Column: Een nieuw perspectief

Het zou natuurlijk ook allemaal nog kunnen meevallen in 2010. De economie lijkt wat sneller terug te veren dan verwacht. In Azië merkt men eigenlijk weinig meer van de crisis. China zit alweer op een groei van 8%. Als je de problemen bij de financiering van banken en landen wegdenkt, zijn de uitgangspunten voor een nieuwe economische groei in 2010 volop aanwezig. Grote problemen op de huizenmarkt en de beurs zijn tot nu toe uitgebleven. Het vertrouwen van consumenten keert langzaam terug, KPN en Philips maken alweer weer winst. Nu de binnenvaart nog.

Gerelateerd nieuws: Binnenvaart bij SGP op 2 maart; Scheepvaart ook in flink deel Duitsland in greep van het ijs; NMa brengt visserijketen in kaart; Sluizen Terneuzen breken record

Meer over: Actueel

Door C.J. de Vries

Daar staat tegenover dat de werkloosheid nog steeds oploopt. Bedrijven, banken en landen zijn nog niet uit de gevarenzone. Er kan nog steeds van alles mis gaan en er moet nog flink bezuinigd worden. De aangekondigde sluiting van autofabrieken en de financiële problemen van Griekenland, Ierland en Engeland zijn daarvan symptonen en kunnen een domino-effect veroorzaken die opnieuw de zaak op slot zet. Het herstel is dus broos. We moeten er maar zuinig op zijn en behoedzaam manoeuvreren. Een kabinetscrisis en een afwijzing van oplegregeling door de NMa helpen daar niet bij.

Erg dure hobby
Waar zal dit in de binnenvaart toe leiden? We hoopten natuurlijk allemaal dat de start in het nieuwe jaar wat positiever zou zijn geweest. In het leeuwendeel van de droge ladingvaart was dat niet zo en ook in de tankvaart voelt men dat het moeilijk gaat worden. Onderzoeksbureau NEA heeft geconstateerd dat in de eerste weken van januari (net als in de laatste weken van 2009) de binnenvaart vrachten accepteert die net de kosten van de gasolie dekken. Zo wordt binnenvaart wel een erg dure hobby. Bij de schippers die ik sprak zag ik de vertwijfeling in de ogen. Waar moet dit eindigen? En dan wordt de gasolie ook nog eens duurder!

Zijn er dan geen lichtpuntjes? Jawel. Terwijl in het wegvervoer in 2009 een derde van de bedrijven al over de kop is gegaan, zijn faillissementen in de binnenvaart tot nu toe een grote uitzondering. Omdat de banken medeverantwoordelijk zijn voor het bovenmatig investeren in nieuwe schepen, mag nu verwacht worden dat zij naast de binnenvaart blijven staan om de sector door de crisis heen te trekken. Dat is ook in het belang van de banken om kapitaalvernietiging te voorkomen. Zonder faillissementen zal het echter niet lukken, maar de hamvraag is of je dat moet willen stimuleren of juist afremmen.

Toekomstperspectief
Als er geen goed toekomstperspectief voor de binnenvaart zou zijn dan zou een sanering van de binnenvaartbedrijven onvermijdelijk en noodzakelijk zijn. Als je kijkt naar de ongebreidelde nieuwbouw van de afgelopen jaren, dan is het logisch dat die binnenvaartondernemers in de droge ladingvaart, die geen nieuwbouw hebben gepleegd (ca. 1500), de schuld van de huidige overcapaciteit (ca. 30%) bij de nieuwbouw leggen.

Het voelt immers alsof de nieuwbouw ook de neergang in de vrachtprijzen voor de bestaande schepen heeft veroorzaakt. Die ondernemers die wel nieuwbouw hebben gepleegd (ook ca. 1500) verdedigen zich (als ze dat al doen, want meestal lijden ze in stilte) met de stelling dat zij hebben ingespeeld op tien jaar lang een jaarlijkse groei van het containervervoer over water van tien tot vijftien procent. Er werden immers hevig stijgende goederenstromen in het vooruitzicht gesteld.

Puur speculatief
Tot 2008 hadden zij wellicht gelijk, maar er was geen enkele rechtvaardiging om in 2008 en 2009 tweemaal zoveel nieuwbouw te plegen als in 2007. Het bestellen van een extra schip voor de handel was puur speculatief en had niet moeten plaatsvinden. Ook wanneer er geen financiële crisis was ontstaan, dan had dit teveel aan schepen de vrachtprijzen in 2009 en 2010 gedrukt, terwijl dat met een behoedzaam investeringsbeleid helemaal niet had plaatsgevonden.

Achterafpraten is altijd makkelijk. Maar wie de moeite neemt zich te verdiepen in de toekomst van de Rotterdamse haven, kan waarnemen dat men zich daar voorbereidt op een groei van het containervervoer per binnenschip van 2 miljoen teu nu, naar 9 miljoen teu in de toekomst. Er is in Rotterdam dan ook niemand die twijfelt aan een geweldige toekomst voor de containerbinnenvaart, ik ook niet. Daar heeft de binnenvaart nu natuurlijk weinig aan, maar met die wetenschap in het achterhoofd is het vrij zinloos om een groot deel van de nieuwbouwvloot door een tijdelijke inzinking failliet te laten gaan.

Het risico dat zij daarmee de waarde van de gehele vloot omlaagtrekt en ook bij de nu nog gezonde bedrijven onnodig een faillissementsgolf veroorzaakt is te groot. Nog even los van alle andere negatieve effecten die zoiets veroorzaakt (persoonlijk leed, imagoverlies en het risico op een nieuwe Damco-constructie).

Risico koude sanering
Voor het einde van dit jaar zullen er, als de markt niet sneller aantrekt, toch behoorlijk wat binnenvaartbedrijven failliet gaan. Dat zou zoveel mogelijk beperkt moeten blijven tot die bedrijven die de afgelopen tijd echt teveel risico hebben genomen.

Door het afwijzen van de oplegregeling door de NMa ontstaat echter het risico op een collectief faillissement (een koude sanering), omdat de banken (wanneer er geen perspectief wordt geboden) de neiging zullen hebben voor het einde van dit jaar op de verliesgevende binnenvaartbedrijven af te schrijven. Het enige dat dit nog kan voorkomen, als de vrachtprijzen niet zouden stijgen, is een regeling tussen banken, overheid en binnenvaart, om schepen die technisch failliet zijn tijdelijk uit de vaart te nemen. De eigenaar van een schip mag immers wel zelf zijn eigen schip opleggen, zonder in strijd te komen met NMa-regels.

Door de val van kabinet is de mogelijkheid om via een wettelijke regeling capaciteit uit de vaart te nemen (de enige remedie tegen teveel schepen) niet op korte termijn haalbaar.

Een regeling voor het tijdelijk uit de vaart nemen van faillerende schepen mag echter op een brede steun rekenen binnen het (demissionaire) kabinet, de Tweede Kamer en de binnenvaart, en kan het perspectief bieden dat de sector nodig heeft. Overheid en banken zullen voor zo'n regeling gezamenlijk in de buidel moeten tasten in het belang van het op gang houden van het systeem van de bevoorrading van de basisindustrie in Nederland en Noordwest-Europa. Ook richting Brussel moet Nederland laten zien dat zij een oplossing voor het probleem kan bieden.

2010 wordt daarom voor het voortbestaan van de Nederlandse vloot in z'n huidige vorm een cruciaal jaar. Veel sterkte toegewenst.

e-mailen printen

Reacties (7)

Als buitenstaander menige reacties te hebben gelezen ontbreekt het jullie maar aan één ding\" samenhorigheid\". Een schip is als een eiland, en zo reageren jullie ook. Kijk verder dan dat, verwijten maken is makkelijk maar helpt niemand vooruit.Enkele voorbeelden: laat ze maar failiet gaan; resultaat: tegen welke prijs ook, de tonnemaat blijft in de vaart.
Gedeeltelijk opleggen, wie, hoe enz. Tegen dat dit is gerealiseerd zijn jullie twee jaar verder.Runners kantoor of toerbeurt systeem; op zich geen slecht idee, maar menig bevrachters zal schepen in huur nemen om dit te omzeilen.
Ik kan zo nog wel een tijdje doorgaan.Als buitenstaander zie ik voor jullie maar één oplossing, met zen allen een minimum vrachtprijs afspreken en jullie daar aan houden.Voordeel: Is snel te realiseren en heeft direct resultaat. Nadeel: je moet alleman op één lijn krijgen.TIP: als de gasolieboeren alleen nog zouden leveren tegen contante betaling zou de vrachtprijs al vanzelf wat stijgen.Wens jullie veel sterkte in deze moeilijke tijden.

buitenstaander

09-03-2010 op 17:26

Kees, in grote lijnen heb je groot gelijk. Je vergeet alleen te schrijven, dat er ook vervelende zaken aan zitten te komen. Na een crisis,gaat de rente omhoog, misschien wel het dubbele van wat er nu betaald wordt. Een heel groot probleem is, dat er teveel vreemd vermogen in de binnenvaart zit, teveel geleend geld in verhouding tot het eigen vermogen. Daarbij is de laatste nieuwbouw overdreven duur geworden, door speculaties en overdreven winsten van afbouwers. Dus dat die luchtbel eerst wordt doorgeprikt is normaal. De schepen zullen niet meer de waarde krijgen, als dat er twee jaar geleden voor werd betaald.
Het blijft dus een te groot probleem voor nieuwbouwers met te weinig eigen vermogen.

Rienk Abrahamse

06-03-2010 op 12:13

Technisch gezien is meer dan de helft van de binnenvaart ondernemers Failliet . Zonder het zelf te willen toe geven is het toch waar . De markt is in elkaar gezakt dus ook de waarde van je schip en iedereen die meer hypo heeft dan waarde is technisch gezien failliet ! Maar OK we hoeven niet steeds te roepen de technisch Failliete schepen tegen de kant . Dit lost helemaal niks op . Ik denk wel dat Faillissementen niet zijn te voor komen er is door menig een te veel gegokt en als je fout gokt of verkeerd dan heb je pech ! Hier kan je niet de gehele binnenvaart mee opzadelen maar dit gebeurd nu wel . De binnenvaart word harder getroffen door de crisis dan eigelijk nodig is . Dat de tarieven omlaag zouden gaan is niet meer dan logies maar dat ze zo ver naar beneden zouden gaan hebben we aan ons zelf te danken . Wie vaart er nu beneden zijn kostprijs ? Je bent toch geen goed ondernemer als je dit doet ! Schippers die met verlies blijven varen gaan gewoon elke dag achteruit . Je kan dan wel uitstel van aflossing en rente krijgen maar eens moet het toch betaald gaan worden . En waar ga je het van betalen als je elke dag met verlies vaart ! Dus het enigste wat de binnenvaart kan helpen is een hoger tarief ! Meer geld voor de geleverde arbeid ! En hoe ga je dat bereiken ? Er zijn wel ideeën maar zijn dat de goede ideeën waar we met de gehele binnenvaart wat aan hebben . Ik weet het niet ik weet wel dat de verdeeldheid erg groot is op dit moment . Er word te veel individueel gedacht en dit is fout je gaat het niet alleen maken of redden ! Eenheid hebben we nodig en moet je dan je eigen vaste relatie laten voor wat het is dan is dat niet anders . Op dit moment doet je vaste relatie ook je broek van je reed trekken om er zelf maar beter van te worden !

Ik denk dat de oplossing makkelijker is dan dat de meeste denken . Maar dan moeten we wel met een grote groep gaan samenwerken en NIET meer mekaar onderbieden dit heeft echt geen zin ! Ik ben voor een Runners kantoor met een toerbeurt . En het schip dat aan de beurt is word door de runner gebeld en legt zijn prijs neer . De schipper kan zien wat er betaald is op het internet ( Vrachtindicator ) en weet wat hij kan vragen zo heb je geen prijsafspraak maar wel een soort van bodem ! Ik geeft maar een voorbeeld . Het tarief naar Krotzenburg is nu 4,00 euro en dan moet je als schippers zijnde niet gelijk roepen dit moet 6,50 euro zijn want dan gaat het fout gewoon kijken wat er betaald is en dan langzaam het tarief omhoog drukken naar het niveau waar we voor kunnen varen . Schepen die mee willen doen krijgen een soort van contract dat ze niet verhuurd of buiten het kantoor om mogen varen . Leg je de schepen niet vast dan krijg je GEEN marktmacht en leg je ze wel vast dan kan je als er verladers zijn die moeilijk doen tegen deze verladers zeggen wat wil je wil je een schip van ons dan geef je ons al je werk doe je dit niet dan ook geen schepen meer van dit runners kantoor ! Dan hebben ze niet zo grote mond meer ! Op dit moment werkt dit andersom doe je niet deze reis dan krijg je de volgende ook niet , of wil je niet meer voor ons tarief varen prima dan zetten we je op de reserve lijst ! enz . En ja moeten we dan een paar dagen wachten op een goede reis dan is dat niet anders maar ik denk wel dat het beter is dan zo door ploeteren als dat we nu bezig zijn .
Zo als het nu gaat gaan er meer schipper failliet dan dat er nodig is en misschien als de eenheid groot genoeg is gaan er geen schepen failliet dit zou natuurlijk helemaal top zijn ! !

Roel Koopmans ms Santiago

Ps . Zo moet de EUBO ook gaan werken maar wie ben ik !

Roel Koopmans

05-03-2010 op 20:39

Beste TFS
Laten we vooral hopen op meer ladingaanbod de komende tijd! Maar wat er nu gebeurd, is zonder enige hulp van buitenaf,dat de koude sanering reeds in gang gebracht is! En dat voor iedereen!En zoals u het intrepeteerd zijn wij technisch nog niet failliet!Ook als m,n machine morgen het begeeft kunnen wij zonder hulp van de bank,een nieuwe plaatsen!Maar als het zover is bedenk ik me wel eerst even. Er staat ook tijdelijk uit de vaart nemen,en niet openbare verkoop.

Martin

05-03-2010 op 19:36

Martin, wat versta je precies onder technisch failliet,
Ik versta onder technisch failliet meer hyphotheek als dat het schip NU waard is vanuit gaande wat die op een openbare verkoop gaat opleveren ik kan je 1 ding vertellen dan hou je geen binnenvaart meer over echt niet(85 -9,5 bouwjaar 80 600.000,- euro 110 11,45 bouwjaar 2000 1.400.000,- als het er niet te veel zijn nieuwbouwschepen van 2009-2010 misschien 2 miljoen maar dat moet ik nog zien, we betalen en varen nu alles nog bij elkaar maar door het plan wat jij oppert ben ik ook technisch failliet, en heel veel schippers reken maar misschien heeft u geen Hyphotheek meer maar als u een nieuwe motor moet zetten is de waarde van de motor duurder als het schip dus krijgt u geen geld van de bank dus ook in de problemen
Wij hopen maar op een goede regeling zoals beschreven in het 1 na laatste alinea dit is echt voor iedereen beter van klein naar groot voor arm en rijk
Iedereen het beste toegewenst

TFS (technisch Failliete Schipper)

05-03-2010 op 12:06

Het is wel wenselijk,dat ondernemers die technisch failliet zijn,tijdelijk uit de vaart worden genomen! Daar moeten de banken eens goed over nadenken.Dit komt de overige markt ten goede. Overcapiciteit zal voor een deel worden weggenomen.

Martin

05-03-2010 op 10:24

BANKEN ja de BANKEN, Wat bedoelt die Mevr.Men. de Vries nu eigenlijk met die stukje
Iedereen kan speculeren Maar er is het verleden nog maar bar weinig van de VOORSPELDE cijfers over wat dan ook uitgekomen... U zou toch met meer bewijs moeten komen dan alleen schrijven (dat kan iedereen)
We roepen al meer dan een jaar dat DE BANKEN hun VERANTWOORDELIJKHEID moeten nemen.... Maar tot op heden hoor je LETTERLIJK niets vanuit die hoek En laten ze inderdaad de verstandige investeerders OOK failliet gaan Want IEDEREEN is hier aan het OVERLIJDEN... En ja er waren mensen die dit al aan zagen komen BIJ DEZELFSTE BANKEN Maar NU nog steeds laten ze schepen in de vaart komen Dus Men.Mevr de Vries lees maar verder uit UW sprookjesboek We gaan er met z'n allen aan
Dus herenschippers U weet het aan het eind van het jaar (ja zolang laten ze iedereen nog spartelen) GAAT U eraan geloven, SUCCES, of U moet NU eens na gaan denken MISSCHIEN nog op tijd om letterlijk UW roer om te gooien....

Schippersvrouw

05-03-2010 op 08:56