Rijk stelt nieuwe sluizen uit

De ministerraad heeft begin juni op voorstel van demissionair minister Eurlings van Verkeer en Waterstaat 100 miljoen euro uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) vrijgemaakt voor de aanpak van knelpunten in het verkeerssysteem voor de binnenvaart op hoofdvaarwegen. Een reeks maatregelen moet voorkomen dat, als gevolg van een toenemende ‘I/C ratio' (verhouding Intensiteit/Capaciteit van sluizen) de scheepvaart teveel hinder krijgt van de beperkte schutcapaciteit, met name op het traject Rotterdam-Antwerpen. In de praktijk moeten de maatregelen leiden tot kortere wachttijden en uitstel van overheidsinvesteringen in nieuwe sluizen.

Overzicht van de verhoudingen intensiteit/capaciteit (I/C) van geselecteerde sluizen voor een maatgevende maand in het Scheldegebied, voor 2020 berekend door onderzoekinstituut ECORYS.

1/2

Gerelateerd nieuws

IJsgang: Rijkswaterstaat opent stuwen in Neder-Rijn en Lek

Uitbreiding vaarverbod Friesland

Sluizen Terneuzen breken record

VT worstelt zich een plek in Panama

Meer over

Actueel

Door Dirk van der Meulen
Het geld was gereserveerd bij de formatie van het laatste kabinet Balkenende. Plannen voor de besteding waren er al langer; voormalig staatssecretaris Huizinga kwam er in 2007 al mee in haar binnenvaartbeleidsbrief ‘Varen voor een vitale economie'. Dat het geld niet eerder vrijkwam had te maken met gebrekkig geformuleerde voorstellen, die naar verluidt in de opvattingen van het kabinet onvoldoende blijk gaven van de betrokkenheid van het bedrijfsleven. Door de gebrekkige onderbouwing zijn twee eerdere pogingen gestrand, de laatste was succesvol.

• Eurlings regelt geld voor plannen uit 2007

• Kabinet maakt 100 miljoen euro vrij voor versterking binnenvaart 

De nieuwe voorstellen, verwoord in het rapport ‘Impuls Dynamisch Verkeersmanagement Vaarwegen' van maart 2010, voldoen aan de FES-criteria. Bureau Telematica Binnenvaart (BTB) is daarin genoemd als een van de ondersteunende partijen, naast onder meer Havenbedrijf Rotterdam, Deltalinqs (havenondernemers), containeroverslagbedrijf ECT, onderzoeksinstituut Marin en de Belgische vaarwegbeheerders NV De Scheepvaart en Waterwegen en Zeekanaal NV.

Het rapport becijfert het geraamde effect van alle maatregelen tussen de 14 en 39 miljoen euro. Dit bedrag is opgebouwd uit een reductie van de wachttijden en uitstel van investeringen in extra sluiscapaciteit. Daarnaast zijn er de niet in geld uit te drukken voordelen, zoals het aantrekkelijker worden van containervervoer over water, een lichte versterking van de concurrentiepositie van de Rotterdamse haven ten opzichte van concurrenten in de Hamburg-Le Havre range, en ‘maatschappelijke baten'. Nog niet in te schatten zijn effecten van kennismaatregelen die bijdragen aan een beter functioneren van de totale logistieke keten.

Tweede Maasvlakte

De investering van 100 miljoen euro is volgens Eurlings ondermeer nodig omdat door de aanleg van de Tweede Maasvlakte de behoefte aan goede en betrouwbare achterlandverbindingen verder toeneemt. Er wordt geïnvesteerd in verbetering van de actuele verkeersinformatie, betere benutting van de capaciteit van sluizen door sluisplanning en in snellere afhandeling van incidenten. Zo worden als onderdeel van het investeringspakket alle 120 rijksvaartuigen voorzien van een nieuw communicatiesysteem.
Het maatregelenpakket is volgens Verkeer en Waterstaat samen met partners in de logistieke keten (Havenbedrijf Rotterdam, marktpartijen in binnenvaart en havenbedrijfsleven, en de Vlaamse overheid) uitgewerkt om de verwachte groei van de binnenvaart aan te kunnen.

Zonder structurele verbeteringen kunnen de wachttijden in havens en op vaarwegen oplopen en zou het goederenvervoer zich - tegen de wens van het kabinet - van het water terug kunnen verplaatsen naar de weg. Daarnaast wordt bij de uitgifte van concessies aan operators van containerterminals op de Tweede Maasvlakte door het Havenbedrijf Rotterdam geëist dat 45% van de goederen via de binnenvaart wordt afgevoerd.

Knooppunt
Nederland is een internationaal knooppunt voor het vervoer over water, stelt minister Eurlings. Investeringen in het verkeerssysteem zijn nodig om de groei in mobiliteit van goederen op te vangen en daarmee de toekomstige economische ontwikkeling mogelijk te maken. In de komende jaren wordt het pakket aan maatregelen gerealiseerd. De eerste resultaten van de 100 miljoen euro zullen merkbaar zijn bij de opening van de Tweede Maasvlakte in 2013, verwacht Eurlings.

Maatregelen en effecten

Maatregel 1
Ontwikkeling en bouw van een nieuwe informatiedienst ter ondersteuning van het verkeersmanagement.
Effect: beter benutten van de infrastructuur, verbeterde afhandeling incidenten en kwalitatief hoogwaardige basisinformatie. Benodigd budget: 20 miljoen euro. Planning: 2010-2013.

Maatregel 2
Informatiediensten op de schepen van de Rijksrederij.
Effect: adequaat afhandelen incidenten en beperken vervolgschade, stroomlijnen handhaving. Benodigd budget: 10 miljoen euro. Planning: 2011-2013.

Maatregel 3
Pilot ‘Verkeersmanagement van Morgen'.
Effect: betere doorstroming en benutting van de infrastructuur en minder congestie. Benodigd budget: 10 miljoen euro. Planning: 2011-2013.

Maatregel 4
Realiseren één meldpunt ten behoeve van de haven- en vaarwegbeheerders (SPOC).
Effect: verminderen administratieve lasten, kwalitatief hoogwaardige gestandaardiseerde informatie. Benodigd budget: 2 miljoen euro. Planning: 2010-2012.

Maatregel 5
Ontwikkelen Single Window.
Effect: betrouwbare reistijden door betere planning. Benodigd budget: 10 miljoen euro. Planning: 2011-2013.

Maatregel 6
Oprichten van Strategisch Samenwerkingsberaad.
Effect: snel inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Benodigd budget: PM (later in te vullen). Planning: start 2010.

Maatregel 7
Verbreding publieke deel van het Port Community System tot nationaal logistiek platform.
Effect: snel inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Benodigd budget: 10 miljoen euro. Planning: start 2010-2013.

Maatregel 8
Impuls Verkeer en Transport Management.
Effect: snel inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Benodigd budget: 5 miljoen euro. Planning: start 2010-2013.

Maatregel 9
Zorg voor een betere bereikbaarheid van logistieke knooppunten.
Effect: ontlasten van A15 en meer transport via binnenvaart. Benodigd budget: 10 miljoen euro. Planning: start 2010-2013.

Maatregel 10
Opstellen onderzoeksprogramma.
Effect: gedeeld beeld over het uit te voeren onderzoek en inzicht in organisatorische en financiële structuur. Benodigd budget: 0,5 miljoen euro. Planning: najaar 2010.

Maatregel 11
Uitvoeren onderzoek en praktijkproef ‘systeem innovatie'.
Effect: inzicht in sturingsmechanismen en randvoorwaarden om systeem innovatie te realiseren. Benodigd budget: 5 miljoen euro. Planning  2011-2012.

Maatregel 12
Evaluatie en implementatiestrategie.
Effect: implementatie strategie en inzicht in kosten en baten gerelateerd aan de implementatie. Benodigd budget: 0,5 miljoen euro. Planning: eerste helft 2013.

Schuttevaer-directeur: ‘Toerbeurt vasthouden'

ROTTERDAM
‘Je had er ook een sluis voor kunnen bouwen, maar op zich is het best goed dat Rijkswaterstaat in deze tijd 100 miljoen weet binnen te halen', zegt directeur Kees de Vries van Koninklijke Schuttevaer in reactie op Eurlings' besteding van de 100 miljoen euro uit FES-gelden.

De nautisch-technische belangenorganisatie was niet direct betrokken bij het voorstel voor de besteding. De Vries kende begin deze week het rapport ‘Impuls Dynamisch Verkeersmanagement Vaarwegen' nog niet en zal als het nodig is proberen het alsnog in de goede richting te sturen.

‘Wij houden vast aan de keiharde randvoorwaarde, die onlangs nog weer tijdens ons congres door de leden werd bevestigd, dat niet mag worden ingegrepen in de toerbeurt bij sluizen', zegt De Vries. ‘Maar het is prima te werken aan betere informatieverschaffing, zolang er maar winst te behalen is.'

Koninklijke Schuttevaer is realistisch genoeg, volgens de directeur. ‘Wij zouden het liefst 10 nieuwe sluizen bouwen, maar dat kost een miljard euro en dat miljard krijg je niet. Als je dan wel 100 miljoen kunt krijgen om het beter te doen met de bestaande sluizen, moet je die kans niet laten lopen. Desondanks zal Schuttevaer blijven aandringen op nieuwe sluizen. Bij tijdelijke krapte en in geval van nood mag Rijkswaterstaat wel eens wat proberen met het beter indelen van sluiskolken, maar wij hebben er weinig fiducie in en we vragen ons af of het juridisch haalbaar is.' (DvdM)