Canal des Vosges dicht voor ‘te brede’ spitsen

Stichting Behouden Vaart (SBV) is woest dat de Franse vaarwegbeheerder VNF de sluizen 22 VM bij Igney tot en met 31 VM bij Charmes op het Canal des Vosges tot minstens 1 september stremt. Wat begon met een klein incident, een spits die niet door een sluis paste, lijkt nu de hele spitsenvaart op het Canal des Vosges te raken.

Sluismuur in de Vogezen, een paar sluizen boven die waar de Vincita klem liep. Deze foto is uit 2007, maar ieder jaar zijn er wel een paar muren die er zo uitzien. (Archieffoto Annemarie van Oers)

1/1

Gerelateerd nieuws

Waldhof-stremming laat sporen na in Duitse binnenvaartstatistiek

Rijkswaterstaat eert Smink-Scheijgrond

Franse Maas bijna stremmingvrij

Asbestvondst stremt Zuid-Willemsvaart bij Someren langer

Meer over

Actueel

Door Tessa Heerschop
De spits Vincita kwam 19 juli klem te zitten in sluis 15. ‘De officiële breedte van de sluizen moet minstens 5,10 meter zijn, de Vincita meet 5,09 meter. Wij zijn hier al eerder gepasseerd en weten dat we erdoor kunnen, maar we mochten het niet eens proberen', zegt Petra de Nijs van de Vincita. Volgens Hans Kouwenberg van SBV zit er al jaren lang een bult in de muur van de sluis, door een verzakkende brug erboven. Normaal gesproken kan een geladen schip dat afvarend is net onder die bult door de sluis uit varen. Maar de Vincita was leeg en liep klem op die bult.

• Stichting Behouden Vaart woest op Franse vaarwegbeheerder

Er ontstond een onvriendelijke discussie tussen de lokale verantwoordelijken en de familie De Nijs. ‘Wij lagen onderin de sluis, de sluismeesters stonden met de chef bovenop. Ze wilden onze papieren zien en zeiden dat we te breed waren. Het ging zeer onvriendelijk. Je wordt in Frankrijk afgeblaft als een hond, ik vond het heel erg. We hebben een baby van 10 weken oud aan boord, wij zijn ook mensen', zegt Petra nog steeds ontdaan.

Document uit 1974
De chef toonde een document uit 1974 waarin staat dat schepen in de sluis maximaal 5,05 meter mogen meten. Kouwenberg vindt dit vreemd, want de officiële breedte van het kanaal is minstens 5,10 meter en de sluizen meten volgens hem vaak 5,17 meter of meer. ‘De Vincita komt daar al 46 jaar en had daar dus doorheen moeten kunnen.'

Terwijl het schip bezig was om de sluis door te komen, zei men dat er een scheepvaartbericht over sluis 30 was afgegeven. De Vincita kon daar volgens de verantwoordelijken ook niet doorheen. ‘Het schijnt dat er door een spits schade was gevaren aan de muur. Er waren daardoor stenen los geraakt. Ze waren daarom angstig dat wij nog meer schade zouden veroorzaken', zegt Petra.

• ‘Je wordt in Frankrijk afgeblaft als een hond'

Daarnaast bleek die sluis opeens nog maar 5,04 te meten volgens de Franse verantwoordelijken.

Op zich snapt Petra de angst voor schade wel, maar ze vond de maatregel om de Vincita dan maar te weren onbegrijpelijk. ‘We hebben nog drie dagen voor de sluis gelegen in de hoop dat ze een uitzondering zouden maken, maar helaas lukte dat zelfs onze advocaat niet. Daarna volgde het bericht dat er een algehele stremming kwam voor iedereen. We hebben onze reis moeten terug geven aan de bevrachter en varen nu via de Saône naar Zuid-Frankrijk terug, omvaren had minstens 2,5 tot 3 weken gekost. We hopen een nieuwe reis te ontvangen, maar er is weinig werk op het moment.'

Idiote discussie
SBV heeft direct contact opgenomen met VNF, maar kreeg daar te horen dat de schipper vrijwillig was omgedraaid en dat de officiële breedte nou eenmaal 5,05 meter is. ‘Dit antwoord schoot bij veel schippers in het verkeerde keelgat. Bijna alle spitsen zijn ouder dan 50 jaar en bijna allemaal breder dan 5,05 meter. De schepen varen al jaren over dezelfde kanalen. De discussie dat de schepen nu opeens te breed zijn, is idioot', zegt Kouwenberg. Bovendien is het schip niet vrijwillig omgedraaid. ‘Wij dachten dat we er wel door konden, dit is niet de eerste keer dat we hier varen', aldus De Nijs.

Brief
Er is een brief van de SBV onderweg naar de Franse president Sarkozy waarin wordt gewezen op het slechte onderhoud van de sluizen. ‘Sinds twee jaar is er regelmatig discussie over de doorvaarbaarheid. Niet alleen over de breedte, maar ook de diepgang, die soms maar 1,40 meter telt. Wij wijzen Sarkozy erop dat de kanalen essentieel zijn als cultureel erfgoed, voor duurzaam transport en het toerisme. Wij wijzen daarnaast erop dat de VNF weinig lijkt te doen om deze vaarwegen in stand te houden. We hopen dat de landelijke overheid na deze brief zal ingrijpen', aldus Kouwenberg.

De familie De Nijs hoopt dat ze via de schepenverzekering op grond van het stremmingsreglement een schadevergoeding krijgen en een vergoeding van de VNF voor de stremming. ‘Niet ons schip is te breed, maar hun sluis slecht onderhouden.'

Meer sluisproblemen in Frankrijk

GOLBEY

Niet alleen de Vincita heeft problemen met de sluisbreedte, ook de Westropa kwam deze maand klem te zitten. ‘In sluis 4 hebben we 5 juli een halve dag klem gezeten. Het water zakte wel, maar het schip niet', zegt schipper Jan-Arie Kranenburg. Hij kreeg te horen dat het aan zijn schip lag.

‘De chef kwam aanzetten met een standaardverhaal, dat het schip te breed was. Maar ik kende hem, want ik heb hier vaker gevaren. Dus hij kon niet volhouden dat het aan het schip lag.' Het bleek dat de muur net gestucked was, waarbij nogal wat mortel over de bulten was gesmeerd. De sluiswachters hebben een paar bulten weggehakt, waardoor bij een tweede schutting het schip wel door kon varen.

Kranenburg heeft vaker problemen met smalle Franse sluizen en treft daarbij vaak aardige sluismeesters. ‘Wanneer je een oude rot in het vak treft, dan zijn die vaak erg fijn en vriendelijk. Ze weten van de problemen af. Ik denk ook wel dat ze het doorgeven aan de VNF, alleen doen die er niets mee.' Hij snapt dat de sluizen oud zijn, onderhoud veel kost en het waternetwerk erg groot is, maar iets meer gericht onderhoud zou hij wel waarderen.

‘Ieder jaar wordt de Vogezen minstens vier weken gestremd voor onderhoud. Maar dan kom je na die periode terug en zie je dat er niets is gedaan, dat frustreert. Er is geen prioriteit voor de vrachtvaart. Er staan wel informatieborden en nieuwe bankjes langs de vaarweg, maar het basisonderhoud wordt niet gedaan. Zorg dat de vaargeul op diepte is en de sluismuur niet instort, dan heb je een betrouwbare vaarweg.'

Overigens ziet Kranenburg dat het ook anders kan in Frankrijk. ‘In de Elzas is de cultuur toch wat anders, meer Duits nog. Ze liggen de Nederlanders net iets beter. Wanneer je een probleem hebt, dan zijn ze behulpzaam, noteren ze de klacht en een jaar later is het gerepareerd. Ze ontkennen het probleem niet, maar pakken het aan. Het zou goed zijn als de rest van Frankrijk daar een voorbeeld aan neemt.' (TH)