het treinverkeer niet te ontregelen zouden verschillende bruggen nog hooguit drie minuten open kunnen staan. Zowel Koninklijke Schuttevaer als Rijkswaterstaat (RWS) heeft met klem bezwaar gemaakt.

‘Een deel van de voorstellen is onaanvaardbaar', vindt Schuttevaerdirecteur Kees de Vries. ‘Zo wil ProRail de bediening van de spoorbrug in Zutphen terugbrengen van zeven naar drie minuten en dat is uitgesloten. In die tijd kan geen schip passeren.

‘Op grond van de Spoorwegenwet is Verkeer en Waterstaat verplicht de binnenvaart vooraf te informeren over wijzigingen in de bediening en dat hebben ze ook gedaan en wij hebben bezwaar gemaakt. De zaak wordt nu intern bekeken.'

De Vries verwacht dat de zogenoemde bedieningsstaten voor 2009 zullen worden bijgesteld. ‘Mocht dat niet het geval zijn, dat gaan we in beroep bij de Raad van State danwel de bestuursrechter. Want snelle en betrouwbare spoorverbindingen zijn een goede zaak, maar dat mag niet ten koste gaan van de binnenvaart.'

Zutphen
Ook Rijkswaterstaat heeft als vaarwegbeheerder ‘ernstige bezwaren' bij IVW, de instantie die hier bij V&W over gaat, neergelegd. ‘De aanleg van de lage beweegbare brug over de IJssel in Zutphen is destijds door ons slechts toegestaan mits de belangen van de doorgaande scheepvaart niet of zo min mogelijk zouden worden belemmerd.' Drie à vier minuten is ook volgens RWS te kort voor een vlotte en veilige passage. ‘Nu kunnen nog enkele schepen bij één brugopening passeren, dat is straks uitgesloten. Opvarende schepen zullen ligplaats moeten zoeken. Omdat ter plaatse onvoldoende ligplaatsen aanwezig zijn, zal de doorstroming van het overige scheepvaartverkeer op dit smalle deel van de IJssel worden belemmerd, waardoor de veiligheid van dit scheepvaartverkeer in gevaar wordt gebracht. Afvarende schepen zullen kop voor moeten afmeren of stilhouden. Dit kan gevaar en hinder opleveren voor het scheepvaartverkeer.'

RWS maakte ook bezwaar tegen het nieuwe voorstel voor verkorte openingen van de spoorburg Zwolle en wist eerder al een verzoek voor het schrappen van openingen tussen 8.10 en 8.18 uur en tussen 17.10 en 17.18 uur voor 2008 van de gemeente Zutphen met succes tegen te houden.

Spoor gaat voor
Naast de spoorbrug Zutphen heeft Schuttevaer problemen met de beperking van de bediening van de Zaanbrug en de Grote Brug bij Dordrecht tot vier minuten. Ook het beperken van de bediening van de Gouwebrug van vier tot twee maal per dag wordt als problematisch ervaren. Verder heeft Schuttevaer moeite met het beperken van de bediening van de spoorbruggen over het Noord-Hollands Kanaal bij Alkmaar en Purmerend tot vier respectievelijk zes minuten.

Achterliggende gedachte van de problemen tussen spoor en binnenvaart is dat de overheid wil dat spoor altijd voor gaat, gevolgd door de binnenvaart en daarna de weg. In de Randstad moeten treinen in de toekomst veel vaker rijden dan nu om de weg te ontlasten. Elke vijf minuten een trein, is de gedachte. Maar dat botst met de spoorbruggen die voor de binnenvaart moeten draaien. Daar komt bij dat de weg in de spits soms ook voorgaat op het water.

Noord-Holland
Volgens regiovertegenwoordiger Andries de Weerd zit de pijn in Noord-Holland vooral in de draaibrug in Zaandam. ‘Het is een draaibrug en dat is fijn want schepen kunnen hier aan twee kanten passeren. Maar vier minuten is te weinig. Er varen hier ook grote eenheden van 110 bij 11,40 meter en die hebben meer tijd nodig. Anders is er te veel stress, zowel voor de schipper als voor de brugwachter. Verder hebben we ook te maken met spitsuurstremmingen. Als schepen zich verzamelen bij de Leeghwaterbrug, gaan ze door naar de spoorbrug, waar je dan een file van schepen krijgt en dat is onwenselijk.'

Ook in Alkmaar is de voorgestelde vier minuten veel te kort, vindt De Weerd. ‘Vier minuten kan, maar dan moet je met een leeg schip pal voor de deur liggen. Met twee geladen schepen die elkaar tegenkomen heb je een veel langere passeertijd nodig. En stel dat er ijs ligt, dan kunnen die passeertijden al helemaal niet worden gehaald.'

De Weerd zou graag een groene stroom door de stadscentra willen. ‘Er zijn plaatsen waar dat lijkt te gaan lukken zoals in Den Haag, waar de vaste vaarweggebruikers en het openbaar vervoer uitgerust zijn met transponders. Dat zouden wij in Noord-Holland ook wel willen.' (MdV)