Ingrijpende aanpassing stuurmachine onvermijdelijk

De eisen die het ROSR aan stuurmachines voor de Rijnvaart stelt zijn in april 2007 flink aangescherpt. Daarnaast is er een verplichte driejaarlijkse keuring van de stuurinrichting en een verplichte achtjaarlijkse revisie van het mechanische gedeelte van de stuurinrichting in het ROSR opgenomen. Hydraulische cilinders, pompen en elektrische motoren moeten dus uiterlijk na acht jaar volledig worden gecontroleerd en indien noodzakelijk gereviseerd. Daar komt nog bij dat in alle hydraulische systemen de slangen elke tien jaar moeten worden vervangen.

De keuring volgens protocol 25 van het ROSR (Reglement van onderzoek voor Schepen op de Rijn) stelt hogere veiligheidseisen aan nieuwe installaties, zoals volledig gescheiden signaleringssystemen, bedradingen, hydrauliekleidingen en tankcompartimenten.

Voor bestaande schepen geldt een relatief korte overgangstermijn. De stuurinstallaties moeten vóór de eerste verlenging van het Certificaat van Onderzoek na 1 januari 2010 zijn aangepast, anders krijgt het schip geen nieuw certificaat. ‘In de praktijk heeft dit in veel gevallen ingrijpende aanpassingen tot gevolg', zegt Leo van Zon. ‘Een nieuw bedieningspaneel op de lessenaar, aanpassing van de hydraulische tank, inbouw van gescheiden ventielen en aanleg van twee extra hydraulische leidingen tussen de tank en de stuurmachine in de achterpiek. Er mogen bovendien geen andere verbruikers meer zijn aangesloten op de hydraulische installaties. Hydraulische systemen, zoals voor het heffen van het stuurhuis, moeten volledig van de stuurmachinehydrauliek worden gescheiden.'

Overheid kiest
Wie deze vernieuwingen zo lang mogelijk wil uitstellen kan zijn schip het beste kort voor 2010 laten keuren. ‘Wie zijn schip in 2009 keurt kan nog tot 2014 varen met het huidige systeem. Maar daarna dien je onherroepelijk de installaties aan te passen. En de aanpassingen zijn in veel gevallen niet eenvoudig uit te voeren. De installaties zitten vaak helemaal ingebouwd. In sommige gevallen zal de hele hydrauliek moeten worden gedemonteerd en dat is behoorlijk ingrijpend. Ook vervanging van bedrading en panelen brengt flinke kosten met zich mee.'

Van Buren benadrukt dat de huidige systemen al bijzonder veilig zijn. ‘In de praktijk zijn er geen problemen mee. De overheid gaat alleen een stap verder met gescheiden alarmeringen, tanks en leidingen voor beide stuursystemen, de overheid kiest dus voor nog meer veiligheid.'

Van Zon benadrukt dat de aangescherpte veiligheidsnormen niet betekenen dat langer op het noodsysteem mag of kan worden gestuurd. ‘Een noodsysteem is echt bedoeld om naar de eerst mogelijke aanlegplek te komen. Een volledig op 24 Volt werkend hydraulisch stuursysteem kan, afhankelijk van de accucapaciteit, in een half uur door de accustroom heen zijn. Je verbruikt al snel drie kW per uur.'

Kort dag
De nu ingevoerde regels zijn 23 november 2006 door de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) aangenomen en 8 maart 2007 gepubliceerd in de Staatscourant, drie weken voor de inwerkingtreding. Van der Velden was, op zijn zachts gezegd, niet blij met deze korte termijn. ‘Wij hadden 92 opdrachten lopen die door de wetswijziging tussen wal en schip vielen', zegt Van Buren. ‘IVW hield zich aan de veranderde regelgeving, dus we moesten die installaties allemaal  aanpassen. Zelfs al goedgekeurde installaties moesten worden aangepast. Dat betekende extra kabels, aanpassing van panelen en alarmen en aanpassing van de schema's. Achteraf aanpassen was geen optie. Een nieuw schip vijf dagen uit de toer halen kost immers al gauw 3000 euro per dag.'

Binnenschepenbesluit
Schepen die geen Rijnattest hebben zijn voorlopig vrijgesteld van de nieuwe regels. Zij vallen onder het Binnenschepenbesluit (BSB). Voor deze schepen wordt de regeling voor stuurinstallaties 30 december 2008 vervangen door een Europese richtlijn (2006/87/EG). De eisen hiervan zullen waarschijnlijk overeen komen met die van de Rijnvaart. Voor deze schepen gelden echter langere overgangstermijnen die doorlopen tot 2025 en 2050.