Ladingverlies tankvaart dreigt op kanalen

MAART 2007 De tankvaart verliest het op de kleine kanalen van het wegvervoer, tenzij de verplichte dubbelwandigheid niet gaat gelden voor producttankers tot 1000 ton. De bouw van kleine dubbelwandige producttankers is in de huidige marktomstandigheden namelijk niet rendabel. Door de uitfasering van de enkelwandige tankers dreigt daarom in 2018 een groot tekort aan kleine tankers.

EBU  en ESO hebben de Centrale Commissie voor de Rijnvaart  daarom voorgesteld aan de dubbelwandigheid een ondergrens te stellen van 1000 ton en van 1350 ton voor regionaal varende tankers. Omdat veel oudere tankers rond dit tonnage zitten, zou zo’n vrijstelling echter een veel groter deel van de enkelwandige vloot in de vaart kunnen houden dan noodzakelijk.  

Niemand investeert

‘Dit lijkt me niet de oplossing’, zegt Jos van Altvorst van Interstream Barging  uit Dordrecht. ‘Dan gaat niemand meer investeren in een klein dubbelwandig schip.

Het is in de huidige structuur moeilijk kleine dubbelwandige tankers te exploiteren, omdat de bouw bijna net zoveel kost als die van een groot schip, maar daar zou je goede afspraken over kunnen maken. Een feit is, dat nu kleine enkelwandige schepen varen op trajecten, waar grote dubbelwandige tankers ook kunnen komen, bijvoorbeeld op het depot langs het Albertkanaal . De terminal is daar niet geschikt voor grote schepen, maar dat is natuurlijk een ander probleem.’ 

Voor de tankvaart op het Albertkanaal lijkt zo’n uitzonderingsregel dus geen goede oplossing. Daar lijkt het logischer de terminal aan te passen aan grote dubbelwandige schepen.  

Nationale regels

Wat kan voorkomen dat kleine enkelwandige tankers op grote vaarwateren blijven concurreren met dubbelwandige schepen, is dat België en Frankrijk op nationaal niveau uitzonderingen maken voor kleine tankers, die louter op regionale bestemmingen varen, waar alleen zij kunnen komen. Dat kan eventueel buiten de CCR om worden geregeld. Voor het vervoer op deze kleine kanalen zijn echter hooguit een kleine honderd schepen nodig. 

De Duitse kanalen zijn in het algemeen wel toegankelijk voor dubbelwandige 86-meterschepen. Daarvan zijn er de afgelopen jaren wel een aantal gebouwd, al was dat vooral voor het vervoer van chemicaliën. Deze schepen zijn onder meer door Mercurius Scheepvaart in breedtes van 9,50 tot 11,45 meter geleverd, met tonnages van 1500 tot 1800 ton. ‘We hebben de afgelopen jaren een aantal verzoeken gehad voor kleinere dubbelwandige tankers, maar daar zijn we financieel niet uitgekomen’, zegt Robert Jan Zimmerman van Mercurius. ‘Dat is dus bij de huidige bouwprijzen zeker niet mogelijk.’ 

Zimmerman denkt overigens niet dat kleine enkelwandige tankers straks op de Rijn gaan concurreren met de grote dubbelwandige tankschepen. ‘De markt zal dat nooit accepteren. Een Neokemp gaat ook de Rijn niet op. Dat kan niet uit, dat zijn andere tarieven.’ 

‘Koude sanering’

Volgens de Vereniging van Belgische Reders der Binnen- en Rijnvaart  (VBR) is op dit moment sprake van een koude sanering in de tankvaart, met name bij de kleinere schepen (Europa I). ‘Uit IVR-cijfers blijkt dat er 149 tankers zijn gebouwd tussen januari 2002 en september 2005, terwijl het totaal aantal tankers in die periode met 43 is toegenomen’, zegt voorzitter Karel Verberght van de VBR-tankvaartafdeling. ‘Er verdwijnen dus bijna net zoveel tankers als er bijkomen. Het gezamenlijke tonnage nam in die periode met 141.451 toe (van 1.872.346 naar 2.013.792 ton). Omdat jaarlijks vijftien tot twintig procent van de tankers klasse moet maken, is het realistisch er vanuit te gaan dat door de huidige marktontwikkeling een deel van de enkelwanders geen klasse meer maakt. Omdat veel kleine enkelwandige tankers 35 jaar of ouder zijn, zullen juist die niet meer onder klasse worden gebracht. Met rond 500 enkelwandige tankschepen van 35 jaar en ouder gaat het dan jaarlijks om zo’n honderd schepen. Naar mate de deadlines naderen en andere majors de BP -manie volgen, zal het aantal enkelwandige tankschepen van het type Europa I (kanalgängig) sneller afnemen. Deze schepen worden vervangen door grote dubbelwandige tankschepen (type Europa II en groter). De grote enkelwandige tankers zijn vaak wel jonger dan dertig jaar en worden nog wel onder klasse gebracht. Omdat de nieuwe dubbelwandige tankers ook allemaal tot dit segment behoren dreigt, naast het tekort aan kleine schepen, een enorme overcapaciteit op de Rijn.’ 

Resi Hacksteiner wil geen commentaar geven op de uitspraken van het VBR en wijst erop dat EBU en ESO, waarin de binnenvaartorganisaties (waaronder VBR) samenwerken, hun voorstellen na een zorgvuldige afweging hebben ingediend. ‘Wij wachten af wat het CCR en de lidstaten beslissen.’ (HH)