Marktaandeel containerbinnenvaart Antwerpen moet hoe dan ook omhoog

Afgezien van de crisis gaat het de binnenvaart in de haven van Antwerpen toch wel voor de wind. In 2008 werd via deze haven meer dan negentig miljoen ton goederen aan- en afgevoerd met binnenvaartschepen. Een kwart hiervan bestond uit containers en met 41 miljoen ton namen vloeibare bulkproducten het grootste volume voor hun rekening.

Ondanks de groeivertraging verwacht het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen (GHA) voor het containervervoer een forse toename van het aandeel van de binnenvaart in de modal split. De huidige 33 procent wil men binnen afzienbare tijd verhogen naar veertig procent. De prognoses voor 2018 gaan vooralsnog uit van een binnenvaarttrafiek van meer dan 115 miljoen ton.

Met een actieprogramma en in samenspraak met alle belanghebbenden wil het GHA de rol van de binnenvaart in de Antwerpse haven verder uitbouwen. Daartoe werkte de afdeling Strategie en Ontwikkeling al in 2007 een Masterplan voor de Binnenvaart uit. Tal van projecten uit dat masterplan kregen in 2008 vorm.

Studies en overleg
Prioriteit heeft de optimalisatie van de afhandeling van de containerbinnenvaart in de Antwerpse haven. Verkennende gesprekken met stuwadoors, binnenvaartoperators, vaarwegbeheerders en het Havenbedrijf mondden in september 2008 uit in een intentieverklaring waarin zowel de terminaloperators als de binnenvaartsector zich achter een reeks procedures scharen om de afhandeling te verbeteren. Zo worden de containerbinnenschepen uitgerust met een positiebepalingssysteem. Ook wordt de ontwikkeling bekeken van een geautomatiseerd planningssysteem op basis van termijnaanvragen enerzijds en de beschikbare overslagcapaciteit anderzijds.

In het kader van het masterplan werd al in 2007 het Barge Traffic System (BTS) ingevoerd, waarbij binnenschepen elektronisch aanmelden en termijnen aanvragen op de containerterminals van PSA-HNN en DP World. Dit systeem werd in 2008 geoptimaliseerd. Tevens werden de eerste stappen gezet voor de uitbreiding van het BTS naar andere goederensoorten, te beginnen met de tankvaart.

Dure nachtshift
Ondanks deze vooruitgang stelt voorzitter Gisèle Maes van de International Container Barge Operators (ICBO), dat de trafiek van binnenvaartcontainers in Antwerpen afkalft en nog verder zal inkrimpen als geen drastische maatregelen worden genomen om de wachttijden bij de terminals drastisch te verkorten en de behandelingskosten te verlagen. Maes ziet met lede ogen aan hoe Antwerpen containerladingen verliest aan andere havens en luidt zelfs de noodklok. Zij hecht vooralsnog niet veel geloof aan de groeiprognoses van het Havenbedrijf.

De klap op de vuurpijl kwam toen PSA/HNN eind juli aankondigde voortaan alleen nog tussen 6 en 22 uur binnenschepen te zullen behandelen. Wie buiten die uren containers wil laden of afzetten, zal extra moeten betalen. De Duitse binnenvaartoperator Contargo reageerde geërgerd en raamde dat wel dertig tot vijftig procent van alle binnenvaartcontainers buiten de venstertijden van PSA/HNN worden behandeld. Contargo vreest voor vertragingen en extra kosten. En wat te doen als verladers de extra kosten voor een nachtshift weigeren te betalen en het zeeschip niet kan wachten tot de volgende dag? Dan ligt het voor de hand dat de containers op de kade zullen achterblijven.

Volgens Maes is die situatie fnuikend voor de binnenvaart. Zij wil dat de maatregel wordt teruggedraaid en er tevens een einde komt aan de huidige concentratie van containerbehandeling op maandag en vrijdag. De binnenvaart moet alle dagen van de week en dag en nacht terecht kunnen op de terminals. ‘Maar behalve ronkende intentieverklaringen, masterplannen en charters is hiervan in de praktijk nog maar weinig in huis gekomen', zegt de ICBO-voorzitter, die duidelijk meer initiatief verwacht van het Havenbedrijf. (JG)