Coöperatie tegen crisis

Alleen in coöperatieve sfeer, door samenwerking, is de crisis in de binnenvaart op te lossen, stelt Kantoor Binnenvaart. Op de lange termijn zou een ver gaande samenwerking tussen ondernemers de marktpositie structureel kunnen verbeteren. Kantoor Binnenvaart streeft naar het afvlakken van de enorme toppen en diepe dalen. Daarmee wordt het volgens de schippersorganisatie ook voor verladers aantrekkelijk samen te werken aan een meer duurzame binnenvaart.

‘Je ziet de vrachtmarkt verder omlaag gaan. Bepaalde bevrachters lijken er een sport van te maken nog lagere vrachten aan te bieden en schippers onder druk te zetten', zegt Gerard Kester, functionaris van Kantoor Binnenvaart. ‘Maar die bevrachters hebben intussen hun lol wel gehad. Het is onverantwoord wat er nu aan de gang is. Het excuus, dat schippers tot vorig najaar konden vragen wat ze wilden en nu moeten aannemen voor elke prijs, gaat niet meer op.'

Kester spreekt steeds vaker schippers die vanuit een wanhoopsgevoel niet meer weten waar ze heen moeten. ‘Wie een contract heeft, kan nog vooruit. Op de spotmarkt wordt intussen zwaar geleden.'

Uitwassen
‘De toppen van vorig jaar leidden tot uitwassen, de diepe dalen van dit moment ook', analyseert Kester. ‘Als je die zou kunnen afvlakken, moet dat ook onze klanten, de verladers, aanspreken. We moeten een grote groep ondernemers door de ellende heen trekken. Alle wachttijd en het moeten toeleggen op de vracht ontneemt je de lust tot ondernemen. Continuïteit van de binnenvaart is in ieders belang.'

Kantoor Binnenvaart wil het initiatief nemen voor een andere marktbenadering en schippers een nieuw perspectief bieden. Daarbij is de hulp van anderen, bijvoorbeeld samenwerkingsverbanden als NPRC, PTC en betrouwbare bevrachters, onmisbaar.

Het plan van Kantoor Binnenvaart laat de vrije markt niet los, zegt Kester. ‘Ergens heb je een bodem, een kritisch vrachtprijsniveau. Iedereen weet wel ongeveer wat het zou moeten zijn om je personeel en de gasolie te kunnen betalen. Blijven varen onder de kostprijs tast de continuïteit aan. Wij zijn geen Philips met al z'n reserves.'

Niet in een dag

Volgens KB-manager Erik van Toor is nog niet duidelijk hoe het plan er concreet uit gaat zien. ‘Uitgangspunt is de coöperatieve gedachte. Kijk om je heen en zie hoe volledige vrijheid leidt tot excessen. We willen in een open markt als collectief gaan werken. Zo'n plan ontstaat niet in een dag. Je moet rekening houden met zaken als de Mededingingswet, met de mentaliteitsverandering die nodig is, en het creëren van voldoende draagvlak, zowel onder schippers als verladers en bevrachters. Het gaat erom wat we willen met de toekomst van de binnenvaart.'

Dat klinkt allemaal nogal soft, erkent Van Toor. ‘Maar dit is geen tijd voor harde statements. We merken dat de crisis mensen aanzet tot denken. Sceptici heb je ook, maar met scepsis kom je nergens. Je bereikt meer door met z'n allen de schouders eronder te zetten.'

Meldpunt
Zonder prijsafspraken komen tot een andere gedragslijn vraagt om flankerende maatregelen, zoals helder zien te krijgen hoe de vloot zich ontwikkelt. Van Toor: ‘Je kunt daarbij denken aan een Europees meldpunt voor monitoren van de capaciteitsontwikkeling. Informatie voor onderbouwde investeringsbeslissingen is nu niet te krijgen. Voor cijfers moet je langs makelaars, ondernemers en slopers. Met alle respect voor het Europees marktobservatiesysteem van EU en CCR, maar dat is niet actueel.'

Een Europees vergunningstelsel is volgens de KB-manager nog niet aan de orde. ‘Wel zijn we met de Europese organisaties ESO en EBU aan het kijken of er een lidstaat bereid is formeel de crisis in de binnenvaart uit te roepen. Dat maakt het nemen van maatregelen gemakkelijker.  (DvdM / EvH)

ASV houdt vast aan principes
De Algemeene Schippers Vereeniging (ASV) blijft volgens voorzitter Willem Stam (ms Stapper) bij haar principes. ‘Wij zijn altijd voor een toerbeurt geweest en dat blijven wij ook. Wij krijgen de hele tijd wel te horen dat een toerbeurt in deze tijd niet meer kan. Ook zegt men botweg dat er geen draagvlak meer is.'

Uit een peiling op de website Vaart! is volgens de ASV-voorzitter gebleken dat meer dan de helft van de schippers voor een toerbeurt is. Ook op de CBOB-vergadering was volgens hem een groot deel van de schippers voor een toerbeurt. ‘Schandalig dat daar tijdens de vergadering aan voorbij werd gegaan. De vrije markt is gewoon heilig. Wij blijven de terugkeer van een toerbeurt in elk geval aankaarten. Want hoe slecht moet het in deze crisis gaan, moeten eerst de failliet gaan, voordat wij iets doen?'

Inmiddels ervaart Stam wel dat in Frankrijk de toerbeurt leegloopt. ‘De schippers varen liever voor weinig, dan dat ze een paar dagen stilliggen. Het grote probleem is dat ze ook het werk meenemen, zodat wij nog langer stilliggen.' (EvH)

 

CBRB houdt ledenenquête
Het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart (CBRB) gaat een anonieme enquête onder haar leden houden. Uit de enquête moet volgens Jan Vogelaar blijken hoe de leden over de crisis denken, hoe het in hun bedrijf eraan toegaat, welke oplossingen ze zien en welke wensen ze hebben. ‘Het grote probleem is dat veel oplossingen veel geld kosten. Wij willen kijken wat reëel is en op welke manier we het beste de crisis te lijf kunnen gaan. Aan de hand van de enquête gaan wij dan beleid maken.' (EvH)

Meer over de kredietcrisis in het dossier

Neem nu een gratis abonnement op de Nieuwsbrief. U krijgt dan twee keer per week alle maritieme nieuws in uw emailpostbus.