VBR kritisch over AIS

Als stilliggende schepen met AIS (Automatisch Identificatie Systeem) de transponder niet mogen uitschakelen, hebben bevrachters een fraaie informatiebank van alle beschikbare tonnage in de omgeving. Zij kunnen daar rekening mee houden bij het vaststellen van de vrachten. Dat voerden schippers op de VBR-vergadering in Schipperswelzijn in Antwerpen onlangs aan als ongewenst neveneffect.

Door Justin Gleissner

Maar er werd toegegeven dat AIS ook voordelen heeft, want het systeem wordt door de havens gebruikt voor een vlottere sluisplanning. Dat AIS geen navigatiemiddel is, is dan weer een nadeel.

Toen het Havenbedrijf aankondigde AIS in Antwerpen verplicht te stellen vanaf 1 maart 2011 (evenals in de havens van Gent en Zeebrugge), was de enige bekommernis van de binnenvaartvertegenwoordigers dat de aanschaf en de installatie moest worden gesubsidieerd. Conclusie in de VBR-vergadering: AIS lijkt een leuk hulpmiddel, maar is onbetrouwbaar zolang niet alle vaarwegdeelnemers ermee zijn uitgerust. In de zaal noemde iemand het een ‘overbodige gadget', een hebbeding en eigenlijk een af te raden speeltje, omdat de privacy niet kan worden gegarandeerd en anderen er commerciële informatie uit kunnen halen die de vrachtprijzen negatief kan beïnvloeden. Dat is weliswaar verboden, maar Ronald Versloot, voorzitter van de stuurgroep bij het Bureau Telematica in Nederland, gaf toe dat misbruik vrijwel niet te controleren valt.

• Belgische schippers lusten ecocard niet 

Voorzitter Gisèle Maes van de Internationale Container Binnenvaart Operatoren (ICBO), relativeerde de uitlatingen over AIS in de zaal. Wat de containervaart betreft, gaat het om de uitwisseling van commerciële gegevens, die ook al bekend zijn via het Barge Traffic System (BTS) dat zorgt voor een vlottere afhandeling van binnenvaartcontainerschepen bij de terminals.

Privacy in gedrang
Na de jaarrede van voorzitter Amand Bauwens, die vooraf op de statutaire vergadering werd herkozen, gaf regiovertegenwoordiger Jan de Vries van Koninklijke Schuttevaer Zeeland een toelichting bij de invoering van de AIS-verplichting in Nederland. Daar zou de heikele kwestie van de privacy zijn opgelost nadat de Nederlandse overheid de garantie gaf dat via AIS uitsluitend de positie en identiteit van het schip worden uitgezonden.

In Nederland wordt het systeem op vrijwillige basis ingevoerd, maar De Vries zei te verwachten dat AIS in alle bij de CCR aangesloten landen weldra verplicht zal worden. Hij wees verder op het grote succes van het lopende proefproject, waarbij 895 transponders gratis ter beschikking zijn gesteld. ‘In minder dan drie dagen was de voorraad uitgeput', aldus De Vries.

Hij herhaalde bij VBR in Antwerpen zijn advies om de aanschaf van het toestel vooralsnog uit te stellen, omdat door de te verwachten massale aankoop de prijs nog zal dalen. De kostprijs ligt nu rond de 2500 euro, plus de kosten voor installatie en activering. Daar staat een subsidiebedrag van 2100 euro per schip tegenover; tot het budget van 14,7 miljoen euro is uitgeput. Ook Belgische schepen, die geregeld in Nederlandse of Duitse wateren vertoeven, kunnen een beroep doen op deze subsidie.

Promotie Binnenvaart Vlaanderen geeft een brochure (‘AIS Special') uit waarin de technische kant van het systeem wordt belicht evenals de procedure om de subsidie aan te vragen. Informatie via pbv@binnenvaart.be of telefoon +32(0)11 23 06 06.

Omslachtig
Als tweede programmapunt op de VBR)-vergadering lichtte Cees Kleiberg de toepassing toe van het scheepsafvalstoffenverdrag (SAV). België was de laatste lidstaat die het verdrag ratificeerde, dat nu sinds 1 november van kracht is. Maar wat olie- en vethoudend bedrijfsafval betreft, wordt het pas per 1 juli 2010 toegepast.

In België werd het Instituut voor Transport langs de Binnenwateren (ITB) aangewezen voor de organisatie van het financieringssysteem van het verdrag. Zoals in Nederland worden ook in België alle schippers uitgenodigd een eco-card aan te schaffen waarmee op de bunkerstations de verwijderingsbijdrage kan worden betaald: 7,50 euro excl. btw per 1000 liter getankte gasolie.

Het SAV bevat ook regels voor de verwerking van overslagresten, restlading en waswater. Hierover zijn  momenteel in Nederland veel klachten over ontvangers die de verplichte losverklaring niet leveren, en/of het schip niet bezemschoon opleveren.

De schippers in Antwerpen vinden de toepassing van het verdrag en vooral het systeem van de eco-cards een omslachtige bedoening. Eenvoudiger zou zijn geweest de verwijderingsbijdrage onmiddellijk te berekenen op de hoeveelheid gebunkerde brandstof en dit op de factuur te vermelden, waarna het aan het bunkerbedrijf was om de heffing aan de bevoegde instantie over te maken. Dat was trouwens het Belgisch voorstel in de CCR, maar de andere lidstaten steunden het niet.

En een andere zure opmerking luidde: ‘Nu hebben we geïnvesteerd in milieuvriendelijke schepen en in zuinige en niet-vervuilende motoren, we plaatsten dure schroefasdichtingen enzovoorts, en nu worden we nogmaals gesanctioneerd met verwijderingsbijdragen.'