IFKS trotseert de crisis

Grote investeringen zijn door de meeste IFKS'ers in de aanloop naar het skûtsjesilen niet meer gedaan. De crisis slaat ook toe in deze vloot, waar veel ondernemers orders, klanten en omzetten zien teruglopen. Toch houden ze vol.

Jelle Talsma, schipper en eigenaar van de Jonge Jan tijdens Lemmer Ahoy '09 op 21 mei. (Foto Marten Sandburg/Penn Communicatie)

1/4

Gerelateerd nieuws

Sieb Meijer IFKS-kampioen 2011

IFKS begint te zachtmoedig

Aanvaring bederft tweede IFKS-wedstrijd

IFKS overleeft in strijd

Meer over

Actueel

Dé verrassing van het voorseizoen was Jelle Talsma, in een paar jaar uitgegroeid tot de drukste scheepsbouwer van het Noorden. Hij nam drie jaar geleden ‘De Jonge Jan' over van Merward Syperda, werd in 2007 kampioen in de C-klasse, vorig jaar bij de B's en doet nu mee in de kampioensklasse A-groot. Hij won de proloog op 13 juni op de Burgumer Mar, deed het uitstekend bij Lemmer Ahoy en hoort nu zomaar bij de favorieten.

Piipster Werf
‘De Jonge Jan' is in 1911 door de Roorda's op ‘De Piipster Werf' in Drachten gebouwd terwijl ze in staat van faillissement verkeerden. Oude Berend Roorda had namelijk nog veel geld onder een zeeschip dat buiten het verzekerde gebied verging. Opdrachtgever was Sytze Jiskes Sytema uit Eastermar, die op 62-jarige leeftijd een snel schip voor wedstrijden nodig had. Hij ruilde zijn nog maar negen jaar oude Barkmeijerskûtsje in. Of misschien was dat zeventien jaar oud en werd er bij de scheepsmeting een verkeerd jaartal ingevuld, dat gebeurde ook. Met het schip wonnen hij en zijn kinderen Jan en Jeltje voor een vermogen aan prijzen, dankzij een overmaats tuig en goede gastschippers. Tot op zeer hoge leeftijd voeren Jan en Jeltje er vrachtjes mee: modder en bieten, meestal in sleep.

Het schip kwam in handen van de SKS-commissie van Earnewâld, werd voor de Emanuel ingeruild bij Lodewijk Meeter, gekocht door Allard Syperda en verhuurd aan de Commissie Langweer van de SKS. Alleen Jappie en Klaas Meeter wonnen er nog wel eens een prijsje mee, alle anderen waren teleurgesteld.

Talsma's geheim is, zegt hij, liefde. Hij heeft het na tientallen reparaties verbroken verband in het plaatwerk hersteld, de spanten wat opgeknapt en het roefje gerestaureerd. Nu is het schip hem bijna net zoveel waard als zijn vrouw Hilda.

Zorgen
Maar bij alle vreugde over de herleving van oude glorie heeft Talsma ook zijn zorgen. De buren naast zijn bedrijf Osingahuizen maken hem het werken lastig in verband met geluids- en stofoverlast. Ook andere deelnemers hebben zorgen, of ze nu in de chartervaart zitten, de weg- en waterbouw of de kleine vrachtvaart. Alleen regerend kampioen Tony Brundel, recreatie-ondernemer, deelt niet in de malaise. Want met de huisjes- en botenverhuur ging het in de vroege zomer goed.

Een tegenslag voor de IFKS en de deelnemende schippers is het teleurstellend geringe aantal boekingen voor de Bedrijvencompetitie van Pro Sport, waar de organisatie financieel grotendeels op drijft.

Het is soberheid troef. En toch verschijnt een voltallige vloot van zestig schepen aan de start in Hindeloopen, als de IFKS op zaterdag 1 augustus los gaat. Het is als met de vrachtskûtsjes rond 1930, toen de belangstelling voor de wedstrijden ook bleef, terwijl de economie inzakte.

Wedstrijdleiding
Er komt, nadat Harry Klein uit Workum twee jaar de organisatie voor zijn rekening heeft genomen, een nieuwe wedstrijdleiding. Klein had Sieb Bandstra vervangen, die na een dienstverband van meer dan twintig jaar moest vertrekken omdat hij de ‘Nynke' niet van deelname wilde uitsluiten.

Dit schip is ook bij Roorda gebouwd, volgens de werfboeken als bolschip. Eigenaar Karel Kuiper heeft er een prachtig skûtsje van laten maken, dat aanvankelijk werd goedgekeurd en daarna uitgesloten omdat het niet origineel zou zijn. Daarmee daalde het een ton in waarde. Na een voor Kuiper positieve gerechtelijke uitspraak werd het schip dit jaar in juni opnieuw afgekeurd, nu wegens afwijkingen van het originele lijnenplan. Kuiper lijkt deze beslissing niet te accepteren en beraadt zich op een juridisch vervolg. De nieuwe voorzitter van de IFKS, burgemeester Willem Hoornstra van de noodlijdende gemeente Gaasterlân-Sleat, heeft het er druk mee.

Waarschijnlijk krijgt de nieuwe wedstrijdleiding opdracht om ‘spannender' wedstrijdbanen uit te leggen dan Klein placht te doen. Voor grote driehoeksroutes met weinig boeirondingen komt het publiek niet en worden de media niet enthousiast. Vorig jaar kwam het om die reden al tot schermutselingen met de plaatselijke organisatie van Echtenerbrug-Delfstrahuizen, en ook in Stavoren en Hindeloopen zochten teleurgestelde toeschouwers al vroeg de terrasjes op.

Grote zeven
De grootste favoriet lijkt momenteel Siebo Zysling, die in voorgaande jaren net naast de titel greep en nu met zijn ‘Striidber' in het voorseizoen al een paar mooie prijzen in de wacht heeft gesleept. Waarschijnlijk gooit ook Jacob Huisman hoge ogen. De chartervaart-ondernemer, ruim 25 jaar geleden op 17-jarige leeftijd als jongste schipper begonnen, heeft zijn schip ‘Ut ‘e Striid' in Lemmer op kosten van de SKS-commissie Langweer grondig laten opknappen. Het vlak is ontdaan van een kattenrug, de boorden zijn rechtgetrokken. Langweer zal er volgend jaar mee zeilen, Huisman mag het nog één jaar voor zichzelf proberen. Daarna richt hij zich helemaal op zijn bedrijf, waar vernieuwingen worden doorgevoerd om nieuwe klanten te trekken.

Als het een beetje waait, kunnen ook de gebroeders Delmer en Jelle Los met hun ‘Grutte Pier' zich naar de kop van het klassement zeilen. De sportieve Henk Regts, zo is vorig jaar opnieuw gebleken, is evenzeer kanshebber. Met Sieb Meijer met de Jonge Jasper, Tony Brundel met de ‘Lytse Lies', kampioen 2007 Walter de Vries met ‘De Goede Verwachting' en Jelle Talsma zijn er al zeven favorieten. Die weelde heeft de IFKS in jaren niet gekend.

In de B-klasse is de sportieve spanning ook groot, omdat daar promotie naar de kampioensklasse op het spel staat. Bij de klasse a-klein dreigt, net als in voorgaande jaren, de competitie beheerst te worden door slechts een paar deelnemers. Rinze Pieter Herrema lijkt met de ‘Engelina Smeltekop' de beste papieren te hebben.

Het belangrijkste bij de IFKS is dat er competitie is en dat de wedstrijden om het weer kunnen doorgaan. Dan overleeft de organisatie, is de stellige overtuiging van zo'n duizend actief betrokkenen, de magere jaren met glans. (KJ)

Meer over het skûtsjesilen in het dossier