Zorgen over uitbesteding inspecties

De overheid moet zorgvuldig omgaan met de verdere uitbesteding van maritieme inspecties aan marktpartijen. De maritieme brancheorganisaties vrezen dat uitbesteding leidt tot hogere kosten, slechtere belangenbehartiging, nadelige wet- en regelgeving en meer inspectiedruk. Ze roepen daarom het toekomstige kabinet in een schrijven op niet met de botte bijl te bezuinigen en terughoudend te zijn met uitbesteden.

Door Erik van Huizen
Volgens Kantoor Binnenvaart, het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart (CBRB), de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR), Scheepsbouw Nederland en de Vereniging voor Beroepschartervaart (BBZ) zijn de maritieme bedrijven sterk afhankelijk van kundige, effectieve en goed functionerende overheidsinspecties.

• Brancheorganisaties richten zich tot toekomstig kabinet

• ‘Aantal inspecties kan omlaag' 

Met de afstoting van taken naar de markt vrezen de organisaties onder meer dat de belangenbehartiging in het gedrang komt. De maritieme sector is sterk internationaal georiënteerd en voor de belangenbehartiging van bijvoorbeeld de binnen- en kustvaart is daarom een forse inzet van de Nederlandse overheid in internationaal overleg nodig. Ook de inspectiediensten zitten vaak bij die overleggen voor de technische invulling van op hoofdlijnen overeengekomen regelgeving.

Nadelig
De organisaties verwachten dat uitbesteding van overheidstaken weliswaar leidt tot minder ambtenaren, maar niet tot minder belasting voor ondernemers. De uitholling van het aantal fte's (voltijdbanen) bij overheidsinspecties en het daarmee gepaard gaande kennisverlies kunnen bijvoorbeeld leiden tot internationale wet- en regelgeving die nadelig is voor Nederlandse ondernemers.

Behalve met kennisverlies bij de overheid, vanwege de grotere afstand tot de praktijk, krijgen ondernemers ook te maken met het hogere BTW-tarief van 19%. Niet iedere ondernemer kan dit altijd doorberekenen. Afname van de overheidsrol betekent in buitenlandse havens ook meer inspectiedruk voor Nederlandse schepen.
Ook zien de organisaties de tendens in internationale regelgeving dat bepaalde taken verplicht door de overheid moeten worden uitgevoerd. Hierdoor bestaat de kans dat taken later weer terug moeten naar de overheid.

Gericht inspecteren
Volgens de brancheorganisaties bieden de noodzakelijke bezuinigingen om de overheidsfinanciën weer op orde te brengen ook kansen om te komen tot stroomlijning en afstemming tussen overheidsdiensten. Ze zien mogelijkheden het aantal inspecties te verminderen door ze te baseren op een risicoprofiel van een ondernemer en zijn schepen in plaats van op een absoluut aantal te inspecteren schepen of bedrijven. Goede ondernemers worden hierdoor beloond, ondernemers die het minder nauw nemen met de regelgeving krijgen een hogere inspectiedruk. Dit betekent dat de overheid de schaarse inspectiecapaciteit gericht kan inzetten.

Goede inspecteurs
De brancheorganisaties doen nog een aantal andere voorstellen om de efficiency te vergroten. Zo moeten de inspecties aan boord van binnenvaart- en zeeschepen door goed opgeleide en geïnformeerde inspecteurs worden gedaan die zoveel mogelijk soorten inspecties kunnen uitvoeren. Nu komen nog geregeld negen verschillende inspecteurs aan boord van een zeeschip. Die stellen vaak dezelfde vragen.

Ook moet er meer ruimte komen voor doelregelgeving in plaats van regelgeving die de ondernemer precies voorschrijft wat hij in welke situatie moet doen. Dit voorkomt het steeds maar weer opstellen van nieuwe regeltjes, zonder dat oudere regelgeving wordt geschrapt. Dit leidt tot onduidelijkheden voor ondernemers en veel discussies met inspectiediensten.
Verder moet het mogelijk zijn informatie tussen ondernemer en inspectiedienst digitaal uit te wisselen, zodat toezicht niet steeds aan boord hoeft plaats te vinden. Voorop moet staan dat maatregelen niet tot lastenverzwaring voor de ondernemer mogen leiden.