Instroom nautisch onderwijs te laag

Er is een groot gebrek aan jong talent in de scheepvaartsector. Tineke Netelenbos, voorzitter van zowel de KVNR als de Taskforce Arbeidsmarkt Zeevarenden (TAZ), wijt dit gebrek aan onbekendheid met het beroep. Zowel in de zee- als binnenvaart werken verschillende organisaties en bedrijven samen om het varende beroep weer onder de aandacht van jongeren te brengen.

Op Zeebenengezocht.nl pogen KVNR en Taskforce Arbeidsmarkt Zeevarenden (TAZ) de bekendheid van het zeevarend beroep te verhogen.

1/2

Gerelateerd nieuws

Actie Tegengas werkt

Binnenvaart bij SGP op 2 maart

Scheepvaart ook in flink deel Duitsland in greep van het ijs

Sluizen Terneuzen breken record

Meer over

Actueel

Door Tobias Pieffers
Volgens Netelenbos is de instroom van jonge zeevarenden al geruime tijd niet voldoende om de uitstroom op te vangen. Hierdoor neemt het aantal Nederlandse zeevarenden af. Dit is niet alleen slecht voor de zeevaart, maar voor het gehele Nederlandse maritieme cluster. Veel zeevarenden zetten hun carrière, na hun actieve vaarperiode, namelijk door in het maritieme cluster aan wal. Volgens het KVNR is dit cluster goed voor ongeveer 3% van het bruto nationaal product.

• Maritieme organisaties promoten nautisch onderwijs

• Netelenbos: ‘Kinderen moeten weer kapitein willen worden' 

‘Er zijn nu ongeveer 2000 studenten binnen het nautisch onderwijs. Wij vinden dat dat niet genoeg is. Wij willen dat meer jeugd kiest voor een nautische opleiding', zegt Netelenbos.

Taskforce
TAZ is een initiatief van de KVNR en de maritieme vakorganisatie Nautilus NL. Samen met partners STC Group en de Nederlandse Vereniging van Kapiteins ter Koopvaardij (NVKK) werken zij onder andere aan een betere instroom richting de nautische onderwijsinstellingen. De organisatie is echter niets nieuws. Zij ging in september 2007 al van start.

TAZ heeft verschillende projecten opgestart om het varende beroep weer bekendheid te geven. Dit doen zij niet alleen onder de oudere jeugd maar ook onder de hele jonge. Zo hebben zij bijvoorbeeld het project 'Zeebenen in de klas', waarbij actieve en oud-zeevarenden langs de basisscholen reizen om daar voorlichting te geven over het beroep. Door middel van het vertellen van zeemansverhalen, het laten zien van filmpjes en het spelen van zeevaart gerelateerde spellen proberen zij het beroep weer heroïsch te maken. ‘Jonge kinderen noemen vaak beroepen als piloot, brandweerman of dokter als je ze vraagt wat ze willen worden. Wij willen dat kapitein ook weer in dat rijtje voorkomt', verklaart Netelenbos. Het project heeft in de drie noordelijke provincies proefgedraaid, maar vanwege succes wil de KVNR dit nu landelijk gaan uitrollen.

Kennismakingsstage
Een ander project is het 'meevaarprogramma' dat zich richt op leerlingen uit het middelbaar onderwijs. Voor de jongeren tot 16 jaar organiseert de KVNR kennismakingsstages aan boord van zeil- en leerschip de Eendracht. Jongeren van 16 jaar en ouder mogen één tot twee weken meevaren op een koopvaardijschip.
‘Op die manier komen deze jongeren echt in aanraking met het beroep en kunnen zij beter bepalen of dit iets voor hen is. Hopelijk draagt dit dan ook bij aan minder uitval van jonge zeevarenden wanneer zij met hun nieuwe beroep beginnen', aldus Netelenbos. De projecten worden deels door Verkeer en Waterstaat en deels door de Onderwijs & Ontwikkeling-fondsen van de koopvaardij gefinancieerd.

Volgens Netelenbos reageren veel jongeren positief op het project. Het project werd vorig jaar geopperd en opgestart, maar moest vanwege de snel toenemende hoeveelheid aanmeldingen (100) worden stopgezet om eerst deze jongeren te plaatsen. Nu deze plaatsingen beginnen te lopen, gaat de website weer open en kunnen meer jongeren zich aanmelden.
Om jongeren en afgestudeerden zekerheid te bieden, hebben de Nederlandse reders een stage- en baangarantie afgegeven voor jongeren die kiezen voor een opleiding in de zeescheepvaart. Dit betekent dat, zelfs in de tijd van economische recessie, je gegarandeerd 'aan de bak kunt'.

Ook in de binnenvaart
Ook in de binnenvaart zien de betrokken organisaties problemen met de instroom van nieuwe leerlingen. Han van Roozendaal, van Onderwijs Centrum Binnenvaart, ziet het vmbo als de grote zorg. ‘Vooral op het vmbo zien we dat de instroom minder is dan voorgaande jaren. We zien dat breed over de gehele techniekstroom van het vmbo. En dus ook bij de binnenvaart. De mbo-instroom blijft wel op peil, hoewel dit in relatie tot de vraag van de branche ook nog te laag is', verklaart Van Roozendaal.
‘Om de instroom te bevorderen zijn we een 'commercialspotje' gestart op de landelijke televisie. Verder ondersteunen wij de open dagen van de verschillende scholen en werken we veel samen met Nederland Maritiem Land."
Het OCB heeft vorige maand samen met verschillende werkgevers- en werknemersorganisatie en het nautisch onderwijs een intentieverklaring getekend waarin zij afgesproken hebben om elkaar te ondersteunen in het promoten en verbeteren van de opleidingen.

Ook volgens Chris ten Hoopen, hoofd marketing en pr bij het Scheepvaart en Transport College (STC) , is onbekendheid met het beroep het grootste probleem in de keuze voor een nautische opleiding. De STC Group, waarvan het Scheepvaart en Transport College onderdeel is, representeert het nautisch onderwijs in de TAZ. Naast ondersteuning van de hieruit voortkomende projecten heeft het STC ook eigen initiatieven opgezet om scholieren te werven. Ten Hoopen vertelt dat zij zich in deze eigen initiatieven op specifieke doelgroepen richten, zoals meisjes en leden van zeilscholen en waterscouting. Het STC veronderstelt dat jongeren die zich met dergelijke watergebonden activiteiten bezighouden, wellicht hier ook  hun beroep van willen maken. Het STC biedt zowel zee- als binnenvaartopleidingen.

Ten Hoopen merkt momenteel een stijgende tendens in het aantal jaarlijkse aanmeldingen. ‘Een deel van de scholen ervaart inderdaad een daling in het aantal aanmeldingen, maar wij doen het goed.' Hij durft niet te zeggen of dit allemaal aan de promotie van de opleidingen ligt, maar denkt wel dat het een rol speelt.