Partijen onwrikbaar voor de rechter

De meervoudige kamer van de rechtbank in Rotterdam doet 29 juni uitspraak in het slepende conflict over de bestemming van 925.000 euro tussen de binnenvaartorganisaties Centraal Bureau Rijn- en Binnenvaart (CBRB) en Kantoor Binnenvaart/Rijn & IJssel. De partijen bleven donderdag 19 mei bij behandeling van de zaak lijnrecht tegenover elkaar staan.

• Strijd om 925.000 euro tussen CBRB en Kantoor Binnenvaart

• ‘Hopen op eenduidige uitspraak'

Door Marja de Vet
Het conflict handelt om een mantelcontract voor arbeidsongeschiktheid dat de organisaties in 2003, verenigd in Binnenvaart Nederland (BN), sloten met Nationale Nederlanden. Daarop werd een behoorlijke overwinst gemaakt, die volgens het contract zou terugvloeien naar BN. Maar deze koepel ging ter ziele en sindsdien rees een conflict over de verdeling en besteding van het geld. CBRB eiste vorige week voor de rechter dat het geld wordt teruggeven aan de verzekerden. Kantoor Binnenvaart en Rijn & IJssel willen dat het wordt benut voor het algemeen belang, waarbij wordt gedacht aan doelen die de veiligheid in de binnenvaart bevorderen.

Driekwart
Het CBRB, met de meeste verzekeringnemers, claimde voor de rechter driekwart van de erfenis van BN en wil die gaan uitkeren aan de premiebetalende leden. CBRB-raadsman mr Carel baron van Lynden legde tijdens de zitting omstandig uit waarom het CBRB recht meent te hebben op een groter deel van de koek. ‘CBRB-leden hebben tenminste drie keer zoveel premie betaald als de andere partijen.' Van Lynden toonde dat aan met cao-cijfers en cijfers van het bedrijfstakpensioenfonds. ‘Als de rechter twijfelt aan die verhouding dan zou een deskundige een berekening kunnen maken.'

Volgens KB-advocaat mr Alex Dolphijn zijn die cijfers van de polishouders van pakweg 10 jaar geleden niet zo gemakkelijk meer boven tafel te krijgen. De rechter constateerde dat het waarschijnlijk moeilijk wordt om de premiebetalers te achterhalen, maar was van mening dat Nationale Nederlanden de namen van de polishouders eventueel kan geven en dat na wat rekenexcercities wel duidelijk kan worden wie waar recht op heeft. Volgens Jan Veldman (KB), die destijds werd aangesteld als beheerder van de gelden, verbiedt het mantelcontract dat gegevens van polishouders worden gebruikt. ‘Maar als de rechter zegt dat het wel mag, dan moet die bepaling worden herroepen', merkte de rechter op.

Proceskosten
Kantoor Binnenvaart wil dat de erfenis van BN in gelijke porties wordt verdeeld tussen CBRB, KB en Rijn & IJssel. ‘Dat is in de geest van BN  en zo is het ooit ook afgesproken', zei KB-advocaat Dolphijn tegen de rechter. Volgens die lijn zou elk van de drie organisaties na aftrek van kosten ongeveer 300.000 euro ontvangen.

Op een vraag van de rechter hoe de proceskosten worden afgehandeld, gaven beide advocaten aan dat de partijen daar uit gaan komen. ‘Het is alleen een zakelijk geschil', stelde Jan Vogelaar (CBRB) namens de eisende partij voor de rechter aan het eind van de rechtszaak. Daarin kreeg hij gelijk van Henk van der Velde, gedaagde namens Kantoor Binnenvaart (KB). ‘Dit moet de wereld uit. Dan zijn we weer even goede vrienden en kunnen we weer verder samenwerken.'

Schorsing
KB-directeur Erik van Toor zag dat anders. ‘Ik schaam me voor de sector, dit is een zwarte dag voor de binnenvaart', zei hij, toen hij daartoe tegen het einde van de zitting in de gelegenheid werd gesteld door de rechter. ‘Als we in de toekomst echt willen samenwerken, zouden we hier niet moeten staan. We zouden de gelden moeten overdragen aan het Transitiecomité en moeten besteden aan samenwerking in de sector.' Eerder pleitte scheepsmakelaar Frank Galle in Weekblad Schuttevaer ook al voor deze optie.

De rechter besloot na de woorden van Van Toor tot een korte schorsing, maar Van Toor kreeg de inmiddels diep ingegraven opponenten niet mee, zelfs niet die uit eigen gelederen.

Schaduw
‘Ik zou de leden van de organisaties dringend willen oproepen bij hun organisaties aan te geven dat het anders moet in de toekomst', zei Van Toor na afloop van de zitting. ‘Dit kan zo niet langer. Het wordt tijd dat bestuursleden van binnenvaartorganisaties over hun eigen schaduw heenstappen en gezamenlijk naar buiten treden. Kom uit die loopgraven en ga samenwerken.

‘Ik was geëmotioneerd voor de rechter en dat moet natuurlijk niet. Maar ik kan me er zo over opwinden dat we in zo'n klein sectortje met 3800 ondernemers voor de rechter komen te staan. Binnenvaartambassadeur Verberk heeft de binnenvaartorganisaties flink op hun sodemieter gegeven en we zouden het nu beter moeten doen. Maar ik kwam niet eens met mijn eigen mensen op één lijn. Dit kan ik onze leden niet uitleggen. En dan is ook nog eens 40% van het geld opgebracht door ongeorganiseerden. Ik heb last van plaatsvervangende schaamte.'

Porties
‘Onze leden bepalen wat er met het geld gebeurt', lichtte CBRB-adjunct-directeur Jan Vogelaar na afloop toe. ‘Als ze net als Frank Galle vinden dat het geld naar het Transitiecomité moet, dan doen we dat in opdracht van die leden. Wij zouden het als CBRB wel leuk vinden een hoop geld in kas te krijgen, maar dit geld hoort niet in onze kas. Het is geen geld van het CBRB, wij gaan er niet over.'

KB-voorzitter Roland Kortenhorst zou, net als Van Toor en de rest van zijn bestuur, liever zien dat het geld naar het Transitiecomité gaat. ‘Het was een mooie som geld voor de toekomst geweest', zegt hij desgevraagd in een reactie na de zitting. Kortenhorst heeft nog geprobeerd om de rechtszaak te voorkomen, maar kon niet tot overeenstemming komen met Pieter Struijs, voorzitter van het CBRB.

Kortenhorst hoopt dat een ‘raar gevecht uit de geschiedenis' de binnenvaartorganisaties niet verder tegenover elkaar zet. ‘Het is complexe materie en ik hoop niet dat er gebeurt wat rechters vaak in dit soort zaken doen. Dat ze op punt 1 en punt 2 een uitspraak doen en aan de partijen vragen om punt 3 tot en met punt 91 zelf te regelen. Dat zou betekenen dat de rechter de partijen dwingt pal tegenover elkaar te staan, terwijl het nu juist de tijd is om met een warm hart en een koel hoofd te werken aan een sterke, eensgezinde binnenvaart. Ik hoop dat we ons de kop niet gek laten maken en gaan voor één sterke binnenvaart.'

Beslag
KB is sinds de opheffing van BN beheerder en bewaarder van de 925.000 euro. Het CBRB liet begin vorig jaar al beslag leggen op alle bankrekeningen van KB en wilde toen voorkomen dat KB de gelden onder de organisaties zou verdelen. De beslaglegging duurde 13 dagen.

KB financierde al een aantal projecten vóór met zijn deel van het geld. Zoals het handboek Risico-Inventarisatie en Evaluatie (RIE) en een arbocatalogus. Ook werd geld gestoken in verzuimpreventie.

Rijn & IJssel
De derde rechthebbende op het geld, althans in de opvatting van KB, is de Vereniging Rijn & IJssel. Die vereniging kreeg eind 2009 van Rijn & IJssel BV, de administrateur van de vereniging, een rekening van 212.000 euro gepresenteerd voor achterstallige betalingen voor verenigingssecretariaat en financiële administratie sinds 2003. Toen voorzitter Johan Groenewold in januari 2009 overleed, wilde de Vereniging Rijn & IJssel de banden tussen de vereniging en de BV verbreken. De weduwe Groenewold, directeur grootaandeelhouder van Rijn en IJssel BV liet daarop conservatoir beslag leggen op de eventueel te ontvangen NN-gelden.

Van Toor noemde het na de rechtszaak onverkwikkelijk dat eenderde van de gelden naar Rijn & IJssel zou gaan. ‘Ik weet dat er beweerd wordt dat die eenderde regeling ooit is afgesproken door Ton Roos, Jan Veldman en Johan Groenewold. De weduwe Groenewold heeft nu een claim van ruim twee ton gelegd op deze gelden, namens Rijn & IJssel BV. Heel jammer dat het geld voor de binnenvaart nu mogelijk deels naar een particulier bedrijf gaat.'

De rechter doet 29 juni uitspraak, maar gaf aan dat het mogelijk een paar weken later wordt.