Laatste nieuws:

ROTTERDAM, 11 augustus 2010 09:58

Verzekeraar Charlotte gaat vrijuit

De explosie, die de dubbelwandige binnenvaarttanker Charlotte op 25 juli 2004 uit elkaar scheurde en waarbij de kapitein om het leven kwam, is volgens de Rotterdamse rechtbank te wijten aan het op ‘op zeer ernstige wijze' overtreden van de ADNR-regels rond het ontgassen van ladingtanks.

Het mts Charlotte kort na de explosie in 2004 (archieffoto Mare Press)

1/1

Gerelateerd nieuws: Greenstream Tanker superschoon; Port Elizabeth is zesde tanker van De Leeuw BV; Kantonrechter legt zowel kapitein als loods boete op; Binnenvaart moet technisch vernieuwen

Meer over: Actueel

Door Hans Heynen

Dat blijkt uit de op 4 augustus gepubliceerde uitspraak in het geding dat Rederij Danes, eigenaar van de Charlotte, en de Coöperatieve Rabobank Sliedrecht-Graafstroom, de financier van de rederij die de reparatiekosten voorschoot, hadden aangespannen tegen verzekeraar Schepen Onderlinge Nederland (SON). De SON weigerde de schade van 3.225.000 euro te vergoeden, omdat ze vond dat de regels voor het vervoer van gevaarlijke stoffen niet werden nageleefd op de Charlotte. De SON is door de rechtbank in het gelijk gesteld.

Verbod tot ontgassen
Na het lossen van nafta in Bottrop lag de Charlotte 25 juli 2004 bij Oberhausen afgemeerd aan een kegelplaats in het Rhein-Herne kanaal. De tanker ontplofte om 2 uur 's nachts, nadat een nafta damp-/luchtmengsel tijdens het illegaal ontgassen vlam vatte. ‘Ontgassen had op grond van de geldende regelgeving niet op de betreffende wijze en op de betreffende locatie mogen geschieden', aldus de rechtbank.

Op de kegelplaats gold een verbod tot ontgassen. Deskundigen toonden bovendien aan dat niet, zoals voorgeschreven, via vlamkerende roosters werd ontgast, maar via de geopende schoonmaakpoorten en twee geopende tankdeksels, zonder vlamkerende inrichting. ‘Het schip kwam daardoor in een explosieve gaswolk te liggen, met alle risico's van dien, ook voor de omgeving.'

De gasconcentraties in ladingzone en tanks werden niet, zoals voorgeschreven, gemeten, zodat niet bekend was of zich gevaarlijke concentraties van gassen en dampen vormden. Ondanks dat was de deur naar de woning niet afgesloten.

Omdat de wind van de boeg naar het hek waaide, kon volgens een deskundigenrapport bij de accommodatie de concentratie explosieve dampen oplopen tot boven de explosiegrens.

In de ladingzone en het gangboord werden materialen gebruikt die niet volgens de normen mechanisch waren beschermd, zoals losse elektriciteitskabels zonder metalen omvlechting, stekkers, contactdozen en niet-explosieveilige apparatuur, waaronder een mobiele telefoon. ‘Dat bracht hoge risico's met zich mee en is expliciet verboden.' Van door de rederij verstrekte veiligheidsprocedures is de onderzoekers niets gebleken. ‘leder veiligheidsbewustzijn bij operationele activiteiten ontbrak', aldus de rechtbank.

Duits onderzoek
De rechtbank hechte grote waarde aan het door het Allianz Zentrum für Technik, in opdracht van de Duitse officier van Justitie te Duisburg, uitgevoerd onderzoek naar de ramp. Daaruit bleek het volgende:

Tanks 5 tot en met 10 ontploften omdat het lucht gasmengsel in die tanks binnen de explosiegrenzen lag. Het nafta-/luchtmengsel in de niet ontplofte tanks 1 tot en met 4 lag boven of onder de explosiegrens.

Via de laad-/losleidingen aan SB werd met een blower lucht in de SB-tanks geblazen. De schoonmaakpoorten aan stuurboord waren geopend zodat de nafta-/luchtdampen het dek op konden stromen. Door de windsnelheid lag de naftaconcentratie boven grote delen van het schip waarschijnlijk onder de kritische grens. Omdat de wind de dampen naar het achterschip blies, gold dat niet voor het achterschip bij de accommodatie. Daar kon de naftaconcentratie wel tot kritische hoogte oplopen.

Tank 10
De ramp begon bij tank 10. Hier deed zich een eerste explosie voor die als een ‘kleine knal' werd geregistreerd. Deze explosie kon zich niet via de laad-/losleiding aan stuurboord naar andere tanks uitbreiden, omdat die leiding slechts lucht bevatte. Sporen toonden aan dat door de explosie organische vloeistoffen en eventuele andere stoffen in brand vlogen en in de richting van de boeg werden geslingerd. Daardoor ontstonden lokale brandjes op het voorste deel van het schip, waaronder één bij de blower aan bakboord voor de bakboords laad-/losleidingen. Deze stond waarschijnlijk aan, maar draaide de verkeerde kant op, waardoor hij wel blies, maar niet zo goed.

Via de blower ontbrandde een nafta-/luchtmengsel in de bakboord laad-/losleiding. Die brand breidde zich uit naar tanks 5, 7 en 9. Daarop explodeerden kort na elkaar tank 5, 6 en 7. Vrijwel tegelijkertijd explodeerde tank 9 en onmiddellijk daarna tank 8. De tijdsverschillen waren zo klein dat deze explosies als één grote knal werden geregistreerd. Dat tank 1 en 3 niet ontploften door de brand in de bakboord laad-/losleiding, kwam omdat de mengverhouding in de leiding daar boven of onder de explosiegrens lag.

De ontstekingsbron die de explosie in tank 10 veroorzaakte kon, door de grote schade, niet goed worden vastgesteld. Met zeer grote waarschijnlijkheid wordt uitgesloten dat eventueel in een leiding achtergebleven afval (zoals een laselektrode) of andere bouwmaterialen, via de laad/losleiding in tank 10 is geblazen en daar vonken veroorzaakte.

De waarschijnlijkheid van ontsteking door statische elektriciteit is volgens de onderzoekers niet groot. Er zijn geen sporen gevonden die wijzen op aerosol- of mistvorming. Wel is aan bakboord een verbrande PVC aansluiting van een overboord hangende ontluchtingsslang gevonden.

Bouwlamp
Of een op dek gebruikte bouwlamp de explosie heeft veroorzaakt blijft eveneens onduidelijk. Het glas van de in het water geslingerde lamp was, evenals de gloeidraad, intact. Dat duidt er op dat de lamp vlak voor de explosie niet of zeer kort werd gebruikt. Ontsteking door hitte van de lamp lijkt daardoor uitgesloten. Of het aanzetten van de lamp de explosie veroorzaakte, meldt het rapport niet. Aan dek gevonden snoer wijst niet op ontsteking door een elektrisch defect. Er werd een snoer met stekker gevonden bij de ingang van de machinekamer en een stuk snoer bij de ladingzone. Een deel van het snoer is door de explosie overboord geslingerd.
Waarschijnlijk is wel dat een explosieve, uit tank 10 komende mix, bij de stuurboord schoonmaakpoort is ontbrand.

e-mailen printen

Reacties (17)

heb vroeger ook op tankers gevaren zowel bij fongers ringoot van ommeren enz wij ontgasten altijd op de knevels zoals alle tankers die tijd webben wij altijd geluk gehad of waren wij bekwaam op te zorgen dat de wind altijd weg stondt van de woning

wauters

27-11-2011 op 19:33

hallo
ik heb ook op een schip gevaren en dat was de charlotte f van fongers daar schijnt ook zo soort ongeluk mee gebeurt te zijn nu ben ik foto,s aan het zoek van dat schip foto,s van rond 1980 voor dat hij de kop kreeg van de rixie 4 wie kan mij daar aan helpen.
b.v.d frank van gemert

frank

13-12-2010 op 20:49

Even ter aanvulling de deur van de woning was dicht , anders waren ik en mijn kinderen er ook niet meer geweest. mijn man was zeer deskundig , helaas kan hij niks meer na vertellen en zitten wij nog iedere dag met het gemis van mijn lieve man en vader. Heel erg dat de baas nooit niks meer van zich laat horen , altijd was mijn man er en dat dit gebeurd op een hagelnieuw schip en de tijdsdruk had nooit nooit mogen gebeuren !!!!

karin

20-09-2010 op 16:15

waarom zet iedereen (bijna) een reactie hier neer met gefakte namen? bang voor kwade reactie's....? beetje triest dit. ben al jaren werkzaam op de binnenvaart. bij rederijen en particulieren. als er ergens wel iets mis is, dan is het wel op de tankvaart. regels? wat is dat? het is natuurlijk heel triest dat er iemand overleden is, maar als men nu gekwailificeerd personeel neemt. ja, dat is duur. elkaar kan verstaan....ja ook dat is duur.... en er wat minder druk op de ketel staat qua presteren dan gaat het helemaal goed komen. over 200 eeuwen. wat DAT gaat namelijk nooit gebeuren. omdat men in dit landje maar aan 1 persoon denkt. en dat is hij zelf. en niet ja, maaaaaaaaaaaaaaaar. want als dat zo is heeft het totaal geen zin meer om er uberhaupt over te praten, stille tochten en what the f*ck nog meer.

gegroet "collega's"

peter

31-08-2010 op 07:30

Ontgassen is inderdaad niet nodig, houd tankschepen gewoon in het zelfde produkt. Dat is beter voor het milieu en de gezondheid van de bemanning. Zal financieel wel niet boeiend zijn, dat is het belangrijkste toch? Kut BP daar met hun regeltjes, en bevrachters erbij.

rikkert

18-08-2010 op 17:30

een ongeval gebeurt meestal niet door 1 fout in 99% van de ongevallen is het een ongelukkige samenloop van meerdere "fouten" . je kunt je dan gaan afvragen wat wat is de fout geweest die dit veroorzaakt heeft , het bericht schrijft dan dat er o.a door open butterwashpotten is ontgast en het schip daardoor is zijn eigen gaswolk is komen te liggen , is zeer zeker waar , maar ook als hij door met vlamroosters voorziene openingen had ontgast , mag toch ??, had hij in zijn eigen gaswolk gelegen en was dan waarschijnlijk door de andere gemaakte fouten ook in de problemen gekomen
mijn inziens is de grootste fout die hier gemaakt is , het stil liggend ontgassen , dat dat op deze plaats niet toegestaan is waar maar hoe zit dit dan op andere plaatsen in het rijngebied ?? ,
bovendien is het toch eigenlijk kompleet uit de tijd dat ontgassen nog toegestaan wordt , de eigenlijke schuldigen van dit ongeval wassen hun handen in onschuld , hier is de politiek gevraagd een regeling te treffen dat op de terminals waar gelost is ook de gassen van de lading overgenomen worden

smoetje

16-08-2010 op 17:35

Ook als je als eigenaar op vacantie gaat moet je zorgen voor goed personeel zeker als er werk is Dat de tjechische 60 jarige matroos een verkeerde looplamp heeft gebruikt is lekker goedkoop de zwakste schakel en de goedkoopste de schuld geven Iedereen weet hoe het met ontgassen zit

huig

16-08-2010 op 14:51

Warn ze toen wel aan het ontgassen,en niet bezig met andere praktijken???Wel erg dat hierbij een persoon in verongelukt,dit gunnen we niemand.

tankerboy

13-08-2010 op 09:32

Verzeker je als eigenaar tegen nalatigheid van je personeel.hier was heel veel nagelaten o.a om naar de rijn te varen en om op de juiste wijze te ontgassen

duwkoning

12-08-2010 op 16:47

ik ben zelf ook in loondienst op een tanker en dit zet me wel aan het denken. tuurlijk is het makkelijk om na te wijzen naar een persoon die het niet kan na vertellen. maar wat mij wel een beetje bang maakt is dat als je in loondienst ben en de reder heeft zich niet verzekert tegen schade`s, die aan gebracht zijn door z`n bemanning, dat het dus op de kapitein wordt gegooid. en daar ben je dan mooi mee.

maar het meest verbaast me dat je in de verzekeringen pakket geen polis heb wat dit dekt. een beetje reder begrijpt toch wel dat als je met werknemers werkt dat dit soort dingen KAN gebeuren. en nu staat je dus mooi met een kostenpost van een 3 miljoen. misschien dat ze hier eens over na moeten denken.

nogmaals ik veroordeel niemand en in het heetst van de strijd neem je een beslissing die soms verkeerd uit pakt.

ikke

12-08-2010 op 12:28

Syger Homan je bent lekker bezig zeg.
Is een Nederlandse kapitein bij omgekomen die zijn vak gewoon verstond maar door druk van de bevrachter een grote steek heeft laten vallen helaas.
En logisch dat de eigenaar op vakantie was want waren gewoon zijn vrije weken.

Subaru rijder heeft wel gelijk, het is gewoon raar dat je niet bij het bedrijf zelf kan ontgassen.
Er wordt al jaren over gepraat en in het nieuwe ADN is dit ook opgenomen maar helaas houden de belgen dit nieuwe ADN nog altijd tegen.
Wordt tijd dat iedereen wakker wordt en de tankvaart een stuk veiliger wordt.

Tankerboer

12-08-2010 op 09:02

Dat er fouten zijn gemaakt, is duidelijk. Maar hou ontstaan die.

Het is toch belachelijk, dat een tanker die gelost heeft op het RHK. Eerst in ballast naar de rijn vaart .Daar voor anker gaat ontgassen en weer in ballast terug. Naar de laatplaats. Omdat ze daar een schone ontgaste tanker willen hebben.

Dus die olieboeren meten met twee maten. Wanneer ze een schip lossen, leveren ze hem niet schoon op. Wanneer er ééntje moet laden, moet hij schoon voor de kant komen???
Lijkt de drogeladingsvaart wel.

subaru rijder

12-08-2010 op 08:25

En waar staat dat er buitenlandse bemanning aan boord was? En waar staat dat die buitenlandse bemanning besloten heeft te gaan ontgassen op die plek?

12-08-2010 op 00:29

Waar een ieder over praat en niemand over hoor is dat je goed personeel moet hebben. En dat je als eigenaar op vakantie gaat en iemand je droom in 1 seconde de lucht in laat gaan ! Lang leve de buitenlandse bemannigen....Lekker goedkoop hey. 3,225000 euries koste dit geintje. Oostblok/phillepijnen echt onbetaalbaar

Syger Homan

12-08-2010 op 00:12

Nou Nou @leer geld, beetje gezond verstand is ook belangrijk! En dat ontbreekt nog veel te veel!
Maar zolang er mensen met slijptollen aan het werk zijn op tankers die benzine aan het laden zijn, blijf je uitbreiding van regeltjes houden.
Als je er dan wat van zegt, (ik was daar als gast voor reparatie aan boord) hoor je dood leuk : "was toch binnen?" (in woning/verfberging boven de voor machine kamer) met de deur op een kier dat je vanaf dek de vonken ziet vliegen.
Meer mensen zouden in zo'n geval een verkreukeld schip als de Charlotte (ook die heb ik zien liggen toen het middenschip er tussen uit ging) verplicht moeten bekijken, misschien dat de meesten er van leren (die slijptol bemanning in ieder geval niet, heb ik dus ontdekt).

Harm

11-08-2010 op 18:47

Lees hier toch wel een boel mitsen en maren, het is wel duidelijk dat die daar niet mocht ontgassen, en dat er fouten zijn gemaakt, maar veel wordt geconcludeerd met naar alle waarschijnlijkheid van, vindt dit niet gepast tegenover de nabestaanden,het is ook altijd moeilijk vast te stellen hoe een detonatie is gebeurd, een trui of met warm weer je haar kan statische electriciteit veroorzaken.
Vindt het zeker geen pas van de verzekering om de schade niet uit te keren, tenslotte schades ontstaan meestal na een opeenstapeling van feiten die misschien al 10 keer hiervoor zijn gebeurd.
En laten we het niet over veiligheid hebben, in Munster is de kegelplek bij de wasserschutz voor de deur waar een looppad is, ook hier roken mensen vlak naast een benzine tanker.
Laatst lag ik met een benzine tanker in de sluis van Bergershovede, dit is een diepe sluis en het was 35 graden boven nul de damp van benzine was flink te rieken, maakte bij de sluismeester hier een opmerking over, deze vond het vrij normaal, nu ik niet de sluis is 165 mtr en wij samen 160 mtr.
Bedoel maar soms sluipt iets erin en vaak wordt je gewaarschuwd voor het gevaar door dat het net goed gaat, nu niet, nabestaande veel sterkte.

Hagens

11-08-2010 op 15:05

ja een triest verhaal met veel persoonlijk leed.
Hebben we nu te veel of te weinig regels en handhaving? 100% uitsluiten kun je dergelijke ongevallen niet, maar hoe zou het zijn zonder toezicht?

leer geld

11-08-2010 op 13:54