Overheid moet tankvaartcrisis voorkomen

‘Eigenaren van enkelwandige tankers vrezen terecht voor financiële problemen tijdens de uitfasering. Ze beschikken na verkoop van hun sterk in waarde gedaalde enkelwandige tanker over onvoldoende eigen vermogen. Ook de huidige eigenaren van dubbelwandige tankers ondervinden nu al nadelige concurrentie. Uit goed ingelichte bronnen vernamen wij dat er bij hypotheekbanken al tientallen jonge dubbelwandige tankers op de lijst van gedwongen verkoop staan. Omdat de banken nieuwe investeerders niet willen ontmoedigen, handelen ze deze gedwongen verkopen discreet af.’

Premie

De VBR stelt voor eigenaren van enkelwandige tankers een investeringspremie te geven bij overschakeling. ‘Een meerderheid in de bedrijfstak is het eens dat we de deadlines alleen maar kunnen halen indien investeerders gebruik kunnen maken begeleidende maatregelen. Een sloopregeling is daarbij een vies woord. De premie wordt gebaseerd op een percentage van de investeringen die daarvoor in aanmerking komen.’

Volgens Verberght is een investeringspremie niets nieuws. ‘Italië kreeg voor de overschakeling naar dubbelwandige zeetankers al twee keer toestemming van de EU  om via investeringspremies onder voorwaarden de overgang naar dubbelwandig te begeleiden. Vlaanderen gaf al in 2003 investeringssteun voor modernisering van de vloot. Daarbij bleek dat circa vijftien procent van de investeringen voor steun in aanmerking kwam. Op basis van vijftig tankers per jaar schatten wij de investeringssteun op ongeveer 25 miljoen euro per jaar. Dit is een schatting. Men weet vooraf niet hoeveel enkelwandige schepen worden omgebouwd en de bedrijfstak beschikt niet over betrouwbare statistieken van de vlootomvang.’

Financiering

De VBR gaat er voorlopig vanuit dat de overheden van de binnenvaartlanden de begeleidende maatregelen financieren. ‘De bedrijfstak hoeft vanuit de EU geen financiële steun te verwachten. In het Erica I- en II-plan wordt over binnenvaart helemaal niet gesproken. Om de bedrijfstak jaarlijks een premie te laten betalen voor de financiering bestaat nog geen draagvlak. In Vlaanderen financierde de overheid de steun met toestemming van de EU. Die verdiende dat weer terug via belastingen op een hogere rentabiliteit van de gemoderniseerde binnenvaartvloot. Het plan is dus voor overheid en bedrijfstak een win-winsituatie.’

Om concurrentievervalsing te voorkomen moeten volgens Verberght de investeringspremies in de binnenvaartlanden op elkaar worden afgestemd. ‘Elk binnenvaartland zorgt voor de financiering van de premies en kan daar eventueel extra voorwaarden aan verbinden. In Vlaanderen moest het schip bijvoorbeeld vijf jaar in eigendom blijven van de investeerder. Uiteraard moeten alle binnenvaartlanden meedoen, maar het kan best zo zijn dat één land hiermee begint. De anderen zullen volgen. De markt bepaalt uiteindelijk zelf hoe lang de investeringssteun wordt toegekend. Als er geen enkelwandige tankers meer zijn, stopt het vanzelf…’

Bodemprijs

Een van de voordelen van de investeringspremie is volgens de VBR dat alle enkelwandige tankers een aan de premie gerelateerde bodemprijs krijgen. ‘Als deze bodemprijs voldoende is om de financiering van een gelijkwaardige dubbelwandige tanker rond te krijgen, dan zijn we op de goede weg’, meent Verberght. ‘Een bodemprijs zorgt ervoor dat enkelwandige tankers tijdens de uitfasering aan alle veiligheidsregels kunnen voldoen. Dat zijn bijvoorbeeld investeringen die nodig zijn tijdens de overgangstermijn.’

Verberght vindt dat de eigenaren van enkelwandige tankers niet wakker hoeven te liggen van de majors. ‘BP  is altijd een trendsetter geweest en wist in de vorige eeuw al tankvaartondernemers te motiveren dubbelwandig te bouwen. Voorlopig sluiten de andere majors enkelwandige tankers niet uit. Zelfs bij Shell  is het stil geworden. Megatankers bleken zonder speciale toestemming van de vaarwegbeheerder niet aan het depot in Gent te mogen lossen.’

De VBR geeft ook nog een beeld in het geval dat de uitfasering een koude sanering wordt. ‘Dan verliest de tankvaart veel praktijkervaring. De tankvaart zit namelijk met een enorm probleem van opvolging. Al twintig jaar gebruikt de tankvaart matrozen van buiten de EU. Hierdoor was er nauwelijks doorstroom van matroos naar stuurman en kapitein. Als we al onze jonge kapiteins, die nu nog met een enkelwandig schip varen, aan boord kunnen houden is dat een goede zaak. Anders gaat de meerwaarde van dubbelwandige tankers verloren. De bemanning kan dan met deze meerwaarde niet omgaan. De dubbelwandige tankers Charlotte en Stolt Rom zijn een voorbeeld. Zij explodeerden door fouten van de bemanning.’ (EvH)