Column: ‘Europa is van groot belang voor binnenvaartondernemers'

Volgende week zijn er verkiezingen voor het Europees Parlement. Die keren dat ik in Brussel of Straatsburg ben, om de binnenvaart te vertegenwoordigen, voel ik mij meestal niet helemaal op m'n gemak. Als rechtgeaarde Rotterdammer houd ik ervan te zeggen waar het op staat en snel tot zaken te komen. Maar Fransen en Belgen houden daar niet zo van. Die willen eerst uitgebreid eten en beleefdheden uitwisselen. De meeste Hollanders staan erom bekend dat zij om vijf uur het liefst zo snel mogelijk weer huiswaarts keren. Maar in Brussel begint het dan pas.

Door C.J. de Vries

Nederland heeft vanwege die volksaard relatief weinig invloed in Brussel. We worden ook steeds vaker als een wat raar land beschouwd met politieke moorden, legale drugs, onbeschoftheid en vuil op straat. De bewondering voor onze strijd tegen het water, de tolerantie voor andersdenkenden en de bekende Hollandse koopmansgeest wordt er een beetje door overschaduwd. Op mijn vakgebied heeft de crisis daar nu nog een extra dimensie aan toegevoegd. Waar men voorheen met enige jaloezie kennis nam van de geweldige Nederlandse vlootexpansie, overheerst nu een enigszins verwijtende houding dat Nederland wellicht hiermee z'n hand zou hebben overspeeld. Dat moet nog blijken.

Ik geef toe dat de werkkamers van Europarlementariërs wat wereldvreemd aandoen. Dat reizen tussen Brussel en Straatsburg is natuurlijk waanzin. Zowel in Straatsburg als in Brussel hebben de parlementariërs allemaal eigen kamertjes met een douche en meestal een slaapbankje. De ruimten zijn net iets te klein om comfortabel te kunnen zijn. Een enkel parlementslid heeft vrijwel geen invloed op de besluitvorming. Alleen door specialisatie als deskundige op een bepaald beleidsgebied of door samen te werken in coalities kun je in het Europees Parlement aanzien en invloed verwerven. Onze Nederlandse parlementsleden spelen hun rol doorgaans goed mee.

Veel te zoeken
Maar wat heeft een binnenvaartondernemer eigenlijk in Brussel te zoeken? Heel erg veel. En of je nou wilt of niet, de EU is er en gaat niet meer weg. Zo wordt bijvoorbeeld door een richtlijn in Brussel bepaald hoeveel zwavel en andere bestanddelen onze gasolie mag bevatten. Brussel regelt dus dat we overal gasolie van dezelfde kwaliteit bunkeren (dat is toch wel handig!), maar indirect ook of we milieuvriendelijk blijven door straks minder CO2 uit te stoten. Maar Brussel bepaalt ook in belangrijke mate aan welke technische eisen onze binnenschepen (certificeringen) moeten voldoen en indirect ook hoe het zit met de overgangseisen. Hetzelfde geldt voor de erkenning van vaarbewijzen, de bemanningseisen, de werktijden, de arbo-eisen, enzovoorts. De tijd dat onze internationale wetgeving exclusief door de Centrale Rijnvaartcommissie (CCR) in afzondering werd opgesteld en vervolgens door Europa werd overgenomen is voorgoed voorbij. De CCR werkt nu nauw met Brussel samen en kan eigenlijk geen besluiten nemen die tegen Brussels beleid ingaan. Europa zit dus overal met de vingers tussen en meestal is dat goed omdat dan Europabreed dezelfde eisen gelden en dus concurrentievervalsing wordt vermeden. Maar soms kan het ook uiterst hinderlijk zijn.

Hinderlijk is vooral de Europese bemoeizucht met detailwetgeving (hoe krom een banaan mag zijn) en de neiging naar ingewikkelde procedures (bijvoorbeeld bij aanbestedingen).

En er moet nog veel worden verbeterd. Toch wegen deze en andere nadelen niet op tegen de voordelen. Dat Europa ons vrede, welvaart en stabiliteit heeft gebracht is vrijwel iedereen vergeten, maar daardoor is het wel een voorrecht om hier in redelijke welstand te kunnen leven. Uitbreiding van de EU met nieuwe lidstaten is dus bij voorbaat beter, dan het risico van grensconflicten riskeren. De EU biedt daarnaast het uitzicht op een steeds groter wordend afzetgebied, met open binnengrenzen voor personen en goederen. Met name binnenvaartondernemers moet dit aanspreken, omdat dit ook in de afgelopen jaren veel extra binnenvaart en welvaart heeft opgeleverd. Een binnenvaartondernemer die anti-Europees is, stemt daarmee tegen z'n eigen belang. Dat zou vreemd zijn.

Namens ons
Het beleid in Brussel komt via een ingewikkeld mechanisme tot stand. Meestal geven de Europese ministers (commissarissen) een voorzet voor een bepaalde beleidsrichting. Ambtenaren van de EU en de lidstaten kruipen dan bij elkaar om de zaak uit te werken. Vervolgens verschijnt een concept besluit of richtlijn die wordt besproken met belanghebbenden, ook met onze sector. De echte macht ligt bij de gezamenlijke Verkeersministers van de lidstaten, die regelmatig bij elkaar komen. Wanneer zij instemmen wordt een eindvoorstel aan het Parlement voorgelegd. Maar ook in de voortrajecten hebben parlementsleden en belangenbehartigers ruimschoots de gelegenheid voorstellen te beïnvloeden. We zouden er daarom beter aan doen een strategie te bedenken hoe we onze invloed in Europa kunnen vergroten. Die Europarlementariërs zitten er niet voor zichzelf, maar namens ons om de Nederlandse belangen te behartigen. We moeten daar niet zo geheimzinnig over doen. Het zijn ook lobbyisten voor de Nederlandse zaak. VVD-lijstrekker Hans van Baalen komt daar in elk geval openlijk voor uit.

Ambassadeurs
Wat goed is voor de binnenvaart is ook goed voor Nederland. Elke Nederlander heeft profijt bij goede overslagcijfers in onze zeehavens. Als men in het buitenland Nederland nog ergens om bewondert, dan is het wel daarom. De anti-Europastemming onder sommige politieke partijen in Nederland is daarom ook slecht voor de Nederlandse belangen. Ruim zeventig procent van onze handel heeft plaats met landen binnen de EU en de binnenvaart neemt meer dan de helft van het transport wat daardoor wordt gegenereerd voor z'n rekening. We zijn dus geen kleine jongens!

Diegene die de afgelopen jaren veel blijk heeft gegeven voor onze belangen op te komen is zonder twijfel CDA-vedette Corien Wortmann, die zich opnieuw verkiesbaar heeft gesteld (lijst EVP). Haar autoriteit op transportgebied staat buiten kijf. Corien werkte hiervoor als directeur goederenvervoer op het ministerie van Verkeer en Waterstaat en zij maakt zeker kans in de toekomst minimaal nog eens terug te komen als staatssecretaris. Corien krijgt hulp van nieuwkomer Peter van Dalen, lijsttrekker namens de ChristenUnie/SGP voor Europa. Als voormalig hoofd binnenvaart van Verkeer en Waterstaat weet hij hoe de hazen lopen. Met twee dergelijke ambassadeurs moet het goed mogelijk zijn onze positie in Europa verder te verstevigen. Meer weten over deze en andere kandidaten? Kijk op: http://www.europeesparlement.nl/.

C.J. de Vries