‘Canal du Nord kan ook op Almelo-De Haandrik'

‘Schepen moeten optimaal gebruik kunnen maken van een vaarweg, dat is in het algemeen belang', vindt schipper Ger Veuger van het Canal du Nord-schip Cambio (611 ton, 65 x 5,80 meter). Hij kàn varen op het kanaal Almelo-De Haandrik maar mag het niet, ondanks de miljoenen die in verbetering van de vaarweg zijn gestoken.

Veuger maakte bezwaar tegen het verkeersbesluit van de provincie Overijssel, dat de toegang om veiligheidsredenen beperkt tot Kempenaars (maximaal 55 x 6,60 meter en 2,50 meter diepgang).

Door geen Canal du Nords toe te laten, doet de provincie het algemeen belang tekort, betoogde schipper Veuger maandagmiddag in een hoorzitting op het provinciehuis in Zwolle. Hij voorziet de komende jaren een sterke toename van transporten via het Canal du Nord vanaf de Seine en de Oise, in partijen van 500 tot 550 ton. Er varen nog zestig tot zeventig schepen van het type Canal du Nord in de internationale binnenvaart, bijna allemaal in handen van Franstalige Europeanen. ‘Maar als u het kanaal niet vrijgeeft voor schepen van mijn soort, zult u die schepen hier nooit zien', zei Veuger. ‘Als u dat niet doet begrijp ik de reden van de aanpassing niet meer. De provincie belet mij mijn schip optimaal te exploiteren. Vergunningen en ontheffingen lossen het probleem niet op. De Franse collega's zullen niet de moeite nemen die aan te vragen.'

Verruiming
Nadat in december de baggerwerkzaamheden waren afgerond, besloten Gedeputeerde Staten (GS) van Overijssel in februari de maximumdiepgang en afmetingen van vaartuigen op de provinciale vaarweg Almelo-De Haandrik te verruimen. Sinds 1995 golden maximale afmetingen van 39 x 5,80 meter met 2,10 meter diepgang.

Door het baggeren werd het vaarwegprofiel geschikt voor schepen van 55 x 6,60 meter en 2,50 meter diepgang, die elkaar kunnen ontmoeten en passeren. Schepen langer dan 39 meter hoeven nu geen ontheffing meer te vragen, mits voorzien van een boegschroef.

Deskundig
De bezwaarcommissie, onder onafhankelijk voorzitterschap van Pim Koegler met gedeputeerde Dick Buursink als lid, kreeg van Ger Veuger een deskundige uitleg. ‘Ik heb mijn hele leven geleerd, niet op school maar in de praktijk. Ik weet wat je met een schip kunt doen', zei hij als toelichting op zijn bezwaar. ‘Mijn schip, dat langer maar smaller is dan een Kempenaar, heeft in bochten dezelfde padbreedte nodig', liet de schipper van de Cambio zien op zijn laptop met Google Earth. ‘Mijn schip heeft al een meter meer ruimte en kan bij een bocht achter een brug al in de brug beginnen met draaien.' Hij daagde de provincie uit de verschillen in padbreedte te (laten) berekenen. ‘Het is uit te rekenen, alleen ik kan dat niet.'

Spitsen en Canal du Nord-schepen hebben in de Franse sluizen vaak maar een paar centimeter over, vertelde Veuger om het betrekkelijke van veiligheidsmarges aan te geven. ‘In Frankrijk ben je zomaar je roer kwijt als je het in de sluis niet precies dwars zet. Het kanaal Almelo-De Haandrik is zo ruim, daar kun je ook met 6,60 breed gemakkelijk varen.'

Trouwens, eerder dit jaar voer een koppelverband van twee Kempenaars, totaal 110 meter lang en 6,60 meter breed, ook al probleemloos op proef door het kanaal Almelo-De Haandrik. Veuger vond daarom dat de provincie ook een zogenaamde ‘pousseur', twee gekoppelde spitsen met een totale lengte van tachtig meter, zou kunnen toelaten. Zo'n koppelverband hoeft alleen bij de A-sluis (67 meter lang) te ontkoppelen.

Ontheffing
De schipper van de Cambio had van de provincie eerder al het aanbod gekregen voor een permanente ontheffing, als hij zou afzien van de bezwaarprocdure. ‘Dat leek me niet in het algemeen belang.'

Op de vraag van commissievoorzitter Koegler namens welke andere belanghebbenden hij dan bezwaar maakte (‘Hebt u volmachten?'), stelde Veuger de tegenvraag: ‘Mag ik juridisch geen groter belang hebben dan mijn eigen belang?'

De schipper is secretaris van Schuttevaer-afdeling Zwartewater en zijn broer Harm Veuger, die regiovertegenwoordiger is van Koninklijke Schuttevaer, was met hem meegekomen. Maar dat was verder zonder betekenis in de bezwaarprocedure. Harm Veuger verklaarde achter het pleidooi van zijn broer te staan, ook omdat Koninklijke Schuttevaer streeft naar zoveel mogelijk vervoer over water.

Processtap
‘Als provincie proberen we zoveel mogelijk toe te staan', zei Bouke Schaafsma, inspecteur scheepvaart van de provincie Overijssel, in zijn weerwoord voor de bezwaarcommissie. Het verlenen van een ontheffing zou volgens hem een eerste processtap kunnen zijn, gevolgd door proefvaarten, waarna bij gunstige resultaten het varen met schepen van afwijkende afmetingen voor langere kan worden toegestaan.

Uitgangspunt voor het nieuwe vaarwegprofiel op het kanaal Almelo-De Haandrik was de richtlijn die Rijkswaterstaat geeft voor schepen van het type Kempenaar. Normen zijn gesteld ter bescherming van de gebaggerde ‘bak'. Hoe dichter een schip bij het talud komt, hoe meer grond het gaat omwoelen. ‘Bij teveel aantasting van het profiel door het toestaan van grotere schepen, moet ons onderhoudsbudget extreem omhoog', zei Schaafsma.

Schipper Veuger beweerde dat een breder schip voor meer bodemberoering zorgt dan een smaller schip als de Cambio. ‘Ook een koppelverband van honderd meter loopt nog niet in het talud', was zijn conclusie na de recent gehouden proefvaart. Maar volgens Schaafsma was daar nog niets van te zeggen, omdat de evaluatie van de proefvaart nog moet plaatsvinden.

Gedeputeerde Buursink vroeg zich niettemin af waarom de provincie zich op één scheepslengte, één breedte en één diepgang vastlegt. ‘Je zou ook omgekeerd kunnen redeneren: als iets kan, laat het dan toe.'

Commissievoorzitter Koegler vroeg vervolgens aan Veuger hoe zijn verkeersbesluit voor het kanaal eruit zou zien. Veuger: ‘Je moet de lengte van een schip relateren aan de breedte.'

De bezwaarcommissie brengt geheim advies uit aan Gedeputeerde Staten, die over vier tot zes weken zullen komen met een besluit. Veuger heeft daarna zes weken om eventueel in beroep te gaan. (DvdM)