‘Schipper heeft afvalkosten zelf in de hand'

De binnenschipper moet milieuvriendelijker worden wil hij in de toekomst niet meer gaan betalen dan 7,50 euro per 1000 liter gebunkerde gasolie. Dat is het vastgestelde begintarief als het Scheepsafvalstoffenverdrag (SAV) in 2008 van kracht wordt. Directeur Jan de Vries van de Stichting Afvalstoffen en Vaardocumenten Binnenvaart (SAB) denkt dat de afvalstroom nog verder kan verminderen als de binnenvaart minder afgewerkte smeerolie inlevert.

‘Met afgewerkte smeerolie kun je niet zoveel meer', stelt De Vries. ‘Het opnieuw opwerken van de afgewerkte olie tot smeerolie is te duur. Je kunt het eigenlijk alleen nog als brandstof gebruiken. We moeten die hoeveelheid dus zien te verminderen. Er zijn nu al systemen waarbij het carter niet hoeft te worden ververst, maar die kosten nog een fortuin. Maar er zijn natuurlijk ook andere, minder kostbare, manieren om de afvalstroom te beperken. Een voorbeeld is ons poetslappenproject. Daarbij verbranden we de doeken niet langer, maar wassen ze. Dat scheelt.

‘Overigens heb ik niets te klagen over de binnenvaart. Op incidenten na zie je dat de schipper en zijn bemanning steeds beter omgaan met afval. Ook zijn steeds meer schepen dicht, zodat de hoeveelheid ingeleverde bilgewater nog steeds daalt. Inmiddels is dat verminderd tot 20.000 ton. Dat was ooit 70.000 ton.'

Onbekende kosten
Wat de totale inzamelings- en verwerkingskosten van het Europese scheepsafval zijn en of de 7,50 euro uiteindelijk voldoende blijkt, is volgens De Vries nog niet bekend. ‘In Nederland hebben we dat goed op een rijtje, maar andere landen hebben dat niet. Straatsburg heeft deze landen wel gevraagd de cijfers te leveren. Als ik een gooi moet doen, dan ga ik er vanuit dat de Europese binnenvaart een miljoen ton gasolie per jaar verbruikt. Dat betekent dat we dus 7,5 miljoen euro binnenkrijgen. Daarvoor moeten we het afval inzamelen en verwerken. Ga maar eens op de Volkeraksluizen kijken welke gigantische hoeveelheden dat zijn. Het gaat om nylon touwen, wrijfhouten, verfblikken en noem maar op. Alleen huishoudelijk afval, papier en glas kan de binnenschipper voorlopig nog gratis afgeven.'

Tot het SAV van kracht wordt blijft de binnenvaart nog twee cent per liter bilgewater betalen. De verwachting is dat België het verdrag nog dit jaar ondertekent, zodat het volgend jaar van kracht wordt. De federale gewesten zijn eruit en het ligt nu bij de overheid.

Ecocard
Betalen voor de inname van bilgewater kan vanaf 1 mei alleen nog met de Ecocard. Volgens De Vries wordt de vervanger van de bilgekaart momenteel massaal aangevraagd. ‘We hebben de ondernemers een paar keer aangeschreven en zien nu dat de bilgekaarten in grote aantallen worden ingeleverd. Het geld wat daar nog op staat storten wij op de ecorekening. Op onze internetsite kunnen de schippers hun saldo checken. Ook krijgen ze daar de laatste 25 transacties te zien. We hebben nu in het land al zestig terminals staan en de schippers maken daar ook gebruik van. De test loopt voorspoedig. We hebben een paar probleempjes met de draadloze communicatie in de buurt van bijvoorbeeld kranen, maar Vodafone werkt hard om dit probleempje op te lossen.

‘Voorlopig is Nederland het enige land met de Ecocard. In België zitten de kosten in het havengeld, in Duitsland betaalt de overheid. Als het SAV van kracht is gaan we kijken of we de Ecocard naar de andere binnenvaartlanden kunnen uitrollen.'

Te weinig
Schippers die de 7,50 euro per kuub gasolie teveel vinden, moeten zich volgens De Vries realiseren dat ze de voorgaande jaren te weinig hebben betaald voor afval. ‘De overheid heeft daar heel belangrijke bedragen aan besteed. De overheid gaat er nu vanuit dat de veroorzaker, ik zeg expres niet de vervuiler, betaalt. Het betekent dus dat de schipper de kosten voor een groot deel zelf in handen heeft. De eerste regel in het verdrag is niet voor niets ‘‘Het voorkomen van het ontstaan van afval''. En de meeste schippers doen dat nu al gewoon.

‘De kosten hebben ook te maken met het voorzieningenniveau. Sommige schippers willen hun afval ook 's nachts kunnen inleveren. Dat kan wel, maar dan moet je niet naar de kosten kijken. Op die tijden afval inzamelen is echt loeiduur. Ik zie mezelf ‘s nachts ook niet met die rotzooi zeulen.' (EvH)