Schuttevaer rekent op ‘heel veel meer' vervoer

‘Onze ondernemers hebben het zwaar, maar er is reden om optimistisch te zijn en te blijven', zei voorzitter Annemarie Jorritsma-Lebbink vorige week op het 161e jaarcongres van Koninklijke Schuttevaer in Ouderkerk aan den IJssel. ‘We hebben net de ergste crisis sinds vijftig jaar achter de rug, althans dat hopen we, en langzaam pakken we de draad weer op.'

Voorzitter Annemarie Jorritsma spreekt het Schuttevaer-congres toe in de Ouderkerkse sporthal De Drie Maenen. (Foto Dirk van der Meulen)

1/2

Gerelateerd nieuws

Een traditionele binnenvaartbruiloft

Nationale Sleepbootdagen Zwartsluis

‘NMa benadeelt binnenvaart'

Speech Kraaijeveld live op internet

Meer over

Actueel

Door Dirk van der Meulen
Jorritsma prees de bekende pluspunten van vervoer per binnenschip: duurzaamheid, veiligheid en betrouwbaarheid. ‘Uiteindelijk zal er nog heel veel meer goederenvervoer bijkomen, zodat we alle schepen die nu overbodig lijkten - grote en kleine schepen - nog hard nodig zullen hebben', sprak de Schuttevaer-voorzitter met overtuiging.

• Voorzitter Jorritsma: ‘Onderhoudsprojecten vrijwaren van elke bezuiniging'

• ‘Goede vaarwegen dragen bij aan vitalisering van de economie'  

‘De vooruitzichten zijn dus onverminderd goed, alleen kopen we daar vandaag maar weinig voor. De vraag is hoe de sector het dal kan overbruggen.' Jorritsma put hoop uit de aanstelling van Arie Verberk tot binnenvaartambassadeur. ‘Hij moet binnen enkele maanden met een haalbaar crisisplan komen. Het is in ons aller belang, dat zijn opdracht slaagt.

Goede infrastructuur, vaarwegen en voorzieningen, het werkterrein van Schuttevaer, zijn immers niet alleen nuttig en nodig vanuit een vitale economische behoefte, maar dragen ook bij aan de vitalisering van de economie. Daarvoor is een sterke Nederlandse binnenvloot een harde randvoorwaarde. Gelukkig hebben ook de Tweede Kamer, de minister en de voormalige staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat dat erkend.'

Beslissingen Huizinga
Jorritsma sprak speciaal erkentelijkheid uit jegens staatssecretaris Tineke Huizinga (nu minister van Economische Zaken en niet herkiesbaar bij de komende Kamerverkiezingen) voor haar inzet bij het op peil brengen van de budgetten voor het terugbrengen van achterstallig onderhoud en voor een aantal belangrijke vaarwegbeslissingen. Zoals de ombouw van de keersluis Zwartsluis, de nieuwbouw van de Beatrixsluien, de omlegging van de Zuid-Willemsvaart rond Den Bosch (en de renovatie van de sluizen 4, 5 en 6) en de verruiming van de Maas en het Julianakanaal.

Maar de wensenlijst van Koninklijke Schuttevaer is nog lang niet uitgeput. Jorritsma: ‘Wij rekenen erop dat er op korte termijn ook nog beslissingen vallen over de aanleg van de overnachtingshaven bij Lobith of Weurt, de volgende fase van de verruiming van de Fries-Groningse vaarwegen, het baggeren van het Winschoterdiep, alsmede de bouw van een nieuwe sluis bij Eefde en het Kreekraksluizencomplex.'

Stimuleren helpt
‘Wie ervoor kiest om de wegen en het milieu maximaal te ontlasten en gelijktijdig economische groei te realiseren, heeft baat bij stimulering van het vervoer over water', stelde Schuttevaer-voorzitter Jorritsma. De havens van Rotterdam en Amsterdam hebben het volgens haar goed begrepen, door een beleid te ontwikkelen waarbij in de toekomst meer dan 10% extra containervervoer via de binnenvaart zal worden gerealiseerd.

‘Wij pleiten ervoor dat ook andere overheden en het Rijk deze pro-actieve houding van de havens overnemen', zei Jorritsma. De binnenvaart is volgens haar blij met de ‘Quick Wins', investeringshulp vanuit het Rijk richting binnenhavens, maar het zou nog beter zijn om verladers en gemeenten die de overstap maken tegemoet te komen in de kosten. ‘Kortom, actief het gebruik van binnenvaart stimuleren, zonder dwang, maar met een duwtje in de rug.' 

Bestuurlijk Nederland kan volgens Jorritsma een goed voorbeeld nemen aan de gedeputeerde verkeer en vervoer van de Provincie Zuid-Holland, de heer Asje van Dijk. Die liet bij zijn aantreden in het coalitieakkoord opschrijven dat er een nieuwe Julianasluis te Gouda zou worden gebouwd en de bocht in de Schie bij Overschie zou worden afgesneden. ‘Nog geen vier jaar later zijn de beslissingen hieromtrent genomen en worden beide projecten gerealiseerd.'

De Schuttevaer-voorzitter complimenteerde de afdeling Rijnstreek, die zich sterk heeft ingezet voor Gouda en de Schie. Maar ook de Schuttevaer-afdelingen in Noord-Holland kregen een pluim voor het binnenhalen van de nieuwbouw van de Wilhelminasluis te Zaandam door gedeputeerde Elisabeth Post van de Provincie Noord-Holland, met medefinanciering door staatssecretaris Huizinga. ‘In het vervolg van deze projecten proberen wij overheden te bewegen om bij grote bouwprojecten eerst de mogelijkheid van aanvoer van bouwstoffen per binnenschip te overwegen', zei Jorritsma. Bouwbedrijven hebben volgens haar een ‘ingebakken reflex' om te kiezen voor wegvervoer, terwijl dat vaak net zo goed geheel of gedeeltelijk over water kan.

Voldoende vertrouwen
De inzet van de provincies bewijst volgens Jorritsma dat er voldoende vertrouwen bestaat in de toekomst van het netwerk van regionale vaarwegen. Ze bekritiseerde de club van ambtenaren die in opdracht van het kabinet moest nagaan hoe er 35 miljard zou kunnen worden bezuinigd. Het verst ging het voorstel alleen de grote internationale doorgaande routes open te houden en alle onderliggende (rijks-)vaarwegen te sluiten.

Jorritsma: ‘Wij hebben in Den Haag nog niemand getroffen die het voorstel tot sluiting van vaarwegen serieus neemt. Wij doen dat dus ook niet. Maar we zullen wel alle zeilen bij moeten zetten om aanslagen op de vaarwegenbudgetten de komende jaren te pareren.'

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft Koninklijke Schuttevaer er nog niet van kunnen overtuigen dat er tussen 2011 en 2014 ook echt voldoende middelen beschikbaar zijn om in 2016 het achterstallige onderhoud bij vaarwegen te kunnen inlopen, zoals is toegezegd aan de Tweede Kamer en het Centraal Overleg Vaarwegen. Jorritsma: ‘Wat er ook gebeurt, de onderhoudsprojecten moeten van elke bezuiniging gevrijwaard blijven en alle geplande verruimingsprojecten dienen te worden uitgevoerd zoveel als mogelijk volgens de bestaande planning. Uitvoering is niet alleen belangrijk om de binnenvaart te stimuleren, maar is tevens dienstig aan de economische impuls die nodig is om uit de crisis te geraken.'

Schuttevaer: ‘Vervangingsregeling voor behoud van kleinere schepen'

De binnenvaartsector zou binnen twee jaar moeten komen tot een vervangingsregeling voor kleinere schepen, stelte Schuttevaer-voorzitter Annemarie Jorritsma voor in haar jaarrede op het congres in Ouderkerk aan de IJssel. ‘Zonder maatregelen sterven deze schepen uit.'

Met een vervangingsregeling zouden bestaande kleine schepen niet meer mogen worden gesloopt, tenzij een oud klein schip door een nieuw klein schip wordt vervangen. Jorritsma: ‘In de huidige praktijk van het kleinere schip hoor je vaak dat er geen opvolging is voor het bedrijf. Wanneer de ondernemer over enkele jaren pensioneert, verdwijnt het schip naar de sloop. Nieuwe spitsen en kempenaars, alsmede nieuwe ondernemers, komen er niet bij.'

• Naast schaalvergroting ook aandacht voor het kleinere schip

Schuttevaer wil dat het ook voor toekomstige generaties nog steeds aantrekkelijk is om met een klein schip op kleinere vaarwegen te varen. Jorritsma gaf toe gaf toe een vervangingsregeling geen eenvoudige zaak al worden. ‘Maar anders zijn straks al die mooie nuttige kleine schepen weg en hebben kleine vaarwegen geen toekomst meer', zei de Schuttevaer-voorzitter.

Toon zetten
Waar eindigt de schaalvergroting, is een vraag in de gelederen van Koninklijke Schuttevaer. In haar jaarrede vond Jorritsma het gepast om toe te geven dat het vooral de binnenvaartondernemers zelf zijn die de toon zetten naar grotere schepen. Intussen is de infrastructuur in het gunstigste geval nog steeds gebaseerd op het schip van 110 bij 11,40 meter.

Jorritsma: ‘Gelukkig zijn de meeste bolders van sluiscomplexen vervaardigd om ook de krachten van veel grotere schepen te kunnen weerstaan, maar daar kun je niet eindeloos mee doorgaan. Grotere schepen dragen bij de huidige maatvoering van de sluizen niet per se bij aan een optimaal schutproces. Uitgaande van de huidige vloot is Schuttevaer van mening dat een nieuwe Beatrixsluis eigenlijk ruim 30 meter breed zou moeten worden. Maar als de schepen nog breder worden is die maat ook weer snel achterhaald. Daar zijn we dus nog niet uit.'

Voorhoedefunctie
Voorzitter Jorritsma stelde vast dat er de laatste jaren (‘gelukkig') ook hernieuwde aandacht is voor de kleinere vaarwegen en het kleinere schip. ‘Het kleinere schip heeft een voorhoedefunctie in onze sector. Niet het grote schip concurreert met wegvervoer, want daar kan geen wegvervoer tegenop. Maar juist het kleine schip op de kleinere bestemmingen. Daar wordt de slag met het wegvervoer geleverd en ondanks alle voordelen te vaak niet gewonnen. Zonder kleinere vaarwegen beneden de 1500 ton zou er jaarlijks een pakket van 40 miljoen ton lading binnen Nederland terugvloeien naar de weg.'  (DvdM)