Laatste nieuws:

DEVENTER, 21 juli 2010 10:47

Spookschip bij Werkendam lijkt losse AIS-transponder

Schipper Kris Verschraeghen van het ms Calcit 5 heeft onlangs meerdere malen een AIS spookschip gesignaleerd op de Nieuwe Merwede ter hoogte van Werkendam. Het ging om scheepsposities die werden ontvangen via de AIS-transponder, maar er in werkelijkheid niet waren. ‘Dit kan ontzettend gevaarlijke verkeerssituaties veroorzaken', zegt Verschraeghen.

Gerelateerd nieuws: ‘Binnenvaartbranche zou wel wat actiever klanten kunnen werven'; ‘Het kan niet waar zijn'; Actie Tegengas werkt; Sao-Maï plooit tijdens laden brammen

Meer over: Actueel

Door Tobias Pieffers
Het signaal droeg de identiteit van duwboot Ram, die echt bestaat. ‘Ik kreeg dit signaal binnen ter hoogte van de Beatrixhaven van Werkendam. Ik voer daar overdag en kon dus zien dat het schip er in werkelijkheid niet was. Maar als je hier 's nachts of met slecht zicht vaart is er grote kans dat schippers actie gaan ondernemen op dit signaal, waardoor er gevaarlijke situaties kunnen ontstaan', zegt Verschraeghen.

Installatiefouten en etherpiraterij kunnen AIS onbetrouwbaar maken
‘Signaalafwijking kan grote gevolgen hebben'

Hij zag het signaal voor het eerst op 7 juli. Op zaterdag 10 juli werd het opnieuw waargenomen. Verschraeghen lichtte de bemanning van de RWS 73 in, die hij bij de brug van Gorinchem tegenkwam. ‘Zij zagen het schip ook varen op de AIS en zouden actie ondernemen.'

Er is nog geen klip en klare verklaring voor het incident. Volgens schipper Oscar Schiks van de Ram is tijdelijk AIS-apparatuur op zijn boot geïnstalleerd. Na demontage is de transponder werkend in de showroom van Werkina beland. Maar dat verklaart nog niet waarom de transponder een varend schip liet zien, terwijl het apparaat vast gelokaliseerd was in de showroom.
Rijkswaterstaat was op de hoogte van het spooksignaal, dat zo nu en dan opdook, maar kon niets zeggen over de herkomst ervan of eventuele maatregelen die hiertegen konden worden genomen. ‘We nemen de meldingen, samen met meldingen van andere aard, mee in onze evaluatie van de AIS-proefperiode, waarin het systeem zich nu nog bevindt', zegt woordvoerder Heleen Smit. Tot wanneer de proefperiode, of ‘pilot' loopt is onduidelijk.

Spookschip
Verschraeghen hield het spooksignaal in de gaten om te ontdekken welke route het schip aflegde. ‘Het signaal gaf aan dat de Ram uit de Beatrixhaven in Werkendam kwam en in de afvaart ging. Bij kilometer 962,5 ging de boot rond om vervolgens in de opvaart te gaan tot ongeveer één kilometer beneden de haven van Werkendam. Daarna begon het spelletje opnieuw. Een zeer gevaarlijke situatie.'
Verschraeghen dacht dat het spooksignaal het werk was van een etherpiraat. Hij zegt weinig moeite te hebben met de online publicatie van AIS-gegevens, maar dit soort praktijken gaan volgens hem te ver. ‘Ik vaar al twee jaar met AIS, prima systeem. Maar dit soort zendgedrag is gevaarlijk. Er moeten handhavers voor komen.'

Volgens ingenieur Berry Van der Looij, deskundige op het gebied van RF & AIS, kunnen foutieve AIS-signalen op meerdere manieren ontstaan. Het gaat volgens hem niet alleen om spooksignalen, maar ook om afwijkende signalen, waarbij de verschillen tussen signaal en werkelijkheid honderden meters kunnen bedragen. Het gevaar van een afwijkend signaal is niet minder dan dat van een spookschip. Beide kunnen een schipper namelijk in verwarring brengen.
Van der Looij weet al geruime tijd van de mogelijkheid om dit soort spooksignalen te creëren. Zowel per ongeluk als opzettelijk. ‘Je kunt een schip een virtuele koers laten volgen. Plaats een AIS-transponder, maar zonder GPS-antenne. Stuur hier via een pc een GPS-NMEA-datastream naartoe en de transponder zendt dit uit. Zo krijg je een spookschip.'
Van der Looij zegt dit verschijnsel twee jaar geleden, tijdens zijn opleiding bij ACR en Saab, aan de fabrikanten te hebben gemeld. ‘Er is toen wel notie van genomen, maar men vond dit te ver gezocht.'

Vakbekwaam
Van der Looij voorziet dat veel foutieve signalen zullen ontstaan door onbekwaamheid op de werkvloer bij installatiebedrijven. ‘Installatiefouten komen uiteindelijk bij deze mensen vandaan. Ook bij gecertificeerde bedrijven lopen werknemers die onvoldoende zijn geschoold om succesvol met deze techniek te kunnen werken. Radio Frequency-techniek (RF) is de moeilijkste tak binnen het elektrotechnisch werkveld.'
Kleine foutjes kunnen volgens Van der Looij snel grote gevolgen hebben. Zo kan het invoeren van een verkeerde GPS-datum al een signaalafwijking van 150 meter veroorzaken. Tijdens de installatie moet in de transponder worden aangegeven waar de antenne zich aan boord bevindt. En dit wordt volgens Van der Looij vaak achterwege gelaten. Als dit niet wordt ingevuld kiest het systeem een willekeurige plek in het schip. Op een 110-meterschip kan dit dus al een signaalafwijking van zo'n 110 meter veroorzaken.
Van der Looij zegt dat het gebruik van AIS alleen zinvol is als het systeem correct en volledig is aangesloten, de antennes goed zijn geplaatst, de statische en dynamische parameters volledig zijn ingevuld en het systeem is aangesloten op het Ecdis-kaartsysteem. Hij zegt dat AIS het betrouwbaarst is in combinatie met Radaroverlay als controle.

Eigen verantwoordelijkheid
Daarnaast is het belangrijk dat schippers het systeem correct gebruiken. ‘In 90% van de gevallen worden de parameterlijsten niet volledig ingevuld. Naast het AIS-nummer, MMSI-nummer en callsign, moeten ook de scheepsnaam, afmetingen van het schip, de diepgang en het Europanummer worden ingevuld', zegt Van der Looij.
Projectleider Nick van Haag van Bureau Telematica Binnenvaart (BTB) schrikt niet van de storingen die zich voordoen. ‘We zitten in een proefperiode en moeten de ervaringen die we nu opdoen gebruiken om de nadelen van het systeem weg te werken.'

Van Haag zegt dat het ook goed mogelijk is dat de storingen afkomstig zijn van de GPS-antenne van de AIS-transponder. Hier haalt AIS namelijk zijn positie vandaan. ‘Het GPS-systeem is in de binnenvaart onderhevig aan atmosferische en geografische verstoringen. Er moet nog een goede radiogolf-infrastructuur op de wal en langs vaarwegen komen en daar wordt nu aan gewerkt.'
Deze theorie verklaart waarom er in de zeevaart minder problemen ondervonden worden met AIS. ‘Op zee heeft men een goede "line of sight" en weinig geografische vervorming.'

Antwoord
Begin juli schreven zes gecertificeerde bedrijven, waaronder ACR Electronics Europe, een brandbrief aan Rijkswaterstaat en IVW Scheepvaart, met het verzoek onmiddellijk actie te ondernemen tegen niet-gecertificeerde bedrijven die AIS-transponders inbouwen.
Rijkswaterstaat handelt deze brief af, maar wil daar niet in de krant op vooruit lopen. De controle van juiste installatie van AIS-systemen aan boord is de verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat. Indien het spooksignaal bij Werkendam afkomstig zou zijn van een etherpiraat, dan komt de verantwoordelijkheid bij Agentschap Telecom te liggen. Ook Agentschap Telecom is de zaak momenteel aan het onderzoeken.

MMSI-nummer

DEVENTER
Agentschap Telecom doet een oproep aan alle schippers om een MMSI-nummer aan te vragen. Dit nummer is nodig om een AIS te laten installeren.

Aanvragen van het nummer kan op drie manieren. Schippers kunnen bij Agentschap Telecom online een nummer activeren. Voorwaarde hiervoor is dat u een registratie als maritieme frequentiegebruiker heeft. Er kan dan worden ingelogd met een gebruikersnaam en wachtwoord (deze heeft u in uw bezit).
Ook voor registratie op naam van een persoon, kan online een nummer worden geactiveerd. Hier is wel een DigiD (digitale handtekening) voor nodig. Deze is aan te vragen via http://www.digid.nl/
Aanvraag van een MMSI-nummer kan ook schriftelijk gebeuren bij Agentschap Telecom, postbus 450, 9700 AL Groningen, of via email: agentschaptelecom@at-ez.nl

e-mailen printen

Reacties (33)

Getuigt de schipper alleen van slecht vakmanschap,
het niet correct gebruiken van zijn bedienings certificaat, dat hij niet op de hoogte is wat er in de CCR regelementering in staat. Het is dus een domme vraag "buurman ik zie u niet op AIS?"

Berry AIS & RF adviser

31-07-2010 op 11:04

al dat gezeur over het ais.
roepen ze me vorige week op:buurman ik kan je niet zien op ais!!!
nou collega moet ik wel ais hebben.
en zolang ik het af kan houden blijft die rotzooi weg.
in de zeevaart werkt het alleen goed met internet met de schotel

noorden

27-07-2010 op 09:08

Een scheepnaam is niet heilig het is ook maar een fantasie naam, er zijn schepen met dezelfde naam, waarom niet de callsign gebruiken, (bestaande uit prefix door ITU bepaald (ff googelen lijsten genoeg)(3 eerste tekens. PA(A) t/m PI(Z) voor NL, ON(A), t/m OT(Z) voor BE) 3de Prefix teken wordt in NL en BE niet gebruikt) uit deze reeks mogen de lokale overheden wel kiezen) en een suffix (door lokale overheden AT BIPT te bepalen hierin komt de ITU niet in tussen).Callsign (prefix-suffix) dit format maakt ieder callsign wereldwijd uniek. Dit gelt ook voor MMSI bestaat uit 9cijfers
MID123456 MID is landgebonden MID NL 244-246 MID BE 205 er zijn 2 uitzonderingen nl a: 00MID1234 kust/walstations b: 0MID12345 dit zijn schepen die in reeks een MMSI nr hebben verkregen
vb 002050001 is is dus een kust/walstation in belgie; op AIS valt meestal de eerte 0 of 00 weg zodat het MMSI korter lijkt dus op ecdis begint het dus met MID. Veel erkende installateurs zijn van dit format niet op de hoogte en kiezen zelf maar wat. (bezitten zij een maritiem bedienings certificaat? Hebben zij hun transponder wel al aangemeld AT BIPT? met als doel vaste (demo/on air reclame)opstelling aan wal?) Hiervoor zal men GEEN vergunnig (AT) voor kunnen verkrijgen.
Voor navigatie doeleinden mag men het callsign ook gebruiken maar het grote gevaar is dat de meeste schippers hun callsign niet kennen. Als ik er om vraag moet men eerst de vergunning naar boven halen (soms duurt dan wel tot een half uur). Dit is een kwalijkelijk zaak. Roepnaam moet zonder twijfel onmiddellijk genoemt kunnen worden alsook het internationaal spellings alphabet gekent.

´73 ON4KKP
AIS@ON4KKP.BE

Berry AIS & RF Adviser

25-07-2010 op 11:36

Kortom samengevat:

Vertrouw op uw eigen ogen, oren en eventueel Radar de rest van de nautische hulpmiddilen zijn een aardige aanvulling op deze.

En bij melden over de VHF altijd je scheepsnaam gebruiken dit voorkomt ook veel verwarring.

Marten

Marten

25-07-2010 op 09:24

Beste binnenvaartschippers,
Ik ben hogelijk verbaast over het feit dat een aantal van u het nut van AIS niet ziet. De techniek is inmiddels behoorlijk uit ontwikkeld en vrijwel storingsvrij. Wat hier gebeurd is komt echt niet voort uit valse echo's of dergelijke onzin. Hier is duidelijk iemand bezig geweest bewust valse AIS data op de transponder te zetten, en dat is degene die de transponder op het moment van de transmissie in zijn bezit had. Voor zover ik heb begrijp was dat Werkina. Als dat zo is zal men daar de dader moeten zoeken.
De reactie van Berry AIS & RF adviser geeft mijns insziens correct weer wat er gebeurd is.
Iemand heeft gewoon de AIS transponder met valse GPS data gevoed, waarschijnlijk om de apparatuur te demonstreren aan een geïnteresseerde.

Ger

23-07-2010 op 17:34

zal het dan toch waar zijn dat het niet pluis is bij werkendam , er staat immers in het boek in het laatst der dagen zult gij vreemde gezichten zien , het begint er toch aardig op te lijken , gezien de kranten koppen .

b.v.nes

23-07-2010 op 14:38

Koop een tomtom heb ik nooit problemen mee, ahhaah.
En dan nog kijk ik zelf inplaats van blind in te gaan bij de volgende rotonde linksaf.
Allemaal heel mooi en fijn die nieuwe techniek, maar zelf kijken en waarnemen blijf een kunst.

Hans

23-07-2010 op 08:48

Op het journaal hadden ze het over een spookschip op de radar, en niet op de tresco.. Het nieuws van tegenwoordig..

Robert

23-07-2010 op 08:19

mischien is het wel een onderzeeer..die testen doet in `t diepst geheim

kees

22-07-2010 op 21:35

Mijnziens als deskundige zou het volgend gebeurt kunnen zijn: Werkina heeft AIS test gedaan op de Ram, tijdens die test zal men daar zal ook de GPS data gelogt tijdens de proefvaart, In de schowroom zal hij deze GPS data aangesloten hebben op een transponter, (Waarbij de vergissing gemaakt om de transponder ipv op deen dummyload op een echte antenne), niet wetend dat dit signaal niet alleen op de Ecdis kaart in de schowroom maar ook op de ecdis van alle schippers binnen de rijkwijke van de zijn antenne. Afhankelijk van de plaats antenne kan dit tot wel 50km rondom het bedrijf te zien zijn geweest. Ik neem aan dat dit niet de bedoeling was, verder getuigd dit wel van niet weten waar men mee bezig is. Verder had de transponder zowie zo niet op antenne werkend mogen zijn daar ik niet verwacht dat men daar een vergunning voor heeft. De overheid zou ik zeer voorzichting met het uitgeven van vergunning omtrend dat.
Indien er handhaving was geweest was dit ook nooit gebeurt geweest natuurlijk.
Jammer dat met zo in de negatieve belangstelling komt natuurlijk als Erkend CCR gecertificeerd bedrijf.

Blijft de vraag waarom was deze test noodzakelijk? misschien dat zij zelf met een verklaring komen.

Berry AIS en RF Adviser

AIS@ON4KKP.BE

We blijven allemaal mensen natuurlijk.

Berry AIS & RF adviser

22-07-2010 op 14:16

@ Edwin:

Oren en ogen veel betrouwbaarder?
Vroeger ja, tegenwoordig staan de oren op VHF 77 ipv een blokkanaal of VHF 10, en de ogen op de 42" plasma televisie.........

Peter

22-07-2010 op 10:46

Op 28 Juni zijn wij om 21.30 op de ankerplaats tegen over werkendam gaan liggen.
Toen we alles aan het uitschaken waren zagen wij een AIS signaal op de radar en kaart maar geen schip. Het ging vanaf de haven in de afvaart.

P Ketelaar

22-07-2010 op 10:33

AIS.
levensgevaarlijk.
oren en ogen veel betrouwbaarder.

edwin

21-07-2010 op 19:10

@ Martijn
Onder dat motto varen ze tegenwoordig naar Sneek volgens mij.

Another Brother

21-07-2010 op 16:54

Nu vraag ik me toch af hoe alle schippers die hier commentaar geven tot 2 jaar geleden gevaren hebben? Hoe kwamen jullie allemaal de haven uitvaren voordat er AIS aan boord was? Ogen dicht, pook aan dek en op goed geluk?

Martijn

21-07-2010 op 16:04

hé Duh,

hoelang moet ik dan blijven wachten?

Peter

21-07-2010 op 15:47

Dat spooksignaal is vast van een weggelopen Filippijn uit de Werkendamse haven die een transponder gejat heeft om z'n loon te compenseren.

Big Brother

21-07-2010 op 15:37

Hans, je slaat de spijker op z,n kop!
Dit is nu het hele probleem, als je niet zeker weet wat er om het hoekje vaart moet je gewoon wachten. Er zijn dadelijk ook vaarweggebruikers zonder AIS. bijv. pleziervaart of een gebruiker met een defecte AIS. Wat ga je dan vertellen bij een aanvaring? Ik heb geen schuld omdat ik de ander niet op de AIS gezien heb?
Alles heeft zijn grenzen en het is de mens die het in handen heeft en er mee om moet gaan. Als je een haven uitkomt moet je een uitkijk voorop hebben, maar dit doet niemand meer omdat we zo verwend zijn. En ik ook!
wat keuring betreft is het een verwijzing naar het belachelijke verhaal hierboven, dat een "erkend" installateur inbouwd is geen garantie dat het morgen ook nog werkt.

Voor de zeevaart heeft de IMO regelgeving gemaakt dat je AIS niet mag gebruiken als nav middel om te plotten bv., hier zijn al ongelukken gebeurd door oneigelijk gebruik.

Duh!

21-07-2010 op 15:15

Hans, als jij zo vaart, dan kan je beter in de haven blijven!!!!Met of zonder AIS!!!

roosje

21-07-2010 op 14:51

@Duh! 21-07-2010 op 11:18
'Je ziet regelmatig spook signalen of AIS targets die 500m of meer uit de pas lopen. Live with it!

Het is een hulpmiddel en geen navigatiemiddel!'

Dit is een kwalijke zaak mocht deze bewering waar zijn. Een target dat 500 m uit de pas loopt is bij de binnenvaart voor hulpmiddelen ontoelaatbaar. Een hulpmiddel met een afwijking van een halve kilometer of meer is geen hulpmiddel te noemen.

henriette

21-07-2010 op 14:18

aan duh,

Elk jaar weer keuren is ook zinloos, wat vandaag goed is kan morgen kapot zijn, kost alleen weer extra keurings-geld leuk voor installateurs die jij zo netjes betiteld.

hans

21-07-2010 op 12:12

Hulpmiddel of niet, als je een ais-melding ziet en buiten of op radar niet ga je toch twijfelen!
Daarnaast heb ik steeds gelezen dat ais zooo handig is om om een hoekje te kunnen kijken!
En dát kan een radar niet, dus moet ik wel op ais kunnen vertrouwen, want je kunt het ook omdraaien:
Ik hoor geen schip op de marifoon (staat zacht ofzo bij de buurman) ik zie niks op ais (achter het hoekje)
Radar kan niet om de hoek kijken , dus ik vaar ( voorzichtig) de haven uit en..... klats-boem!!

hans

21-07-2010 op 12:07

I see , I see ..........."THE FLYING DUTCHMAN "

ik bibber nu al.

Wie wordt de volgende die ik ga zien op mijn AIS transponder???

angsthaas

21-07-2010 op 12:01

Maandag, 12 juli, hebben we hetzelfde fenomeen gezien, maar lager op de Nieuwe Merwede, terhoogte van Dubbeldam. Dit kan volgens mij niet zomaar toevallig gebeuren. De target van het zogenaamde spookschip volgt precies de vaarroute, enkel de snelheid komt niet overéén met de realiteit. Wanneer dit voor de eerste keer op 7 juli werd waargenomen vind ik het toch een beetje nalatig dat het op 12 juli terug te zien is . Of is hier toch echt een professional bezig. AIS kan wel een hulpmiddel zijn maar hoef toch niet misbruikt te worden.

21-07-2010 op 11:59

Misschien ook wel een beetje stemmingmakerij door bepaalde installateurs die tot de ondekking komen dat hun product een beetje duur uitvalt t.o.v. de concurrent.

Zandstra

21-07-2010 op 11:59

Lol!
Zijn marifooninstallaties gekeurd dan?
Is de radar gekeurd?
Is de piloot gekeurd?
over de rest zullen we het maar niet hebben..

Typegoedkeur heeft het allemaal maar ik nog nooit op enig binnenschip een jaarlijks keurings certificaat van radio, radar of watvoor nav. apparatuur dan ook gezien.
DIT zou geregeld moeten worden en niet het gejank van installateurs die hun centjes mislopen!

En lulletjes zoals u zijn een groter risico voor aanvaring doordat ze hun onkunde/onbekwaamheid compenseren met hulpmiddelen!

Duh!

21-07-2010 op 11:54

AIS is idd een hulpmiddel en je gebruikt het, maar je vertrouwt er niet blindelings op. Je hebt toch een radar waar je op kijkt in dichte mist of in de nacht? Zie je een contact, dan loop je naar de AIS en kijk je welke het is en niet andersom.
Vergeet ook niet dat er een standaard fout in zit, want hoe je het went of keert, de CPA wordt gegeven op de antenne en niet op de daadwerkelijk dichtste naderingsafstand, dat verscheelt per schip, maar dan kan het dus al snel een 100 meter schelen op een kruisende koers.
Snap al niet wat je in de binnenvaart met zo'n ding moet.

Martijn

21-07-2010 op 11:52

SPOOKSCHIP!????????
KOLDER!! JE MOET TOCH ERGENS IN DEZE WARME LOME ZOMER JE KRANT MEE VOL KRIJGEN!! DAN MAAR MET LARI!

andrea

21-07-2010 op 11:50

AIS is een hulpmiddel!!!
Vertrouw er niet op, wij varen weleens te berg en dan blijft hij halverwege gewoon ergens hangen!!
En wij varen dan echt door....
Het hele systeem is nog niet af, en als je het hebt, LEUK! Het wordt verplicht, maar het blijft een HULPMIDDEL! tjonge dat gezeur over dat AIS..... we moeten toch ergens onze tijd mee vullen....!

roosje

21-07-2010 op 11:48

Ik vind ook dat dergelijke verhalen schromelijk overdreven en opgeblazen worden. Zoals eerder geschreven is de AIS een hulpmiddel en geen navigatiemiddel. Dat is een elektronische kaart zoals veel mensen aan boord hebben ook niet. OOk dat is een hulpmiddel en geen navigatie-instrument. De krant weet er weer een "sappig" verhaal van te maken. Stemmingmakerij.

D. Savelkoul

21-07-2010 op 11:37

Een aantal jaren geleden heb ik hetzelfde mee gemaakt op de Westerschelde voor de Sloehaven. Daar was ook een schip zichtbaar met een AIS signaal. Later bleek dat zeeschip in het dok te liggen in de Sloehaven. Na uitzetten van de AIS verdween de echo. Destijds werd gezegd dat het signaal een afwijking kreeg door de hal waarin het schip lag.

H. Bergsma

21-07-2010 op 11:36

en als je nu daadwerkerlijk een aanvaring krijgt in dichte mist, wat dan? lulletjes als jij laten het er maar op aan komen? niet goed bezig alle hulpmiddelen die ze toelaten en gecertificeerd hebben zijn toch dingen om serieus te nemen.

shipper

21-07-2010 op 11:29

Wanneer stopt dit simpele gelul over AIS nou een keer, in de zeevaart is het al jaren in gebruik en ja als je TV zit te kijken en niet op je radar of naar buiten kan je wel eens verrast worden.

Je ziet regelmatig spook signalen of AIS targets die 500m of meer uit de pas lopen. Live with it!

Het is een hulpmiddel en geen navigatiemiddel!

Duh!

21-07-2010 op 11:18