Bulderende lach om snelheidsbeperking in gebieden waar walvissen voorkomen

De Raad voor de Scheepvaart is opnieuw voor een half jaar herbenoemd. Tot 1 juli 2010 gaat de raad nog door met het onderzoek naar scheepsrampen. In elk geval betreft dit de tot nu toe door de scheepvaartinspectie aangebrachte en al ‘lopende' zaken. Dit heeft voorzitter mr. U.W. baron Bentinck 6 november in Amsterdam bekendgemaakt op het symposium ter gelegenheid van het eeuwfeest van de raad.

Het symposium werd gehouden in het Marine Etablissement Kattenburg in Amsterdam, met in de zaal veel koopvaardij- en marinemensen, waterbouwers, vakbondsmensen, reders, vertegenwoordigers van het zeevaartonderwijs, het loodswezen, kapiteinsvereniging, functioneel parket, visserij, ‘natte' advocatuur, reddingswezen, kustwacht en meer.

Nu de Raad voor de Scheepvaart ook na 1 januari 2010 zijn werk nog voortzet, zullen vanaf die datum vier instanties bezig zijn met ongevallen op zee. Dit zijn de Onderzoeksraad voor de Veiligheid, die per die datum het onderzoek naar scheepsrampen overneemt. In Nederland en op de Antillen beginnen dan ook de gloednieuwe Tuchtcolleges voor de Scheepvaart. Deze houden zich louter bezig met gevallen die voor tuchtmaatregelen in aanmerkingen kunnen komen. En dan is daar dus ook nog de ‘oude' raad voor zaken die al in de pijplijn zitten.

‘Daardoor is het ook niet ons afscheidsfeest vandaag', zei voorzitter Bentinck. Hij meldde ook dat we sinds kort weer Scheepvaartinspectie, gewoon SI, mogen zeggen in plaats van IVW. De inspectiedienst is onlangs gereorganiseerd.

‘Achterlichten controleren'
Het thema van het symposium was: is de wet van de afnemende meerwaarde ook van toepassing op regelgeving?
Voorzitter Tineke Netelenbos van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) liet er geen twijfel over bestaan. ‘Begin vorige eeuw begonnen we met twee wetten voor de zeescheepvaart. Momenteel tel ik 4000 artikelen, 265 wettelijke regelingen, 25 formele wetten en 29 maatregelen van bestuur.' Ze telde verder: ‘De EU heeft een veertigtal wetgevende beslissingen genomen. Die zijn altijd het gevolg van een incident, hup, weer een regel. En "ja maar...." wil men niet horen. Een nieuwe regel leidt niet altijd tot het gewenste resultaat. In Nederland voegen we ook graag nog dingen toe, net als in de VS. Het is veel te complex. Je ziet door de bomen het bos niet meer. En als je het niet snapt, wat moet je er dan mee?

‘Nu is V&W de regeldruk aan het terugdringen. Maar in de praktijk is dat soms lastig. Zo valt de shortsea shipping bij havenstaatcontroles altijd in de prijzen. De KVNR pleit al heel lang voor risicobased controles. Nu werkt de inspectie vaak als een politieman die de achterlichten van fietsers gaat controleren om zijn target te halen.'

Remmen voor walvissen
‘Qua administratieve lasten hebben we te maken met twintig instanties en bij de tankers nog meer. Een behoorlijke overdaad en er staat ons veel meer te wachten. Een greep: CO2-reductie, het ballastwater, het slopen van schepen, reddingsmiddelen en ... een snelheidsbeperking in het gebied waar walvissen zitten.' Tegen de bulderende zaal: ‘Ja, echt waar. Er zijn in Nederland bij dit alles ook vier ministeries betrokken. Al die wetgeving staat ons te wachten.'

Netelenbos verder: ‘Verkeer en Waterstaat werkt aan een concept om van nalevingscultuur te gaan naar kwaliteitscultuur via doelregelgeving die de bedrijven veel zelf wil laten doen. De EU wil ook de regelgeving vereenvoudigen. Ieder voor zich zou moeten zeggen: we moeten naar minder en naar begrijpelijk. Dit in plaats van: wet- en regelgeving staan op de plank en dat is dan zo.'

Al veel verminderd
Ook staatssecretaris Tineke Huizinga van Verkeer en Waterstaat zou de jubilerende raad en zijn gasten toespreken, maar zij was er niet: ontsteking in de rug. Haar directeur-generaal luchtvaart en maritieme zaken drs. M. Dierikx bracht over wat ze wilde zeggen: ‘Meer veiligheid op zee gaat inderdaad nogal eens gepaard met stapels regelgeving. V&W heeft zich tot doel gesteld om deze in 2011 tot de helft te hebben teruggebracht. Momenteel is 25 procent al binnen. En de regeldrúk voor veiligheid en milieu is al met zeventig procent teruggebracht, dankzij digitalisering en automatisering.'

De Raad voor de Scheepvaart heeft veel en goed werk gedaan, het leidde zelfs tot nieuwe regelgeving van de IMO (zoals verplicht wachtalarm op de brug). Huizinga vindt het echter prima dat het onderzoek naar rampen nu naar de OVV gaat ‘omdat niemand een belastende verklaring tegen zichzelf wil afleggen'. De combinatie van OVV en apart tuchtcollege vindt zij prima. In de wandelgangen, bleek later, werd daar ook anders over gedacht.